# Türk silahlı kuvvetleri personel kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifleri (s.s.:361)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Osman Kaptan (CHP, Antalya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 105. Birleşim
- **Tarih:** 16 Haziran 2009
- **Gündem:** TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ PERSONEL KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:361)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/osman-kaptan-23-2009-06-16-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair

> Osman Kaptan (CHP), 16 Haziran 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 105. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ PERSONEL KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:361)); konuşma 586 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA OSMAN KAPTAN (Antalya) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi üzerine Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygıyla selamlarım.

361 sıra sayılı Millî Savunma Komisyonu Raporu olarak görüşülmekte olan kanun teklifimiz, yurt içinde öğrenim, burs, kurs ve staj yapanlar ile yurt dışında sürekli göreve atanan Türk Silahlı Kuvvetleri personeli subay ve astsubayların mecburi hizmet süreleriyle ilgili yeni bir düzenleme önermektedir. TSK’da subay ve astsubaylar için bugün, genel anlamda mecburi hizmet süresi on beş yıldır. On beş yıllık mecburi hizmet süresinin AB normlarına ve Uluslararası Çalışma Örgütünün mecburi hizmet süreleri ile ilgili anlayışına uygun olmadığı yönünde ciddiye alınması gereken görüşler vardır.

Sayın milletvekilleri, bilindiği üzere, Türk Silahlı Kuvvetleri, ihtiyaç duyduğu dal ve branşlardaki ihtiyacını karşılamak, bilim ve teknolojideki gelişmeleri takip etmek, eğitimin sürekliliği ve benzeri nedenlerle bir kısım personelini gerek yurt içinde gerek yurt dışında lisansüstü öğrenim, kurs, uzmanlık, staj veya başka maksatlarla ek eğitimlere göndermektedir. Bu öğrenimlerin yurt dışı veya yurt içinde olması, personelin kendi olanaklarıyla veya TSK’nın sağladığı olanaklarla yapılma şekillerine göre yeni mecburi hizmet yükümlülükleri getirmekte, bu yeni süre de on beş yıllık mecburi hizmet süresine eklenmektedir.

Sayın arkadaşlarım, 926 sayılı Kanun’un 113’üncü maddesine göre, subay ve astsubay atandıktan sonra Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına yurt içindeki fakülte ve yüksekokullarda öğrenim gören veya meslekleriyle ilgili ihtisas yapanların eğitimde geçen sürelerinin tamamı mecburi hizmet sürelerine ilave edilmektedir. Bu durum, özellikle eğitim ve ihtisas süreleri uzun olan tabip subaylar yönünden uygulamada bazı haksızlıklara ve mağduriyetlere neden olmaktadır. Hatta yan dal ihtisas eğitimi yapan bazı tabip subaylar açısından aldıkları ihtisas eğitimi nedeniyle hizmetlerine eklenen mecburi hizmetten dolayı tüm hizmet süresini mecburi hizmette bitirme veya emeklilik süresi dolduğu hâlde mecburi hizmetini bitirememe gibi durumlar yaşanabilmektedir. Örneğin, kulak burun boğaz ihtisası yapan bir tabip subayın beş yıllık ihtisas süresi ile üç yıllık yan dal eğitim süresinin tamamı on beş yıllık mecburi hizmet süresine eklenmekte ve tabip subaylarımızın mecburi hizmet süresi yirmi üç yıl olabilmektedir. Hâlbuki yirmi yılda emeklilik süreleri dolmaktadır.

Uzman hekim bir subayımızın kendisiyle ilgili değerlendirmesini de başka bir örnek olarak sizlere aktarmak istiyorum: “Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olarak dört yıl ihtisas yaptım. İhtisas süresince rütbem tabip üsteğmen idi yani muvazzaf subay idim. Maaş alıp nöbet tutuyor ve aşırı yoğun bir şekilde çalışıyordum. Bu yoğun dört yıllık süre mecburi hizmetten yani on beş yıldan sayılmıyor. Üsteğmenliğimin dört yılında TSK’da çalışmamış görünüyorum. En azından mecburi hizmete dâhil değil. O zaman tam on dokuz yıl çalışmak zorunda kalıyorum. TSK’da hiçbir subaya bu kadar süre çalışma zorunluluğu yok. Kurmay subaylar iki yıl süreyle akademide eğitim görüyorlar, nöbet tutmuyorlar ancak bu süre onların mecburi hizmetlerine dâhil, bu da kanımca adil değil.” Teklifin, bu ve benzeri çelişkilerin, subaylarımız arasındaki eşitsizliklerin, mağdur olanların mağduriyetlerinin giderilmesine katkı sağlayacağına inanıyoruz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kabul edildiği takdirde, kanun yeni şekliyle subay ve astsubay atandıktan sonra yabancı memleketlere altı ay veya daha fazla süreyle öğrenim, staj, kurs, ihtisas veya görgü ve bilgilerini artırmak maksadıyla gidenlerin mecburi hizmet yükümlülükleri, masraflarının ödenme şekline bakılmaksızın, gidiş ve dönüş tarihleri arasında geçen sürenin 2 katına kadar uzatılacaktır.

Ek eğitimle ilgili aynı işler yurt içindeki fakülte ve yüksekokullarda yapıldıysa, mecburi hizmet yükümlülüğü buralarda geçen sürelerin yarısı kadar uzatılacaktır; yurt dışı sürekli göreve atanan subay veya astsubayların yükümlülükleri buralarda geçen süreler kadar uzatılacaktır. Ancak yurt dışında eğitim görenlerin görev sürelerinin 2 katı kadar uzatılması adaletsizliği devam edecektir. Bunların da eğitim süresi kadar uzatılması, aradaki eşitsizliği giderecektir. Hizmet süresinde yaş haddinden veya kadrosuzluktan emekli olabileceklerde mecburi hizmet süresinin kalanı uygulanmayacaktır.

Teklifimizin kabulünü diler, yüce Meclisi saygıyla selamlarım. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Osman Kaptan (CHP, Antalya). “Türk silahlı kuvvetleri personel kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifleri (s.s.:361)”. TBMM Genel Kurulu, 105. Birleşim tutanağı, 16 Haziran 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/osman-kaptan-23-2009-06-16-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.