# Olası ırak operasyonunun türk turizme etkisi hk. - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Osman Özcan (CHP, Antalya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim - **Tarih:** 27 Şubat 2003 - **Gündem:** OLASI IRAK OPERASYONUNUN TÜRK TURİZME ETKİSİ HK. - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/osman-ozcan-22-2003-02-27-olasi-irak-operasyonunun-turk-turizme-etkisi-hk > Osman Özcan (CHP), 27 Şubat 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: OLASI IRAK OPERASYONUNUN TÜRK TURİZME ETKİSİ HK.); konuşma 619 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) OSMAN ÖZCAN (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; olası Irak savaşında Türk turizminin kayıpları ve alınması gereken tedbirlerle ilgili olarak söz almış bulunuyorum; bana bu fırsatı veren Başkanvekilimiz Sayın Yakut'a ve sizlere saygılarımı sunuyorum. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; öncelikle, çağdaşlığa yakışmayan, insanın canını ve insan onurunu hiçe sayan savaşların çıkmaması dileğimi iletiyorum; ama, Irak savaşının kapıya gelip dayandığı görülüyor. Bu savaştan en az zararla nasıl kurtuluruz diye tedbir almamız gerekmektedir. Geçen Körfez krizinden de ders alarak hazırlanmamız gerekiyor. Arkadaşlar, 2001-2002 yıllarında, cumhuriyet tarihimizin en ağır iki krizini yaşadık. Bu krizlerdeki yaraların sarılmasında, turizm sektörü, lokomotif görevi üstlenmiştir. Kendisi dışında 37 sektörle girdi çıktı ilişkisi bulunan, 2 000 000'un üzerinde insana istihdam sağlayan Türk turizmi, geçen yıl, Türkiye'ye, 13 000 000 turist getirmiş ve 10 milyar doların üzerinde döviz girdisi sağlamıştır. Bunlar, resmî rakamlardır, resmî olmayan döviz girdilerini sizlerin takdirine bırakıyorum. Son yıllarda başarılı bir grafik çizen turizm sektörü, olası bir Irak savaşından en büyük darbeyi yiyecek gibi görünüyor. Körfez savaşında Türk turizminin zararının 45 milyar doların üzerinde olduğunu otoriteler söylüyor. Bu savaşta zararı en aza indirmek için hangi çalışmaları yaptık; onu göremiyorum. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; TÜROB (Türkiye Otelciler Birliği) Başkanı Sinan Babila, bu yıl turizm gelirlerindeki azalmadan çok, sektörün kaç yılda kendini toplayacağının önemli olduğunu söylüyor ve "şu anda, İstanbul'da, bayramdan sonra çıkarılan yaygaralarla, otellerin doluluk oranı yüzde 15-20'lere inmiştir. Savaş sürerse sektör 5-6 milyar dolar zarara uğrayacaktır" diye devam ediyor. Onun için, Ege Bölgesi, Marmara Bölgesi ve Akdeniz Bölgesinin savaşa çok uzak olduğunu iyi anlatmamız, bunun için de çok iyi propaganda yapmamız gerektiğinden bahsediyor. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bu savaştaki zararımızı en aza indirebilmek için acilen almamız gereken tedbirleri kısaca anlatmak istiyorum: Özellikle, doğru ve yansız iletişim metotları benimsenmeli, medyanın panik yaratacak abartılı haberlere yer vermemesi sağlanmalıdır. Konaklama sektörünün üzerindeki vergiler, SSK primleri ve benzeri ödemeler, kriz atlatılana kadar, faizsiz olarak ertelenmelidir. Yatırımcılarımızın sorunları hafifletilmeli, işletme kredilerine ilişkin faiz ve anapara ödemelerinin vadeleri uzatılmalıdır. Sektörün önemli bir girdisini teşkil eden enerji maliyetleri, rakip ülkelerle kıyaslanmayacak şekilde yüksektir; kriz döneminde sektörde kullanılan enerji bedelleri düşürülmeli veya ödemeleri ertelenmelidir. Ülkemizde charter seferleri yapan şirketlere belirli bir doluluk garantisi verilmeli, faaliyetlerini sürdürmeleri teşvik edilmelidir. Yerli ve yabancı tur operatörlerine yönelik destek programları düşünülmelidir. Aynı şekilde, Türk Hava Yolları tarafından ülkemize gelen turist gruplarına, tanıtım amaçlı yurtdışı gezilerine çıkan turizmcilere uygulanan bilet fiyatlarında ciddî oranlarda indirim yapılmalıdır. Ülkemiz, diğer rakip ülkelere göre daha uzaktır arkadaşlar, bunlara bir de KDV oranlarının yüksekliği eklenince, rakiplerimizle yarışmak zorlaşmaktadır. Arkadaşlar, örneğin, İspanya'da standart KDV oranı yüzde 16, turizmde yüzde 7'dir; Fransa'da standart KDV oranı yüzde 20, turizmde yüzde 5'tir; İtalya'da standart KDV oranı yüzde 20, turizmde yüzde 10'dur; Portekiz'de standart KDV oranı yüzde 17, turizmde yüzde 5'tir; komşumuz Yunanistan'da ise standart KDV oranı yüzde 16, turizmde yüzde 8'dir. Bu ülkelerde, KDV oranları 1990'dan sonra kademeli olarak indirilmeye başlanmış ve turizm gelirlerinde net yüzde 10 artış sağlanmıştır. Uzun yıllar yapılan çalışmalar sonucunda belirlenen turizm alanlarının ve tahsis arazilerinin SİT kapsamına alınarak, turizmin gelişmesinin önüne geçmemesi ve kullanarak koruma prensibinin yerleşmesi sağlanmalıdır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) OSMAN ÖZCAN (Devamla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu 5 dakika içerisine sığacak şekilde, yapılması gerekenlerden bazılarını ancak anlatabildim. Turizm bölgesinin bir milletvekili olarak, Anadolu'nun her yöresinden gelerek turizm bölgesinde geçimini sağlayan ayran satıcılarının, simitçilerin, ayakkabı boyacılarının, komilerin, garsonların, barmenlerin, katçıların, sebze ve meyve üreticilerinin, turcuların ve çilekeş turizm işletmecilerinin, turist gelmezse ne yapacağız diye kara kara düşündüklerini görür gibi oluyorum. Onun için, lafı bırakalım, hemen tedbirler almaya başlayalım. Turizmi başka yerlere yönlendiririz masallarını da bırakalım. Tedbirler acele alınmazsa, sektör biter. Bu sektörün sesine hepimiz kulak verelim. Silahların gölgesinde turizm yapamayız arkadaşlar. Dimyat'a pirince giderken evdeki bulgurdan olmayalım. Bunu, yaşayarak göreceğiz; ama, ne yazık ki, olan ülkeye olacak. Burada bütün arkadaşlarımı saygılarımla selamlıyorum, bütün turizmcileri saygılarımla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Osman Özcan (CHP, Antalya). “Olası ırak operasyonunun türk turizme etkisi hk”. TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim tutanağı, 27 Şubat 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/osman-ozcan-22-2003-02-27-olasi-irak-operasyonunun-turk-turizme-etkisi-hk (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.