# Bazı kamu alacaklarının tahsil ve terkinine ilişkin kanun teklifi (s.s 1143)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Oya Araslı (CHP, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim
- **Tarih:** 8 Haziran 2006
- **Gündem:** BAZI KAMU ALACAKLARININ TAHSİL VE TERKİNİNE İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ (S.S 1143)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/oya-arasli-22-2006-06-08-bazi-kamu-alacaklarinin-tahsil-ve-terkinine-iliskin-kanun-teklifi-s-s

> Oya Araslı (CHP), 8 Haziran 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAZI KAMU ALACAKLARININ TAHSİL VE TERKİNİNE İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ (S.S 1143)); konuşma 767 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

OYA ARASLI (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sizleri saygıyla selamlıyorum. 1143 sayılı Kanunun görüşmekte olduğumuz maddesi üzerinde şahsım adına görüşlerimi bildirmek üzere söz almış bulunuyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu konuşmayı yapmak niyetinde değildim, ama, benden önce, verilmiş olan bir önergenin değerlendirilmesi münasebetiyle yapılan konuşmaları duyunca söz almak ihtiyacını duydum.

Değerli arkadaşlarım, af, aslında, yapısı itibariyle yasama organının çıkardığı af, yargının yetkisine bir müdahaledir; ama, Anayasa, bu yetkiyi Türkiye Büyük Millet Meclisine verdiği için, Türkiye Büyük Millet Meclisi kendine Anayasanın verdiği bir yetkiyi kullanıyor durumunda olduğu için, bunu, artık, bir yargıya müdahale olarak mütalaa etmiyoruz; ama, ne zamana kadar… Eğer, bu af, sıklıkla kullanılırsa, yerli yersiz, her nedenle kullanılırsa, o zaman akıllara, yargı organlarının işlevsiz kaldığı, yasama organının verdiği kararı ortadan kaldırdığı için, artık, işlevine itibar edilmediği, işlevinin itibarını kaybettiği bir konuma düşer.

Onun için, dünyanın her ülkesinde, af yetkisi verilen parlamentolar, bu yetkiyi fevkalade özenle ve fevkalade kıskanç bir biçimde kullanırlar. Yerli yersiz kullanmak yoluna gitmezler. Ne zaman kullanırlar; yasa düzeninde çok büyük değişiklikler olduğu zaman, bir olaya bakış açısı değiştiği zaman, ortaya çıkan birtakım haksızlıkları gidermek amacıyla veya toplumsal boyutta büyük mağduriyetler olduğu zaman bunu gidermek amacıyla kullanırlar. Ama, ben, son zamanlarda, Parlamentoda, gereken gerekmeyen her konuda af yetkisinin kullanılıyor olduğunu gördüm ve mantık çok ilginç.

Biraz önce Sayın Kapusuz, Değerli Milletvekili arkadaşımız, buraya çıktı "yani, bu para saçılmış mı, birilerinin keyfi için mi kullanılmış; ihtiyaç sahiplerine verilmiş" dedi. Olabilir; ama, bu, Parlamentonun, yargının verdiği kararları etkisiz kılmak veya yargıyı yetkisiz hale getirmek -bu olayda- için yeterli bir sebep değil. Herkes, birtakım hukuka aykırı fiilleri, iyilik olsun diye de yapabilir; ama, bu, Parlamentonun af yetkisini kullanmak için, bence -sizler için farklı olabilir; ama, bence- yeterli değildir. Eğer, af yetkisini Parlamento bu şekilde kullanırsa, vatandaşların hukuka uymasını sağlamakta epeyce zorlanırız diye düşünüyorum.

İyi niyet, her zaman, hukuka aykırı hareketin mazur görülmesi için sebep değildir; hukuk kurallarına uyacaksınız ve bir şeyi daha belirtmek istiyorum; eğer, burada amaç, cebine üç beş kuruş giren kamu çalışanlarını korumak ise ve onlara bu imkânı sağlayanları birtakım takiplerden kurtarmak ise, bu, çözüm değil; çünkü, bu amaçla, bu yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra da birtakım ödemeler yapılacak. Bizim, çalışanın, üç beş kuruş, toplusözleşme yaparak aldığı üç beş kuruşta, Cumhuriyet Halk Partisi olarak ve kişisel olarak benim, Oya Araslı olarak, hiçbir alıp veremediğimiz yok. Biz, isteriz ki, herkes, daha iyi geçinebilmesine yetecek kadar parayı, toplusözleşmeyle kayıt altına almak imkânına sahip olsun.

