# Milletvekili seçim kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s. 1246)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Oya Araslı (CHP, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 9. Birleşim
- **Tarih:** 18 Ekim 2006
- **Gündem:** MİLLETVEKİLİ SEÇİM KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S. 1246)
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c132/b009/tbmm221320090427.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/oya-arasli-22-2006-10-18-milletvekili-secim-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-s-s-1246

> Oya Araslı (CHP), 18 Ekim 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 9. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: MİLLETVEKİLİ SEÇİM KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S. 1246)); konuşma 1.756 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADİNA OYA ARASLI (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, 1246 sıra sayılı Kanun Teklifi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisinin görüşlerim açıklamak üzere soz almış bulunuyorum ve sizleri saygıyla selamlıyorum

Değerli arkadaşlar, görüşmekle olduğumuz Kanun Teklifi, Milletvekili Seçimi Kanunu'nda milletvekili seçilme yaşını yirmi beşe indiren bir değişiklik getirmektedir Hepinizin anımsayacağı gibi, geçtiğimiz hafta, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasfnda, seçilme yaşını yirmi beşe indiren bir kanun değişikliği yaptık Bu kanun değişikliği, Cumhurbaşkanımız tarafından yayımlandı ve yürürlüğe girdi Şu anda Milletvekili Seçimi Kanunu'nun ilgili maddesiyle Anayasa arasında bir uyumsuzluk var Milletvekili Seçimi Kanunu'nda seçilme yaşı otuz, ama, Anayasa'mızda yirmi beşe indirilmiş durumda İşle, bu Kanun Teklifi, öncelikle. Milletvekili Seçimi Kanunu ile Anayasa arasında uyumu kurmaya yönelik bir Kanun Teklifi (x) 1246 S Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir Diğer yandan, tartışmalar sırasında da ortaya çıktığı gibi, hepimizin arzusu olan, gençleri siyasete bir an önce katmaya yönelik arzumuzu yaba düzeyinde de gerçekleştiren bir Kanun Teklifi Cumhuriyet Halk Partisi olarak, bu Kanun Teklifi karşısında tavrımız olumlu Ancak, diyoruz ki, keşke, bu Anayasa değişikliği de, bu Kanun değişikliği de çok daha once olabilseydi

Geçen hafta da üzerinde durdum İki kere Anayasa değişikliği imkânı elimize geçti bu Yüce Meclisin çatısı altında İlk once, 2002 yılında, Anayasa'nın 76'ncı maddesinde yapılan değişiklik münasebetiyle, 23/12/2002 tarihinde verilmiş ve 24/12/2002 tarihinde, şu çatının allında goruşul muş olan bir onerı var. Anayasa değişikliğine ilişkin kanun üzerinde Bu onerı. Cumhuriyet Halk Partili milletvekilleri tarafından yapılmış, seçilme yaşının yirmi beşe indirilmesine yönelik

Ama, Mecliste oylamaya açıldığı zaman, Adalet ve Kalkınma Partisinin olumsuz oylarıyla bu Teklif reddediliyor ve 2002'de milletvekili seçilme yaşını yirmi beşe indirmeyi bu olumsuz oylarla kaybetmiş bulunuyoruz ve bu Kanun Teklifi üzerinde, Anayasa Komisyonu Başkanı, meslektaşım Sayın Burhan Kuzu'nun bir mütalaası var Bu mütalaada deniliyor ki "Evet, birtakım Avrupa ülkelerinde, yabancı ülkelerde seçmen yaşı bizden daha duşuk Otuzun altında, hatta, on sekizin bile seçilme yaşı olarak gösterildiğine ilişkin birtakım örnekler var elimizde " Ama, seçilme yaşı duşuru- lurken bu ülkelerde bir başka olay daha var ikinci Meclis, yaşı daha ilen olanların yer aldığı ıkın cı Meclis Sayın Kuzu "Bizim ülkemizde böyle bir çözüm önerisi tartışılmadan seçilme yaşının yirmi beşe indirilmesini daha üzerinde gereğince goruş oluşturulmamış bir girişim olarak mütalaa ediyorum ve katılmıyorum " diyor Anayasa Komisyonu Başkanı bu nedenle katılmıyor bu Teklife Diğer taraftan, Bakanlık düzeyinde de bu Teklife, henüz daha yeten kadar tartışılma yapılmadığı için, katıl ınmadığım görüyoruz Ve oylamada da, Adalet ve Kalkınma Partisinin oylarıyla seçilme yaşının yirmi beşe indirilmesi reddediliyor

