# Gelibolu yarımadası tarihi milli parkında yapılan son değişiklikler hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Osman Pepe (AK Parti, Kocaeli)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 80. Birleşim
- **Tarih:** 27 Mart 2007
- **Gündem:** GELİBOLU YARIMADASI TARİHİ MİLLİ PARKINDA YAPILAN SON DEĞİŞİKLİKLER HAKKINDA
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c151/b080/tbmm221510800012.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/osman-pepe-22-2007-03-27-gelibolu-yarimadasi-tarihi-milli-parkinda-yapilan-son-degisiklikler-ha

> Osman Pepe (AK Parti), 27 Mart 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 80. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GELİBOLU YARIMADASI TARİHİ MİLLİ PARKINDA YAPILAN SON DEĞİŞİKLİKLER HAKKINDA); konuşma 707 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Kocaeli) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Çanakkale Milletvekili arkadaşımızın, Gelibolu Tarihî Millî Parkı'nda son üç yıl içerisinde gerçekleştirilen çalışmalarla alakalı yapmış olduğu konuşmaya cevap vermek için huzurlarınızdayım.

Sayın Başbakanımızın, cumhuriyetin 100'üncü yılı münasebetiyle, 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi'nin yıl dönümü münasebetiyle, Gelibolu Tarihî Millî Parkı'nda, şehitlerimize, tarihimize gerekli olan saygının, hürmetin gereği olarak, oradaki şehitlerimizin aziz hatıralarına gerekli hassasiyetin gösterilmesi noktasında vermiş oldukları talimatla, millî park olan bu alanda biz çalışmaları- mızı hızlandırdık. Çalışmalarımız, Devlet Bakanı Beşir Atalay'ın organizasyonunda, Bakanlık olarak başta bizim ve Kültür Turizm Bakanlığıyla birlikte üç yıl içerisinde yapmış olduğumuz çalışmalarla, Gelibolu Tarihî Millî Parkı nereden nereye geldi.

Değerli milletvekilleri, Gelibolu Tarihî Millî Parkı'nda, 33 adet, Fransız, İngiliz ve Anzakların abideleri var, mezarlıkları var. Bütün bu anıtlarını, bütün bu mezarlıklarını, 1930 yılında en mükemmel şekilde yapmışlar. Bunlar için orada bir idare kurmuşlar, mimarlar bulunduruyorlar, her türlü uzmanı bulunduruyorlar. En küçük boyasında bir çizilme olsa, kendi mezarlarına toz kondurmuyorlar. Ama, Çanakkale'yi geçilmez yapan Mehmetçiğin aziz hatırası uzun yıllar kaderiyle baş başa kaldı. Koca bir tarih, muhteşem şanlı bir sayfa, orada, âdeta, küllerin altında, tozların altında kaldı. Sadece ve sadece bir ulusal gazetenin önderliğinde, Şehitler Abidesi ve 57'nci Alay Şehitliği düzenlemesi yapılmıştı. Bizim, Genelkurmayımızla birlikte yapmış olduğumuz çalışmalar doğrultusunda, Şevki Paşa Haritası, bölgeyi en iyi bilen, en iyi tanımlayan, en iyi tarifeden, nerede ne olduğunu en iyi gösteren Şevki Paşa Haritası'na göre 28 adet Türk şehitliği tespit edildi.

Millî Park'ın girişinde Kilye Koyu'ndan işe başladık. Orada, gerçekten çağdaş bir tanıtım merkezi kurduk. Yolların, kalelerin, tabyaların, şehitliklerin, Gelibolu'nun, evet, gerçekten çehresini değiştirdik. Öyle ki, daha önce, yani bundan üç dört yıl önce yılda 250 bin ziyaretçi alan Gelibolu Millî Parkı ziyaretçi sayısını 3 milyona çıkarttı. Sadece bu rakam, nereden nereye geldiğimizi gösteriyor. Elbette ki, 250 binin 3 milyona gelmesi, bölgeye müthiş bir canlılık, ekonomik olarak, sosyal olarak müthiş bir aktivite getirdi. Muhakkak ki, bölgedeki yapılan çalışmalar henüz ikmal edilmiş değildir. Ancak, biz, bölgedeki Gelibolu Tarihî Millî Parkı'ndaki çalışmalarımızı önümüzdeki aylar içerisinde inşallah ikmal edeceğiz.

