# Kocaeli'nin gebze ilçesinin dilovası beldesindeki sanayi atıklarının çevre ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla anayasanın 98 inci içtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeleri ve meclis araştırması komisyon raporu (10/254, 10/258) (s.s.:1273) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Osman Pepe (AK Parti, Kocaeli) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim - **Tarih:** 27 Şubat 2007 - **Gündem:** KOCAELİ'NİN GEBZE İLÇESİNİN DİLOVASI BELDESİNDEKİ SANAYİ ATIKLARININ ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ OLUMSUZ ETKİLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLERİN BELİRLENMESİ AMACIYLA ANAYASANIN 98 İNCİ İÇTÜZÜĞÜN 104 VE 105 İNCİ MADDELERİ UYARINCA BİR MECLİS ARAŞTIRMASI AÇILMASINA İLİŞKİN ÖNERGELERİ VE MECLİS ARAŞTIRMASI KOMİSYON RAPORU (10/254, 10/258) (S.S.:1273) - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c148/b068/tbmm221480680064.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/osman-pepe-22-2007-02-27-kocaeli-nin-gebze-ilcesinin-dilovasi-beldesindeki-sanayi-atiklarinin-c > Osman Pepe (AK Parti), 27 Şubat 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KOCAELİ'NİN GEBZE İLÇESİNİN DİLOVASI BELDESİNDEKİ SANAYİ ATIKLARININ ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ OLUMSUZ ETKİLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLERİN BELİRLENMESİ AMACIYLA ANAYASANIN 98 İNCİ İÇTÜZÜĞÜN 104 VE 105 İNCİ MADDELERİ UYARINCA BİR MECLİS ARAŞTIRMASI AÇILMASINA İLİŞKİN ÖNERGELERİ VE MECLİS ARAŞTIRMASI KOMİSYON RAPORU (10/254, 10/258) (S.S.:1273)); konuşma 2.369 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Kocaeli) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime başlamadan, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Bugün, burada, yüce Parlamentomuzun değerli üyeleriyle birlikte, ülkemizin, Kocaeli ilimizin çok önemli bir çevre sorununu, Dilovası'ndaki hava kirliliğiyle alakalı, hava kirliliğinin çevre ve insan sağlığı üzerinde meydana getirmiş olduğu olumsuz gelişmelerin neler olduğunu, verilen bir araştırma önergesinin raporunun müzakeresinde, bu vesileyle, siz değerli milletvekili arkadaşlarımızla ve kamuoyuyla birlikte paylaşıyoruz. Değerli milletvekilleri, araştırma önergesi, milletvekillerinin kendi bölgelerinde veyahut da ülkenin herhangi bir noktasında, çok önemli gördükleri bir hususla alakalı vermiş oldukları bir önergedir. 20 milletvekili bir araştırma önergesi verebiliyor. Araştırma önergelerinin gündeme alınması Meclisin çoğunluğuyla olur. Araştırma önergeleri verilirken, Çevre ve Orman Bakanı olarak, Türkiye'nin, Kocaeli'nin en ciddi sanayi yükünü taşıyan Dilovası'nın mevcut, hâlihazırdaki sıkıntılarını, dertlerini, elbette ki, yakından herkesin bilmesini, öğrenmesini, orada yaşayan insanlarımızın bir meselesi varsa, bir sıkıntısı varsa, buna Hükümet olarak çözüm üretmemize yardımcı olsun diye, bir araştırma komisyonu kurulmasını destekledik. Hükümetin desteklemediği, iktidarın "evet" demediği ne bir komisyon kurulabilir ne de -kurulsa bile- onun raporu görüşülebilir. Yani, burada, baştan sona kadar, Bakanlık olarak, Hükümet olarak tavrımız, her şeyin açık, seçik, şeffaf bir şekilde, hiç kimseden saklanmadan, örtülmeden konuşulması, tartışılması, varsa eksik ve noksanlar onların giderilmesi, bulunması gereken bir çözüm varsa da burada, acilen olaya el konularak çözümün gerçekleştirilmesi. Peki, bu araştırma komisyonu kurulana kadar, Çevre ve Orman Bakanlığı olarak biz, bölgedeki sorunları acaba göz ardı mı etmişiz? Hayır. 