# Siirt ilimizin fıstık üretimi ve fıstık üreticilerinin sorunları hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Osman Özçelik (Siirt) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 65. Birleşim - **Tarih:** 14 Şubat 2008 - **Gündem:** SİİRT İLİMİZİN FISTIK ÜRETİMİ VE FISTIK ÜRETİCİLERİNİN SORUNLARI HAKKINDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/osman-ozcelik-23-2008-02-14-siirt-ilimizin-fistik-uretimi-ve-fistik-ureticilerinin-sorunlari-hakki > Osman Özçelik, 14 Şubat 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 65. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SİİRT İLİMİZİN FISTIK ÜRETİMİ VE FISTIK ÜRETİCİLERİNİN SORUNLARI HAKKINDA); konuşma 614 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) OSMAN ÖZÇELİK (Siirt) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Siirt ilimizin sorunlarına Meclisin dikkatini çekmek üzere söz almış bulunuyorum. Adını “se’erd” yani üç yer, üç topraktan alan ilimiz, geri bıraktırılmış Doğu ve Güneydoğu Bölgemiz içinde en geri bıraktırılmış illerden biridir. Devletin resmî rakamlarına ve kurumlardan elde ettiğimiz rakamlara bakarak, bu geri bıraktırılmışlığı açıkça görmekteyiz. Siirt’te entegre sanayi tesisi yoktur. 39 KOBİ’den ancak 35’i faal hâldedir. Doğu ve Güneydoğu illeri toplamının teşvik primlerinden aldığı pay yüzde 8’dir. Oysa, Marmara Bölgesi’nin aldığı teşvik primi oranı yüzde 44’tür. Oranlar açık bir ayrımcılığın göstergesidir. Fert başına düşen millî gelir Siirt’te bin doların altındadır. Bu, en geri kalmış Afrika ülkelerinin düzeyidir. 291 bin yaklaşık toplam nüfusu olan Siirt’te 134 bin yurttaş yoksulluk belgesi yeşil kart almıştır. Muhalif olduğu gerekçesiyle yeşil kart alamayanlar ile veya yeşil kartı iptal edilenler bu rakamların dışındadır. Resmî veriler Siirt’te 2005 yılı ile 2006 yılı arasında işsizlik oranının yüzde 50 oranında arttığını göstermektedir. Yani Siirt’te, çalışabilir nüfusun yarısı çalışamaz hâldedir, iş bulamaz hâldedir. Siirtliler bir iş bulma amacıyla, umuduyla batı kentlerine göç etmektedirler, bu batıya göç de asimilasyon amaçlı resmî politikalara uygun düşmektedir. Marmara Bölgesi’nde devlet hastanesi sayısı 334, İç Anadolu’da 207, Karadeniz’de 104 iken Güneydoğu Anadolu’da 67’dir. Bölgedeki 718 sağlık ocağından 200 tanesi faal durumdadır, 518 tanesi personel ve donanım yetersizliği nedeniyle hizmet verebilir durumda değil. Siirt’te ilçeler dâhil –Siirt merkez ve ilçeler dâhil- toplam 6 hastane, 27 sağlık ocağı vardır. Hekim başına düşen hasta sayısı Siirt’te 6 bin kişidir. 0-1 yaş bebek ölümleri oranı bakımından binde 63 ile Türkiye’de en çok bebek ölümlerinin rastlandığı kentimizdir Siirt, birinci sıradadır. Okullaşma oranı, düzeyi bakımından da Siirt ilimizin geri kalmışlığı bir tablo olarak ortaya çıkmaktadır. Okul öncesi okullaşma oranı yüzde 45, ilköğretimde yüzde 74, ortaöğretimde de yüzde 60 civarında okullaşma var. Yani, okul çağında olup da okula gitmesi gerekenlerin ancak yarısı eğitim alabilmektedir ve yine Siirt’te Türkiye ortalamasının çok altında, yüzde 54’le okuma yazma oranı görülmektedir. İllerin gelişmişlik sıralamasında Türkiye’de son 22 ilden 18’i Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndedir. Siirt de bu kentlerden bir tanesidir. Bunu tesadüfle açıklamak mümkün olmadığı gibi, son yıllarda yaşanan çatışmalara da bağlamak mümkün değildir. Çatışmalar başlamadan önce de Siirt’te ve bölgede geri kalmışlık düzeyi bugünkünden farklı değildi. Propaganda edildiği gibi bölgenin geri kalmışlığı, verimsiz coğrafik yapıdan ve elverişsiz doğa koşullarından kaynaklanmamaktadır. Türkiye petrol kaynaklarının tamamı bölgededir. Bölge, su ve maden kaynakları bakımından zengindir. Hayvancılık ve tarıma son derece elverişli bir bölgedir. İsrail’in durumunu göz önüne aldığımızda, çölün ortasında hayat ortaya koyan İsrail’e baktığımızda bölgemizdeki yoksulluğun bir kader olmadığını görürüz; yeter ki devletin olanakları yöneltilsin, kaynaklar bölgeye yöneltilsin ve bölgeler arası ayrımcı tutumdan vazgeçilsin. Hükûmetin bölgede bir sanayi hamlesini başlatmak, işsizliği makul düzeylere çekmek, sağlık ve eğitimde bölgeler arası farkı pozitif bir ayrımcılıkla gidermek gibi bir projeye sahip olmadığını biliyoruz. Sayın Başbakanı Başbakan yapan Siirt halkının da bir kez daha kandırılmış ve unutulmuş olmanın yarattığı öfkeyi Meclisin dikkatine sunuyorum. Siirt’te dünyanın en kaliteli fıstık üretimi yapılmaktadır. Dünya fıstık üretiminde… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun Sayın Özçelik. OSMAN ÖZÇELİK (Devamla) – Tamamlıyorum. …önemli bir paya sahip olan Türkiye’de fıstık üretimi Siirt, Gaziantep ve Urfa’da yapılmaktadır. Fıstık bitkisi, diğer kültür bitkileri içinde üretime elverişli olan bir bitkidir; kıraç, taşlık bölgelerde yetiştirilebilmektedir. Bu nedenle, uygun bir bitkidir bölge açısından. Fıstık tüketimi giderek artmaktadır. Çikolata sanayisinde, pastada ve daha sonraki yıllarda da et ürünlerinde fıstık kullanılmaktadır. Bu nedenle fıstık üretiminin önemi giderek ortaya çıkmaktadır. Fıstığın yurda kazandırdığı döviz bakımından da tarım ürünleri arasında ilk on sırayı almaktadır ancak ilgisizlik nedeniyle bu oran artırılamıyor. Siirt fıstığı gösterişli yapısı, doğal çatlama oranı ve çatlama aralığının büyüklüğü, iri olması, güzel rengi, aromasıyla, yüzde 57 yağ oranı ve protein oranıyla gerçekten benzer ürünlerden kendisini farklı kılan… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) OSMAN ÖZÇELİK (Devamla) – Bitti mi efendim? --- **Kaynak gösterme:** Osman Özçelik (Siirt). “Siirt ilimizin fıstık üretimi ve fıstık üreticilerinin sorunları hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 65. Birleşim tutanağı, 14 Şubat 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/osman-ozcelik-23-2008-02-14-siirt-ilimizin-fistik-uretimi-ve-fistik-ureticilerinin-sorunlari-hakki (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.