Bizim hedefimiz şudur: Çanakkale'yi geçilmez yapan ruhu, çocuklarımızın, gençlerimizin öğrenmesini, hazmetmesini, tarihlerini, atasını, dedesini tanımasını istiyoruz.

GÜROL ERGİN (Muğla) - Onları tanıyoruz da, topraklan parayla gâvura satıyoruz Sayın Bakan.

BAŞKAN - Sayın Ergin, lütfen...

ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Devamla) - Biz, Gelibolu Tarihî Millî Par- kı'nı gezdiğimiz zaman, şehitliklerdekı yapılan tespitlerde 60 binden daha fazla şehidimizin orada ismini görüyoruz. Bu 60 bin, ismi tespit edilmiş olan şehidimiz, ülkemizin 81 ilinden o bölgede, evet, şehit var. Sadece 81 ilden değil, Misakımillî'nin dışında kalmış olan illerden de var. Bunları topladığımız zaman, icmalini yaptığımız zaman, 130 vilayetten, Çanakkale Gelibolu Tarihî Millî Parkı'nda, şehitliklerde bizim şehitlerimizin olduğunu görüyoruz. Aslında oraya gidip bakıldığı zaman oradan alınacak ders, oradan alınacak ibret şudur: Türkiye'yi bölmek ve parçalamak isteyenlere karşı Türkiye'nin 7 bölgesinden, 81 ilinden bir cephede karşı durulmuştur. İşte, bugün, gençlerimizin, çocuklarımızın oradan alacak oldukları ders: Bu vatan toprağı azizdir, bu millet kendisine karşı yapılan haksızlıklara karşı canını seve seve vermesini bilmiş büyük bir millettir. Çanakkale'de yazılan destanın ön sözünde bu yazıyor. Çanakkale, elbette ki, sıradan bir zafer değil, orada aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti'nin ön sözü yazıldı. Mustafa Kemal ilk olarak oradan tarih sahnesine çıkmış ve Çanakkale kara savaşlarının, deniz savaşlarının kazanılmasında çok etkin bir rol oynamıştır. İşte, bizim, bugüne kadar yapmış olduğumuz çalışmaların ve bundan sonra da yapmayı sürdürmeyi düşünmüş olduğumuz çalışmaların özünde, esasında, temelinde yatan sebep, bir millet tarihini bilirse, bir millet tarihiyle barışık olursa, bir millet tarihinin, evet, nereden nasıl gelip nereye doğru gitmek mecburiyetinde olduğunu, yani bizim kökümüzün, mazimizin ne olduğunu iyi bilirsek, yarından endişemiz, korkumuz olmaz. Yapılan çalışmaların özeti budur. İşte, Çanakkale, Gelibolu ve Türkiye, böyle güzel bir eseri, üç yıl içerisinde yapılan çalışmalarla kazanmış oluyor. İnanıyorum ki, bu çalışmalar ikmal edildiği zaman, yılda 5 milyon civarında ziyaretçiyle, Tarihî Gelibolu Millî Parkı sadece Anadolu yakasındaki Truva Millî Parkı değil, Gelibolu Millî Parkı, bölge- deki bütün zenginlikler, bizim insanımızın ve yurt dışından gelecek olan misafirlerin, ziyaretçilerin, turistlerin hizmetine en iyi şekilde sunulacak ve burası, âdeta, Türkiye'nin yüz akı bir proje olarak, Türkiye'nin tanıtımına, Türkiye tarihinin tanıtımına çok önemli katkı verecek bir projedir.

Hükümet olarak başta Sayın Başbakanımızın üzerinde hassasiyetle durduğu ve çok yakından takip ettiği bu projeye emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Siz değerli milletvekili arkadaşlarımıza da bu vesileyle saygılarımı sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Osman Pepe (AK Parti, Kocaeli). “Gelibolu yarımadası tarihi milli parkında yapılan son değişiklikler hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 80. Birleşim tutanağı, 27 Mart 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/osman-pepe-22-2007-03-27-gelibolu-yarimadasi-tarihi-milli-parkinda-yapilan-son-degisiklikler-ha (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c151/b080/tbmm221510800012.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