Daha sonra, bu Teklifi, Adalet ve Kalkınma Partisi -geçen hafta da üzerinde durduğum gıbı- bır Anayasa değişikliği münasebetiyle gündeme getiriyor, ormanlarla ilgili Anayasa'nın 169 ve I70'ıncı maddelerine ilişkin değişiklik teklifiyle birlikte getiriyor Cumhuriyet Halk Partisinin seçilme yaşını indirmeye yatkın olduğu, hevesli olduğu fark ediliyor Ama, Cumhuriyet Halk Partisi, ormanla ilgili düzenlemelere karşı İşte, Cumhuriyet Halk Partisinin oyunu ormanla ilgili düzenlemeler lehine çevirebilmek için bir çektıncı olarak Teklife bu hukum konuluyor Ama, Cumhuriyet Halk Partisi yirmi beş yaşa "olur" diyor, fakat teklifin tumunu olumlu oylarıyla karşılamıyor Bu nedenle, o zaman da gerçekleşemıyor Daha sonra, bu Anayasa değişikliği Cumhurbaşkanı tarafından ikinci kere görüşülmek üzere Meclise gönderiliyor ve görüşülmüyor

Geçen hafta gerçekleştirdiğimiz, bu konuda uçuneu girişimdi ve mutluluk verici bir olay ki, uçuneu girişimde, gençlerimizi bir an once siyasete seslerim yansıtmak imkânıyla donatacak olan bu değişiklik gerçekleştirilebildi Ama, diyorum ki ben, keşke bu, daha once anayasal düzeyde ger- çekleşebılseydı, keşke, daha once anayasal düzeyde gerçekleştirebildiğimiz bir değişikliği, yasal düzeye de yansıtabilmiş olsaydık Çunku, bu yaptığımız değişikliğin seçime ne kadar yetişebileceğini, secimde, önümüzdeki seçimde ne kadar kullanılmaya elverişli olabileceğim bilebilmek imkanımız yok Çunku, seçim kanunlarında yapılan değişiklikler bir yıl, en erken bir yıl geçtikten sonra yapılan seçimlere uygulanabiliyor Böyle bir zaman daralmasıyla karşı karşıyayız Bunu, yaşamamamız gerekirdi

Ama, ben bunu. Adalet ve Kalkınma Partisinin çok programlı olmayan Meclis çalışmalarının bir esen olarak görüyorum Bugün, burada, pek çok arkadaşım dile getirdi Değerli arkadaşlarım, yasama çalışmaları, en fazla programlı, planlı yerme getirilmesi gereken çalışmalar, halta, bir yıl önceden, bir yıl sonra, hangi gun, hangi yasayı görüşeceğimizi bile bilmeliyiz Elbette ki, çok olağanüstü olaylar münasebetiyle birtakım değişiklikler olabilir ama. Meclis, her gun programım ye nıden yapıp çalışan bir organ durumunda da olmamalı Çunku, bu, gunluk yapılan programlar, milletvekilinin Meclis çalışmalarına katkısını en aza indirger, hatta, bu katkıya imkân bırakmaz Mıl- Ictvekılı, yarın, on beş gun sonra ne görüşeceğini bilecektir, onunc gelecek kanunla ilgili araştırma yapacaktır, görüşlerine müracaat eden kişilerle görüşecektir ve bu hazırlığın sonunda, donanımlı bir biçimde, burada, gelip, konuşmalarıyla yasama surecine katkıda bulunacaktır Bu, yapılmamıştır Bunun bir örneğim de, yirmi beş yaş münasebetiyle, bugün yaşıyoruz Şu veya bu şekilde -yineleyeyim- yine de yirmi beş yaşa seçilme imkânı tanıma girişimini fevkalade olumlu, olması gereken bir girişim olarak tanımlıyoruz, çunku, bu, Türkiye'nin ihtiyacıdır Türkiye, nüfusu genç olan bir ülkedir Seçmenlerimizin sayısına baktığımız zaman, bunun küçümsenemeyecek bir çoğunluğunun yirmi ile otuz yaş arasındaki kuşaktan oluştuğunu goruruz Seçerken nasıl iradelerini oylarına yansıtıyorsa bu kuşak, yönetime ilişkin iradelerini de, yasama bağlamında, şu Türkiye Buyuk Millet Meclisinde dile getirmek imkânını bulabilmelidir Bu bizim genç kuşaklara karşı görevimizdir Onların siyasete en geniş ölçüde katılmasını sağlamak zorundayız Bugün butun dünyada geçerli olan katılımcı demokrasi ölçütlerinin içerisinde de bu ilke yer alıyor Toplumu butun katmanlarıyla, en geniş biçimde siyasete kalabilmek Bu katmanlardan birisi de gençler Onları da seçmen olarak ve milletvekili olarak siyasete katmasını bılebılmelıyız Biraz önce söylediğim gibi, bu, çağdaş, katılımcı demokrasinin gereği

