# Devlet memurları kanunu ve türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanunu ile diğer bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.827)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Osman Kaptan (CHP, Antalya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 69. Birleşim
- **Tarih:** 10 Mart 2005
- **Gündem:** DEVLET MEMURLARI KANUNU VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU İLE DİĞER BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.827)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/osman-kaptan-22-2005-03-10-devlet-memurlari-kanunu-ve-turkiye-cumhuriyeti-emekli-sandigi-kanunu-i

> Osman Kaptan (CHP), 10 Mart 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 69. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DEVLET MEMURLARI KANUNU VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU İLE DİĞER BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.827)); konuşma 640 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA OSMAN KAPTAN (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 827 sayılı kanun tasarısının 17 nci maddesi hakkında, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlarım.

Sayın arkadaşlar, bu tasarının 17 nci maddesi, 28.5.1988 tarih ve 3465 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının değiştirilmesini öngörmektedir.

Getirilen öneri, 3465 sayılı Yasanın 1 inci maddesindeki amaca aykırıdır. 3465 sayılı Yasa, sadece yap-işlet-devret modelini öngörmektedir. Bu da, sadece, yeni yapılacak yollar için geçerlidir. Oysa, farklı yasalardan oluşan -torba kanun mu diyoruz, çuval kanun mu diyoruz, harar kanun mu diyoruz- bu büyük paketin içerisinde yapılan küçük bir değişiklikle yasanın amacı tamamen değiştirilmektedir. Bu yeni öneriyle, halen mevcut olan otoyollardaki tesisler ve bu yolların işletilmesinin devrine imkân verilmektedir. Bu, şu demektir: Ben yaptım, sen işlet. Devlet olarak külfeti ben çektim, nimetinden sen yararlan.

Hiçbir özel sermaye şirketi kârlı olmayan bir işe talip olamaz, olmaz da. Nitekim, geçmişte bazı yolların yap-işlet-devret modeliyle yapılması firmalara önerilmesine rağmen, talipli çıkmamıştır. Talip olan bir firma ise bazı şartlar öne sürmüştür; bir trafik geçiş garantisi istemiştir, yani, minimum bir geçiş rakamı önermiştir. Örneğin, Adana-Tarsus otoyolunda, zamanında, Doğuş firması, hem bu yoldan bir geçiş garantisi istemiştir hem de yolun kenarında yapılacak bütün tesislerin işletme hakkını istemiştir. Tabiî ki, sonuçta da gerçekleşmemiştir. Devletin aslî görevi, sayın arkadaşlarım, iki nokta arasında bir paralı yol olsa dahi, bu iki nokta arasında standartlara uygun bir yolu da trafiğe açık tutmak zorundadır.

Sayın milletvekilleri, takdir edersiniz ki, halen işletmeye açık olan otoyollar üzerinde kârlı olan iki yer, Boğaziçi ile Fatih Sultan Mehmet Köprülerinin geçişleridir. Zaten otoyol gelirlerinin yüzde 80'i, köprü geçişleri üzerinden sağlanmaktadır. Öyle anlaşılıyor ki, iktidar, bu iki kârlı noktayı da, yani, Boğaz köprülerini de, diğer alanlarda olduğu gibi, yandaşlarına peşkeş çekmek mi istemektedir?! Bu gidişle, öyle anlaşılıyor ki, hükümet, Karayolları Genel Müdürlüğünü tümüyle kapatmak istemektedir ya da bir anlamda, hükümet, bu kurumu, Karayolları Genel Müdürlüğünü işlevsiz hale getirmeye çalışmaktadır.

Sayın arkadaşlar, çok açıktır ki, iktidarın, gizli, mahcup ve örtülü bir özelleştirme operasyonuyla karşı karşıya bulunmaktayız. Cumhuriyet Halk Partisi olarak, biz, bunu kabul edemeyiz.

Sayın arkadaşlar, şimdiye kadar yapılan özelleştirmeler, astarı yüzünden pahalıya mal olmuştur. Biz, Cumhuriyet Halk Partisi olarak, stratejik olanlar dışındaki özelleştirmelere karşı değiliz; ancak, özelleştirmelerdeki vurguna, soyguna, yolsuzluklara karşıyız.

Hükümet, özelleştirmeleri, bütçe açığını kapamak veya borç ödemek için yapıyor. Özelleştirme ihaleleri güven vermiyor.

Yine, bu değişiklikle, otoyol üzerindeki tesislerin, özellikle gişelerin özel şirketler tarafından işletilmesine imkân verilmektedir. Madde gerekçesinde "işletme hakkı devri karşılığında Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından elde edilecek gelir, bütçeye yeni finansman olanağı sağlayacaktır" denilmektedir.

Sayın arkadaşlarım, yalnızca kamu güvenliğinin değil, aynı zamanda kamu hizmetinin aslî bir parçası olan trafik güvenliğini kapsayan bir faaliyet, örneğin gişe hizmetleri, sırf gelir elde edilecek diye devredilebilir mi?!

Türkiye'nin en uzun otoyolu olan Anadolu Otoyolunun büyük bir kısmı Kuzey Anadolu deprem fay hattı üzerinde bulunmaktadır. Bu yolda devredilecek bakım, yapım, işletme hizmetlerinde deprem güvenliği tedbirlerini özel şirket nasıl alacaktır? Özel şirket kârını mı düşünür, kamu yararını mı düşünür?

Anadolu Otoyolunun İstanbul-Hendek arasındaki gişelerinden, yalnızca 2004 Mart ayında 2 780 000 araç geçmiştir; bu, günde 93 000 araç geçişini ifade etmektedir. Otomatik geçiş ve diğer gelirlerle beraber, geçen yıl mart ayında 4,4 trilyon lira, devlet, gelir sağlamıştır. Özel şirketlere devredilince, yine aynı miktarda araç geçip, yine aynı parayı özel şirket kazanmayacak mı? Sayın arkadaşlarım, peki, bundan devletin kârı ne olacaktır? Bu devir işleminde kamu zarar etmeyecek midir?

Sayın milletvekilleri, AKP hükümetince, kamu hizmeti, kamu hukuku, kamu yararı, kamu denetimi, kamu personeli ve kamu parası gibi kavramlar işlevsiz kılınmakta ve artık rafa kaldırılmaktadır. Bunların yerine, özel hukuk, özelleştirme, özel denetim firması, şirket, özel hukuk hükümlerine tabi sözleşmeli personel, sözleşme, ihale gibi kavramlara ise, önem ve öncelik verilmektedir. Böylece, neoliberal politikaların uygulanmasına uygun bir ortam yaratılmaya çalışılmaktadır. Bu politikalar ise, halkımızın yararına değil, zararınadır.

Hükümeti, fakirimizin, fukaramızın, çiftçimizin, işçimizin, emeklimizin, dulumuzun, yetimimizin, kısaca halkımızın zararına olan bu politikalardan vazgeçemeye davet eder, Yüce Meclisi Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına saygılarımla selamlarım. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Osman Kaptan (CHP, Antalya). “Devlet memurları kanunu ve türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanunu ile diğer bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.827)”. TBMM Genel Kurulu, 69. Birleşim tutanağı, 10 Mart 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/osman-kaptan-22-2005-03-10-devlet-memurlari-kanunu-ve-turkiye-cumhuriyeti-emekli-sandigi-kanunu-i (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
