# Türkiye cumhuriyeti ile litvanya cumhuriyeti arasında hukuki ve ticari konularda hukuki ve adli işbirliği anlaşması hk.(s.s.341)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Osman Seyfi (AK Parti, Nevşehir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 50. Birleşim
- **Tarih:** 10 Şubat 2004
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE LİTVANYA CUMHURİYETİ ARASINDA HUKUKİ VE TİCARİ KONULARDA HUKUKİ VE ADLİ İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI HK.(S.S.341)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/osman-seyfi-22-2004-02-10-turkiye-cumhuriyeti-ile-litvanya-cumhuriyeti-arasinda-hukuki-ve-ticari

> Osman Seyfi (AK Parti), 10 Şubat 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 50. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE LİTVANYA CUMHURİYETİ ARASINDA HUKUKİ VE TİCARİ KONULARDA HUKUKİ VE ADLİ İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI HK.(S.S.341)); konuşma 356 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA OSMAN SEYFİ (Nevşehir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti ile Litvanya Cumhuriyeti Arasında Hukukî ve Ticarî Konularda Hukukî ve Adlî İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı hakkında AK Parti Grubunun görüşlerini bildirmek için söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Arkadaşlar, bilindiği gibi, egemenliğin unsurlarından birisi de yargı yetkisidir. Yargı yetkisi, mahkeme kanalıyla kullanılır. Ulusal mahkemelerin yetkileri, millî devletin hudutlarıyla sınırlıdır. Türk mahkemelerinin yetkileri de Türkiye ile sınırlı bulunduğundan, yabancı mahkemeler Türkiye'de, Türk mahkemeleri de yabancı ülkelerde yargı yetkisi kullanamaz. Bu sebeple, Türk mahkemeleri ile yabancı mahkemelerin, karşılıklı olarak birbirlerine hukukî yardım ihtiyacı doğmaktadır. Bu ihtiyaç, uluslararası ilişkiler arttıkça, kendisini daha fazla hissettirmektedir.

Bundan dolayı, 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi ve 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayri Adlî Evrakın Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi imzalanmıştır. Fakat, bu sözleşmelere taraf olmayan ülkelerle ilişkilerde, ikili sözleşmeler aktedilmesi zorunlu hale gelmektedir. Litvanya, yukarıda saydığım anlaşmalara şimdiye kadar taraf olmamıştır. Bu sebeple, 19 Eylül 1995 tarihinde bu anlaşma Ankara'da imzalanmıştır.

Bu anlaşmada, bilhassa tebligat, istinabe, suçluların iadesi ve bunlarla ilgili hükümler yer almaktadır. Her iki ülke vatandaşlarına eşit muamele, adlî mercilere başvuruda kolaylıklar, teminatta muafiyet, adlî yardımdan yararlanma, her iki ülke mahkemeleri kararlarının birbirlerince tanınması ve bu mahkeme kararlarının tenfizi gibi hususlar bu anlaşmayla düzenlenmiştir.

Burada, Türkiye, en büyük sorunu, suçluların iadesi konusunda yaşamaktadır. Adlî suçlular yönünden herhangi bir problem bulunmamaktadır; fakat, terör suçları ve diğer siyasî suçlar yönünden bazı zorluklarla karşılaşıldığı hepimizin malumudur. Bunlara, daha önce, idam cezasının sebep olduğu söylenmekteydi; fakat, idam cezası kaldırıldığı halde sorunlar devam etmektedir. Bu sorun, uluslararası belgelerdeki eksikliklerden ziyade, ülkelerin, birtakım amaç ve saiklerle, belgelerdeki farklı yorumlarından kaynaklanmaktadır.

Tedhişçiliğin Önlenmesine Dair Avrupa Sözleşmesinin 1 inci maddesinde, hangi suçların siyasî suç olarak kabul edileceği belirtilmesine ve 7 nci maddesinde de, sözleşme kapsamındaki ülkelerin sanığı iade etmemesi durumunda yargılama mecburiyeti getirilmesine rağmen, sözleşmeye konulan çekinceler sebebiyle pratikte etkin uygulama imkânı olduğunu söylemek mümkün değildir; biraz önce bahsedilen, Sabancı cinayeti örneğinde olduğu gibi.

Böylesi durumlarda, daha etkin tedbirler ve uygulamalar getirilmesi, Adalet ve Dışişleri Bakanlıklarının bu yönde çalışmalar başlatması düşüncesiyle, selam ve saygılar sunuyorum ve anlaşmanın hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Osman Seyfi (AK Parti, Nevşehir). “Türkiye cumhuriyeti ile litvanya cumhuriyeti arasında hukuki ve ticari konularda hukuki ve adli işbirliği anlaşması hk.(s.s.341)”. TBMM Genel Kurulu, 50. Birleşim tutanağı, 10 Şubat 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/osman-seyfi-22-2004-02-10-turkiye-cumhuriyeti-ile-litvanya-cumhuriyeti-arasinda-hukuki-ve-ticari (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.