2003 yılı sonunda, Bakanlık olarak, Dilovası'ndaki soruna parmak basmışız. Nasıl parmak basmışız? TÜBİTAK, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü ve Bakanlığımızın koordinasyonunda bir çalışma başlatmışız. Nerede yapmışız bunu? Dilovası'nda. Dilovası'ndaki yapmış olduğumuz çalışmanın ara raporu benim elimde. Bununla alakalı olarak İzmit Ticaret Odasında bir toplantı yaptık, milletvekil- lerimiz, belediye başkanlarımız, basının, sivil toplumun, her kesimin katıldığı çok kapsamlı bir toplantı yaptık. Bu ara raporda, bilim adamları, Dilovası'nda bir ön, ham fotoğraf çekmişler. O çektikleri ham fotoğrafta bazı flu, bazı gri, bazı karanlık noktalar tespit etmişler; bu tespit edilen noktalarla alakalı olarak bize yol göstermişler, yön göstermişler, ışık tutmuşlar bize. Biz de o doğrultuda esas raporun hazırlanması için çalışmalarımızı sürdürmüşüz. Ama, tam bu sırada bir araştırma önergesi veriliyor Cumhuriyet Halk Partili milletvekili arkadaşlarım tarafından, AK Partili milletvekili arkadaşlarım tarafından verilen bir başka araştırma önergesi birleştiriliyor, gündeme alınıp görüşülüyor. Şimdi onun raporunu konuşuyoruz. Değerli milletvekilleri, Dilovası nasıl bir yer? Elbette ki, Dilovası'nı Türkiye'deki 73 milyon bilmiyor. Dilovası, iki tarafı vadilerle, tepelerle çevrili; vadinin ucunda denize açılacak noktada bir başka tepe var, normal hava sirkülasyonunu engelleyen fiziki bir tablo var, öyle bir yapı var. Başka? TEM Otoyolu geçiyor içerisinden. Başka? D-100 Kara Yolu geçiyor. Yıllık araç geçişi yaklaşık 50 milyon, 50 milyon araç geçiyor buradan. Bakın, burada, sadece bu araçlar geçse bu fabrikalar olmasa inanın, bu araçların buradaki egzozlarından kaynaklanan karbondioksit, karbonmonok- sit, kükürtdioksit, kurşun ve benzer insan sağlığı açısında son derece tehlikeli olan gazlar zaten oranın havasını kirletir ve fazla bile gelir. Türkiye'nin taşımacılıktaki, transport'taki en önemli, en stratejik hatası, üç tarafı denizlerle çevrili olmasına rağmen denizleri yeterince kullanamayışı, demir yollarını yeterince kullanamayışı. Dünyanın gelişmiş hiçbir ülkesinde insan ve yük taşımasının yüzde 95'i kara yoluyla yapılmıyor, ama Türkiye'de böyle yapılıyor. İşte, onun için, Hükümetimiz, de- niz taşımacılığını teşvik etmek için ÖTV'yi akaryakıttan kaldırdı, onun için demir yollarını teşvik ediyoruz, onun için geliştirmeye gayret ediyoruz. Değerli milletvekilleri, Dilovası'nda, küçücük bir alanda 170 adet fabrika var. Bu 170 adet fabrikanın... Demir çelik tesisleri var, hurda ergitme yoluyla hurda kullanıyorlar. Başka? Solvent ve kimya sektörü orada ağırlıklı olarak var. Başka? Orada depolama tesisleri var, enerji tesisleri var, kömür depoları var, antrepolar var vesaire. Peki, şimdi, biz, bu TÜBİTAK'ın, üniversitelerin bize göstermiş olduğu ışık doğrultusunda ne yapmışız, nasıl yapmışız? Gece saat 04.00'te il müdürümüzü arayıp, bölgeden bize gelen istihbaratlar doğrultusunda, gece 04.00'te, orada ölçümler yaptırdık. Solvent buharlarını ölçecek özel cihazlar getirdik, çünkü her hava ölçüm cihazı solvent buharlarını ölçmeye müsait değil; onun için, bu üniteleri de ihtiva edecek ölçüm cihazlarını oraya getirdik. Yaptırmış olduğumuz ölçümlerde, TÜBİTAK'ın, üniversitenin yapmış olduğu ölçümlerde, Ocak 2006'daki rakamlarla Eylül 2006'daki rakamlara baktığımız zaman -biraz sonra onları vereceğim- ciddi iyileşmelerin olduğunu gördük. Peki, bu iyileşmeler nasıl oldu? Bu iyileşmeler şöyle oldu değerli milletvekilleri: Orada, 170 fabrikadan 34 tanesi kirletme istidadı olan fabrikalar. 