Genç, enerjisiyle, dünya bakışıyla geleceğine yön verirken şu çalının altında, ondan daha yaşlılar da deneyimleriyle, ihtiyatlarıyla bu yasama işlevinin daha sağlıklı bir biçimde yenne getirilmesini sağlayacaklar Gencin enerjisi, geleceğe umut dolu bakışı, yaşlının deneyimi, ihtiyatı bir araya gelecek ve çok daha, ihtiyaca yanıt veren, sağlıklı yasalar yapmak imkânını bulabileceğiz

Ancak, burada şunu ifade elmek istiyorum Seçilme yaşını yirmi beşe indirmekle, acaba, biz gençlerimize toplumumuzda tum görevlerimizi yerine getirebildik mı' öyle zannediyorum ki, buna olumlu yanıt verebilmek fevkalade zor Gençler milletvekili seçilebilecekler yirmi beş yaşında, ama gençlerin tek sorunu bu mu veya birtakım başka sorunlar çözülmeden yirmi beş yaşında Parlamentoya adımını atan gençten beklediğimiz katkıyı alabilecek mıyız'

Gençlerin çözülmeyen sorunlarından birisi eğilim Gence iyi eğitim vermek mecburiyetindeyiz bu sorunu çözebilmek için ve aynı zamanda, Türkiye Buyuk Millet Meclisinde ondan sağlıklı bir katkı alabilmek için de bunu gerçekleştirmek zorundayız

Ama, şu Türkiye'nin görüntüsüne bakın Geçen hafta arkadaşlarımız birtakım ders kitaplarından alınlılar yaptılar Çocuklarımıza ne öğretiyoruz diye kendime sormak ihtiyacını duydum Nerede söylendiği, nereden geldiği, çocuğa ne gibi katkıda bulunacağı -doğrusu- belli olmayan birtakım tekerlemelerle dolu ders kitapları milli eğitimde eğnim malzemesi olarak kullanılabiliyor Türkiye'de Böyle bir eğitimden çağdaş dünyanın beklediği düzeye ulaşmayı umabilir mıyız'' Çocuklarımıza böyle bir eğitim ortamı hazırlamaya hakkımız var mı? Böyle bir eğitimden geçirdiğimiz çocuklarımızdan sonra ne bekleyebiliriz'' Türkiye Buyuk Millet Meclisine gelip tekerlemelerle Türkiye'yi idare etmelerim mı bekleyeceğiz? Onlara çok doğru duzgun eğitim vermek mecburiyetindeyiz

Bakınız, son yıllarda, son üç dört yılda Türkiye'nin matematikten aldığı puan dünya ülkeleri arasında giderek arka sıralara düşmeye başladı Bu, bizim olmasını istediğimiz bir gelişim değil, olumsuz bir gelişim Çocuklarımızı dünya ülkeleri arasında birinciliği kazanacak duruma getirmek mecburiyetindeyiz Bu, onlara karşı borcumuz Yirmi beş yaşta milletvekili seçilmek imkânını eline vermekle her şey bitmiyor

Eğitimde ne yapıyoruz çocuklarımızı? Özel okullara yönlendiriyoruz Kontenjan açıkları var Anadolu liselerinde, ama oraya nedense çocuklarımız rahat rahat yeri eşti rılemıyor Daha geçen hafta konuştuk bunları Eğitimde de bir özelleştirme anlayışı alabildiğine gidiyor Çocuklarımızı üniversite kapılarına yığan bir sistemi benimsemiş durumdayız eğitim sistemi olarak Ayırıyoruz mesleki eğitim ve üniversiteye hazırlayıcı eğitim diye, ama sonra yollar arıyoruz, mesleki eğitimden acaba tekrar nasıl üniversite kapısına çocuklarımızı yığabiliriz diye ve bunu yaparken de hiçbir meslek beklentisi olmadan liseyi bitirmiş, sadece ve sadece hedefi üniversiteye girmek oian çocuklarımızın imkânlarına, mesleki oku I lan bitirmiş olanları ortak etmeye yöneliyoruz Bunlar, eğitimde bizi sağlıklı noktalara götürecek girişimler değil

Ve bir başka tehlike Bugün basında birtakım bilgiler yer alıyor, Türkiye'de tarikatların çocukların eğitimine nasıl müdahale ettiği, onları sosyalleşmekten nasıl alıkoyduğuna ilişkin "Tarikatın öğrettiği bilgilerin dışında bilgiler öğrenmemeleri için, başlarına nöbetçi gibi ağabeyler koyarız" deniliyor veya koyulduğundan soz ediliyor tarikatlar tarafından * Kız arkadaş edinmemesine dikkat ederiz ve o da daha sonra bu yola yonelmez " diyor Daha sonra, biz. bu çocuklarımızdan, iş hayatındaki kızlara, kadınlara, çalışma dengi nazarıyla eşit bir anlayışla bakmasını bekleyeceğiz Bu eğitimden gelen çocuklar, yarın obur gun iş yaşamında karşılaştıkları kadınlara hangi nazarla bakacaklar7 Nasıl sosyal I eşecekler7 Cinsler arası eşitlik anlayışını nasıl benimseyecekler7 Ve tek pencereden dünyaya bakmaya alıştınla alıştınla, nasıl bir çağdaş düzeye ulaşabilecekler7 Bunları engellemek lazım Türkiye'nin içerisindeki bu tür gelişmelerin onune set çekmedikçe, biz, çocuklarımıza eğitim açısından gerekeni yaptığımızı söyleyemeyiz gençlerimize