Eğer niyetiniz bu ise değerli arkadaşlar, Anayasada değişiklik yaparak, bunu, çok daha sağlam bir biçimde sağlayabilirsiniz. Getirin teklifi, burada, kamu çalışanlarının toplusözleşme hakkını tam manasıyla güvence altına alalım, sorunu kökünden çözelim; ama, getirmek istediğiniz bu af, çalışanı değil, ona kanunsuz olarak…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

OYA ARASLI (Devamla) - Toparlıyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN - Buyurun Sayın Araslı.

OYA ARASLI (Devamla) - …ödeme yapanı korumaya, ödeme yapmış olanı kurtarmaya yönelik bir düzenlemedir, çalışanı kurtarmaya yönelik bir düzenleme değildir. Neyi getirdiğimizi, neyi amaçladığımızı bilelim.

Teklifin gerekçesinde bir şeyler söyleniyordu, bu söylenenlerden biri de "Cumhurbaşkanı, eşitsizlik nedeniyle bunu ikinci kere görüşülmek üzere iade etmiş, o nedenle, biz, bu eşitsizliği ortadan kaldıracak bir genişlemeyi sağladık, hakkında verilmiş kesin yargı bulunanları da affın kapsamına aldık" idi. Ama, bir şey unutulmuş; o zaman, Cumhurbaşkanının önüne konulan metinde, hukuka aykırı suç teşkil eden fiiller getirilen affın dışında idi, burada öyle bir kayıt yok. Üstelik, öyle bir düzenleme yapılmış ki, yalnız bu hukuka aykırı ödemelerden dolayı değil, neredeyse, bu konumda bulunan kişilerin işlediği her türlü suçtan dolayı da adlî, malî, idarî takibatın önüne bir set çekilmiş. Okumak isteyen, getirilen düzenlemeyi bu şekilde anlayabiliyor, bu şekilde yorumlayabiliyor. Eğer, bir belediye başkanı olarak, toplusözleşme nedeniyle birtakım ödemeler yapmış iseniz, bu konumda bulunmuş iseniz, işlediğiniz başka bütün suçlardan dolayı da takipsizlik imkânı sağlıyor şeklinde de bu madde okunabiliyor.

Neyi reddettik ve Cumhuriyet Halk Partisinin neyi reddetmesi istendi, neyin reddedilmesi istendi Cumhuriyet Halk Partisi tarafından; bu, iyice açıklığa kavuşsun diye, ben bu sözü aldım. Herkes, ne getirilmek istendi, kimin lehine getirilmek istendi ve Cumhuriyet Halk Partisi de neyi önlemek istedi, bunu çok iyi anlasın diye bu sözü aldım.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

OYA ARASLI (Devamla) - Selamlayacağım Sayın Başkan.

BAŞKAN - Buyurun.

OYA ARASLI (Devamla) - Bir usulsüzlüğe de değinerek sizlerin huzurundan ayrılacağım.

Usul tartışmaları, oylama yapılmadan önce açılır; çünkü, oylanacak mevatla ilgili bir usulsüzlüğe yöneliktir. Eğer, açılacak usul tartışmasında oylanacak mevadın oylanmaması gerektiği doğrultusunda bir olay ortaya çıkacak olursa, bir durum ortaya çıkacak olursa, Divan ne yapacaktır; yapılan oylamanın sonuçlarını mı iptal edecektir! Usul tartışmaları, bu nedenle oylama yapılmadan önce yapılır; oylama yapılmadan önce yapılması, aklın, mantığın, hukuk devleti anlayışının bir gereğidir.

Beni dinlediğiniz için ve bana gösterdiği müsamaha için, sizlere ve Sayın Başkana teşekkürlerimi sunuyorum.

Saygılarımı sunarım. (CHP Sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Oya Araslı (CHP, Ankara). “Bazı kamu alacaklarının tahsil ve terkinine ilişkin kanun teklifi (s.s 1143)”. TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim tutanağı, 8 Haziran 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/oya-arasli-22-2006-06-08-bazi-kamu-alacaklarinin-tahsil-ve-terkinine-iliskin-kanun-teklifi-s-s (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