18 tane fabrika kapalıdır, faaliyetine son vermiş olan fabrikalar vardır; 115 tane fabrika, sadece ısınmada enerji kullanıyor, oradan bir yayınım var; yoksa, ciddi bir emisyonu söz konusu değil. Bu 34 fabrikayla alakalı, hepsi, baştan sona kadar, ne tür emisyonlar yapıyor, bunlar, hepsi izlendi; hepsi, Bakanlığımız tarafından bunlara iş termin planı verildi. Denildi ki "bakın, sizin, aktif karbon filtresi kullanmanız lazım. Sizin, bacanıza şu şu şu filtreleri takmanız lazım." Yani, insan sağlığı, çevre sağlığı açısından burada limitlerin altında kalmanız için 34 fabrikanın tamamına bunlar tadat ettirildi. Bu 34 fabrika, evet, elimizde var. Değerli milletvekili arkadaşlarımın, burada konuşan değerli sözcü arkadaşlarımın da zaten kayıtlarında bunlar vardır. Ancak, şunu söyleyeyim: Bölgedeki en ciddi kirliliği yapan, ağır metal yayınımıy- la kanserojen riski en yüksek olan demir-çelikle alakalı olarak, yakından takip ettik, süre verdik ve süre sonunda bizim istediğimiz standartlara gelmediklerini gördüğüm zaman kapattık. Ama, ben, bundan bir hafta, on gün önce Dilovası'nda bir basın toplantısı yaptım. O basın toplantısından sonra bölgedeki fabrikalara gittik, gördük çevreyle alakalı ne yapmış, aktif karbon filtresini nasıl takmış, nasıl işletiyor. Bir tesis, 35 milyon dolarlık müthiş bir, hava standardını, hava kalitesini tutturmak için filtreler koymuş. Yani, oradaki sanayici şunu çok iyi biliyor: Çevre ve Orman Bakanlığı, çıkarılan Çevre Kanunu ile sanayicinin karşısında hasım değil ama, sanayicinin vermiş olduğu taahhütlere uymaması hâlinde kayıtsız, kuralsız yoluna devam edemeyeceğini, ettirilmeyeceğim sanayicimiz biliyor. Bunu, Dilovası'nda da biliyor, Türkiye'nin dört bir tarafında da biliyor. Çünkü, yeni çıkan, Parlamentodan 13 Mayıs 2006'da çıkarmış olduğumuz Çevre Kanunu, gerçekten, bizim inisiyatiflerimizi genişletti. Değerli milletvekilleri, bizim, Dilovası'yla alakalı olarak, bu, sanayi tesislerinin 34'ünde yapılan çalışmaların bir kısmını yetersiz gördük. Onlara dedik ki, siz, yolunuza devam edeceksiniz, şu şu çalışmalarınızı tamamlayacaksınız. Şimdi, değerli milletvekilleri, ben, size, Dilovası'ndaki hava kalitesiyle alakalı bazı parametrelerden bahsetmek istiyorum: Ocak 2006'da kükürtdioksit 50,6'ymış, 20'ye inmiş. Türkiye'de kabul edilen limit değer 250'dir. Azotdioksit, ocak ayında 50'ymiş, eylül ayında 65'e çıkmış. Limit, Türkiye'de 100. Ağır metal kurşun, ocak ayında 1,152'ymiş, eylül ayında 0,004'müş, limit 2. Ağır metal kadmiyum -bir ara bu kadmiyum gazetelerde yer almıştı, işte, 10 bin kat filan gibi rakamlar ifade edilmişti- 1,152; 0,004, binde 4, limit yüzde 4. Toplam hidrokarbon, ocak ayında 500'müş, eylül ayında 400, limit 140; yani, burada bir yükseklik var. Bunun sebebini de ifade edeceğim biraz sonra. Toz partikül de ocak ayında 1.000'miş, eylül ayında 350, limit 4.000. Değerli milletvekilleri, bu, toplam hidrokarbonlar, solvent buharları, akaryakıtın boşaltılmasında, tankların havalandırmasından çıkan buharlardır. Bunlarla alakalı gerekli tedbirler de aldınlmıştır. Biz, iki tane istasyonu, Dilovası'nda, birisini belediyenin bahçesine, birisini de -şu anda oradaki bir fabrikanın bahçesinde var bizim mobil istasyonumuz, sabit istasyonu Dilovası'ndaki