Bir başka sorun İş Politikaya atılacak genç insan, genç kızımız veya delikanlımız yirmi beş yaşında Neyle katılacak bu politik yaşama7 Politika, milletvekili seçilmek için masraf isteyen bir şey En azından, gidecek bir partiye, aday olabilmek için belli bir miktar ödenti yapacak Bu parayı nereden bulacak7 Çocuklarımıza ayaklarının üzerinde duracak, ekonomik ihtiyaçlarını karşılayacak olanakları sağlayamazsak, sağladığımız milletvekili seçilme imkanı kağıt üstünde kalmaya mahkum olur Ama, şu Türkiye'nin hâline bakın Hepimizin kapılarını gencecik insanlar çalıyor, kollarının altında diplomaları var, koltuklarında, çok iyi öğrenim görmüşler İş istiyorlar Köşe dönücülük yapalım demiyorlar, çalalım çırpalım, bize haksız yere kazanç sağlayın demiyorlar Sadece, çalışarak kazanmak özere, bir iş imkânı sağlamamızı istiyorlar, ama Türkiye'de iş yok Çunku, "ıssızlık sorununu çözeceğim" vaadiyle iktidar olan Adalet ve Kalkınma Partisi, şu geride bıraktığımız dört yıl içerisinde, gençlerimize iş imkanı hazırlayamadı Her gun sayıları daha artarak, Türkiye'deki işsizler ve özellikle işsiz nüfus içerisindeki genç kesim bir çıg gibi artıyor Çocuklanmız, gençlerimiz evlerinde de huzurlu değiller Çunku her evde bir işsiz var, her evde, aldığı para, ailenin geçim ihtiyaçlarına yetmeyen bir çalışan var insanlarımız güçlükler içerisinde yaşamlarını sürdürmeye çalışıyorlar ve bu maddi imkânsızlıklar, maddi güçlükler ailenin huzurunu zedeliyor ve gençlerimiz o huzursuz ortamlarda hayatlarını kuracak bilgilerim edinmek için çabalıyorlar, bir iş bulabilmek için çırpınıyorlar, hayatlarını kurabilmek için, iyi bir şekilde kurabilmek için geleceğe olan umutlarını kaybetmemeye çalışıyorlar Bu gençlerimize yirmi beş yaşında milletvekili olabilmek imkânı sağlamakla, onlara karşı yükümlülüklerimizi hiçbir şekilde tam anlamıyla yerme getirebilmiş değiliz Kendimizi öyle bir aldatma içme hapsetmeyelim ve biz. Cumhuriyet Halk Partisi olarak, iktidarının beşinci yılına girmek üzere olduğumuz şu günlerde, "gençlerimize iş, toplumumuza aş" vaadiyle işbaşına gelen Adalet ve Kalkınma Partisinden, milletvekili seçilme yaşını yirmi beşe indirmenin yanı sıra. gençlerimiz için bu sorunları çözmesini de bekliyoruz Bu, ne kadar gerçekleşebilir bir umuttur, bilmiyoruz

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

OYA ARASLI (Devamla) - Dört yıl bu doğrultuda en ufak bir adım atmamış olan, bu sorunların üst üste, dağlar gibi yığılması karşısında duyarsız kalmış olan bir iktidarın önümüzdeki bir yıl içerisinde bu sorunları çözebileceğim ummak, bence, bizce hayalciliktir Ama, gene de bir yıl küçümsenemeyecek bir suredir Bu doğrultuda atılacak her adım, gençlerimizin geleceği için, onların geleceğine bir ışık tutmak, bir aydınlık vermek anlamım taşır Hiç değilse bu girişimlerin, kalan vaktin azlığına çokluğuna bakılmadan yapılmasını, gerçekleştirilmesini bekliyoruz

Sayın Başkan, ek sureniz için teşekkür ederim

Saygılar sunarım (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Oya Araslı (CHP, Ankara). “Milletvekili seçim kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s. 1246)”. TBMM Genel Kurulu, 9. Birleşim tutanağı, 18 Ekim 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/oya-arasli-22-2006-10-18-milletvekili-secim-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-s-s-1246 (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c132/b009/tbmm221320090427.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.