organize sanayi bölgesi idaresinin yönetimine aldırtıyoruz- Polisan İlkokulu var hemen TEM'in üst tarafında, onun bahçesine koyacağız. İki tane sabit istasyondan -her on beş dakikada bir- Dilovası'ndaki vatandaşımızın soluduğu havanın bileşimiyle alakalı olarak bize müracaat etmesine, valiliğe, belediye başkanlığına gitmesine gerek yok; İnternet'in tuşuna basacak, her on beş dakikada, Bakanlığımız İnternet sayfasından, Türkiye'nin seksen bir ilinde nasıl hava soluduğunu vatandaşlarımız nasıl biliyorsa, takip edebiliyorlarsa, Dilovası'nda iki tane istasyondan bunu takip etme imkânı var. Yine, bu hava kirliliğinde riski yüksek olan fabrikaların bacalarını online izleyebilecek olduğumuz otomatik ölçüm cihazları taktırdık. Çünkü, vatandaştan şöyle bir şikâyet var: "Sayın Bakanım, sağ olun, siz yakından takip ediyorsunuz, ama gece saat 02.00'den sonra bunlar filtreleri, bunlar arıtmaları kapatıyorlar, gidiyorlar." Bunun önüne geçmek için, ilk olarak, otomatik izleme ağı kuruyoruz -bakın, otomatik- yani, filtre devreden çıkartıldı mı, enerjisi kesildi mi, durduruldu mu, bunu anbean takip etme imkânımız vardır bizim. Bu da Dilovası'nda hayata geçiyor. Başka? Dilovası'nda, değerli milletvekili arkadaşlarım, metruk olan SSK binası, semt polikliniği ve sağlık ocağı olarak faaliyete geçirildi. Diliskelesi tarafında da bir adet sağlık ocağı, evet, bu önümüzdeki mart ayında inşallah temeli atılacak. Bölge, hem Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından hem TÜBİTAK tarafından hem Bakanlığımız tarafından bizim öncelikli olarak takip etmiş olduğumuz bir bölgedir. Bunun böyle bilinmesini arzu ediyorum. Değerli milletvekilleri, bakın, iki tane rapordan ilki benim elimde. Bu rapor, bölgede ne, nasıldı, nereye gidiyor? Bunun son raporuyla birlikte, Dilovası'nda araştırma komisyonunda çalışan değerli milletvekili arkadaşlarımın çalışmalarına teşekkür ediyorum. Gerçekten, bölgede çok ciddi bir çalışma yaptılar. Yapılan bu çalışmalarda üniversitelerle, TÜBİTAK'la, bölgedeki bütün aktörlerle görüştüler, onların raporlarından da istifade ediliyor. Yani, biz, iyi ki böyle bir komisyon raporu elimizde var, iyi ki böyle bir araştırma komisyonu kurulmuş diyorum. Değerli arkadaşlar, benim değerli hemşehrim, eski belediye başkanı arkadaşımız "Benim imzam yoktur Dilovası OSB'nin altında." diyor. SALİH GÜN (Kocaeli) - Yoktur demedim. ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Şimdi -gözlük takmak lazım ki, ince rakamlar olduğu için onları okuyalım- 14/10/1997 tarihinde, yer seçimi, komisyonunda, mahallinde yapılan yer seçimi sonucunda hazırlanan yer seçimi raporunun Dilovası OSB'ye ait Tavşancıl Belediye Başkanlığının görüşünü içeren ilgili sayfasıdır. Şimdi, burada enteresan bir şey söylüyor Tavşancıl Belediyesi, yani, Salih Gün arkadaşımızın başında olduğu belediye "Kocaeli-Dilo- vası OSB içinde Tavşancıl'da kaldığından, isminin Kocaeli-Dilovası-Tavşancıl OSB olmasını talep ediyoruz." diyor. SALİH GÜN (Kocaeli) - Yok... ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Hafızai beşer nisyan ile maluldür. Bu raporlar, tabii elimizde, bunları, biraz sonra Sayın Gün'e takdim edebilirim. Yine "Ben seçildikten sonra, bazı şeyler var, onlardan ben sorumlu değilim." diyor. "05/02/2002..." Daha seçimler olmamış, seçimlere var, aşağı yukarı sekiz ay var. Şimdi, Gebze Kömürcüler OSB... Sayın Gün, bundan da şikâyetçidir, müştekidir; diyor ki "Bakanlığınız tarafından yapılacak OSB yapımında belediyemizce bir mahzur görülmemektedir." SALİH GÜN (Kocaeli) - Tavşancıl sınırlarında mı, Dilovası mı? ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Tavşancıl. SALİH GÜN (Kocaeli) - Çerkeşli'de. ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - "Kocaeli Vilayeti Tavşancıl Belediye Başkanı, 05/02/2002, Gebze Kömürcüler OSB." Konu bu. "Sayı: 18, Salih Gün, Belediye Başkanı." İmza... SALİH GÜN (Kocaeli) - Sayın Bakanım, hangi bölgede, hangi köyün içerisinde, onu söyleyin. ZÜLFÜ DEMİRBAĞ (Elâzığ) - Belki sizin haberiniz olmadan bürokratlar göndermiş. ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Şimdi, Meclis tutanaklarından bir şey okuyacağım size değerli arkadaşlar: 14/2/2007, Sayın Gün diyor ki "Şu anda Meclisten umudunu kesmiş halk, Ermeni soykırımını kabul etmiş Fransız gazetelerinde umut arıyor. Sayın Bakanım, Dilovası Fransa'ya mektup yazmış. Türkiye'deki Parlamentodan hiçbir zaman umut kesilmez. Birileri bugün yapmıyorsa bunu, altı yedi ay sonra yapacak insanlar muhakkak gelecektir. Bu Dilovası başlı başına bir sorun... Dilovası Organize Sanayisini derhal iptal edin." SALİH GÜN (Kocaeli) - Evet. ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Biraz önce Eyüp Ayar... Bu Dilovası OSB kurulurken dönemin valisi Kemal Nehrozoğlu Müteşebbis Heyet Başkanı olarak imzalamış... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Bu müteşebbis heyette Değerli Milletvekilimiz o zaman Belediye Başkanı olarak imzalamış. Müteşebbis heyetlerde şöyle bir şey vardır: Bu heyet üyelerinden bir tanesi imzalamazsa OSB kurulamaz. Bu kadar, bu kadar. Ya, şimdi, o zaman kuruyorsun, şimdi diyorsun "kapat." Madem kapatacaktın niye kurdun? YAŞAR TÜZÜN (Bilecik) - Kapat demedik Sayın Bakan, önlem alın, önlem. SALİH GÜN (Kocaeli) - Dilovası sınırlan içinde değil. Saptırıyorsun Sayın Bakanım. ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Şimdi, değerli milletvekilleri, benim, burada, sevgili hemşehrim... Bakın, benim... SALİH GÜN (Kocaeli) - Dilovası Organize Sanayi Bölgesi'nden bahsediyorsun. ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Orayla alakalı da konuşuyorum. SALİH GÜN (Kocaeli) - Kömürcüler, Çerkeşli'de... ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Benim, burada, tabii değerli milletvekili arkadaşlarımla polemiğe girmek gibi bir niyetim yok. Ancak, bir hakkı, bir durumu tespit edip burada açık seçik paylaşmak lazım. Şimdi, bakın, bizim Dilovası'nda sanayicilerle yapmış olduğumuz toplantılarda onlara neyi ne zaman yapacaklarını söyledik, yapmayanların da yakasından tuttuk arkadaş. Bunu yaptık, bundan sonra da yapacağız, sadece Dilovası'nda değil... Bakın, buradan, milletin Meclisinin kürsüsünden alenen defalarca söyledim, ama, bir kez daha tekrarlıyorum: Bizim için insan sağlığı her şeyden azizdir, paradan da puldan da fabrikadan da çok daha azizdir. Bir tek insanımızın hayatına mal olacak herhangi bir eylem varsa, bunun karşısında durmak bizim işimizdir, ama, Dilovası... Bakın, ben, 1975 senesinde Dilovası'na, üniversiteden tez hazırlamak için gittim, 1975. 1975'te gittiğim zaman Merkez Camii vardı, Nasaş Alüminyum vardı, Çolakoğlu, birkaç tane fabrika vardı orada. İZZET ÇETİN (Kocaeli) - DYO vardı. ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Evet. Oradaki nüfusu toplasanız, sağdan topla soldan topla, birkaç bin yoktu, bir köydü orası. İ. SAMİ TANDOĞDU (Ordu) - 3 bin... ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Şimdi, bugün, 50 bin kişi yaşıyor, elli milyon araç geçiyor. Ama, buradan, Bakanlık olarak, bu işin üstesinden gelmeye kararlı olduğumuzu, yöredeki hemşehrilerimizin bu konuyla alakalı gönüllerinin müsterih olmalarını istiyorum. Ben, yedi yüz gün sonra oraya gitmiş değilim. Bakın, hükümetler söz söylemezler, iktidarlar lafla uğraşmazlar, iş yaparlar. Biz rapor hazırlattık, biz sanayicilerle toplantı yaptık, ama, bunları, davul zurnayla, elbette ki, meydanlarda, belediyelerin bahçesinde veyahut da çarşının ortasında yapmadık. Niye? Biz çözüm istiyoruz, çözüm. Çünkü, sanayiciyi cezalandırıp fabrikasını kapatmak, ülkenin ekonomisine artı yazmaz ki, artı yazmaz. Orada çalışan insanlarımız var. Dilovası'na bu kadar insan niye göç etti geldi? O fabrikalarda iş bulsun diye geldi. Şimdi, Dilovası'ndaki o insanları alsanız başka yere götürseniz... İZZET ÇETİN (Kocaeli) - Öyle bir şey diyen yok Sayın Bakanım, sanayi de olacak... ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Elbette ki, sanayi de olacak, ama, sanayi, çevrenin standartlarına, insan sağlığına, çevre sağlığına uygun şekilde olacak. Biz de bunu yapmaya gayret ediyoruz. BAŞKAN - Sayın Bakan, konuşmanızı tamamlar mısınız. İ. SAMİ TANDOĞDU (Ordu) - Sayın Bakanım, sorun yok o zaman, anlaşıyoruz. ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Dilovası'yla alakalı ciddi mesafe aldığımızı rahatlıkla söylüyorum, ama, Dilovası'nda hâlâ yapacak olduğumuz işler olduğunu biliyoruz. Orada hava kalitesiyle alakalı bu çalışmalar yapılırken, aynı zamanda suyla alakalı atık su arıtma tesislerinin, inşallah, önümüzdeki nisan ayında temeli atılacak. Bu da, bizim Bakanlık olarak takip etmiş olduğumuz bir projedir. Ben size şunu çok rahatlıkla söylemek istiyorum: Buradaki raporlar, yine, önümüzdeki günlerde ölçülmeye devam edilecek rakamlarla, elbette ki sizin gündeminize, ülkenin gündemine, Koca- eli'nin gündemine gelecektir. Kocaeli Milletvekili olarak, Çevre ve Orman Bakanı olarak hem Kocaeli'nin hem de Türkiye'nin çevre ve insan sağlığını ilgilendiren bütün sorunlarına, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin hiçbir döneminde olmadığı kadar basiretle ve kararlılıkla sahip çıktığımızı, meselelerin üzerine cesaretle gittiğimizi, çözümün tarafı olduğumuzu, şikâyet eden değil çözüm üreten mahal olduğumuzu (AK Parti sıralarından alkışlar) ve burada değerli milletvekili arkadaşlarımızın vermiş oldukları bu Araştırma Komisyonuyla... YAŞAR TÜZÜN (Bilecik) - Yalova'dan hiç bahsetmediniz Sayın Bakan. ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - ...yapılan bu çalışmaların neticesinde Kocaeli'de ve Dilovası'nda yaşayan hemşehrilerimizin doğru bilgilendirilme fırsatını da bizlere verdikleri için teşekkür ediyor, hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Osman Pepe (AK Parti, Kocaeli). “Kocaeli'nin gebze ilçesinin dilovası beldesindeki sanayi atıklarının çevre ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla anayasanın 98 inci içtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeleri ve meclis araştırması komisyon raporu (10/254, 10/258) (s.s.:1273)”. TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim tutanağı, 27 Şubat 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/osman-pepe-22-2007-02-27-kocaeli-nin-gebze-ilcesinin-dilovasi-beldesindeki-sanayi-atiklarinin-c (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c148/b068/tbmm221480680064.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.