# Yargının sorunları ile ilgili

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Oya Araslı (CHP, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim
- **Tarih:** 22 Mart 2007
- **Gündem:** YARGININ SORUNLARI İLE İLGİLİ
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c150/b079/tbmm221500790546.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/oya-arasli-22-2007-03-22-yarginin-sorunlari-ile-ilgili

> Oya Araslı (CHP), 22 Mart 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YARGININ SORUNLARI İLE İLGİLİ); konuşma 687 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

OYA ARASLI (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime başlamadan önce, Çanakkale Zaferi'nin mimarı olan Mustafa Kemal Atatürk'ün ve bu savaşta canlarını vatanımız için feda eden aziz şehitlerimizin anısı önünde saygıyla eğildiğimi ifade etmek istiyorum ve sizleri saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; çağımızın parlamenter rejimlerinde hukukun üstünlüğü sağlamak, kişi haklarını korumak konusunda en büyük görev yargıya düşmektedir. Yargının bu görevini sağlıklı bir biçimde yerine getirebilmesinin ön koşulu ise, yargı bağımsızlığının sağlanmasıdır. Anayasa'mız 138 ve 139'uncu maddelerinde ve 159'uncu maddesinde, yargı bağımsızlığını, yargıç ve savcı teminatını güvence altına alarak ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunu düzenleyerek bu ön koşulu yerine getirmiştir. Ne yazık ki, bugün, bu hükümlerin, Adalet ve Kalkınma Partisi İktidarının yürürlüğe soktuğu politikalar karşısında, yargı bağımsızlığını korumaya yetmediğini görüyoruz. Çünkü, Adalet ve Kalkınma Partisi, iktidarda, devletin tüm organlarını, tüm kurum ve kuruluşlarını baskısı ve hâkimiyeti altına almaya ve hükümete bağımlı hâle getirmeye yönelmiştir. Böyle bir yönelmenin, toplumun püliral yapısını, çoğulcu yapısını er veya geç tahrip edeceği ve faşizme kapıyı ardına kadar açacağı, tüm siyasette uzunca vakit geçirmiş kişilerin, biraz tarih bilenlerin, biraz siyaset bilimine vakit ayıranların bildiği bir gerçektir. Bu tehlikeli gidişin sonucunda, örneğin TÜBİTAK yargı kararlarına aykırı bir konuma itilmiştir; Hükümet YÖK'le kavgalı hâle gelmiştir, Danıştayın ve Anayasa Mahkemesinin kararlarını içine sindirememektedir. Boş Sayıştay üyelikleri için adayların bildirildiği 6/1/2006 tarihinden bu yana neredeyse bir buçuk yıla yakın bir süre geçtiği hâlde, hâlâ Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda seçim yapılamamış ve Sa- yıştay denetimi, eleman eksikliği nedeniyle, güçlüklerle baş başa bırakılmıştır; hazırlanan bir kanun tasarısıyla, YARSAV'ın, Anayasa'ya aykırı bir biçimde ortadan kaldırılmaya, kapatılmaya gidilmesine hazırlanılmaktadır.

Ama, sıraladığımız bu dizinde, gelinen en güncel ve ne yazık ki en hazin nokta, boş olan Yargıtay ve Danıştay üyelikleri seçimidir. Yargıtayda 23, Danıştayda 6 üyelik boştur ve yasalar, bu üyeliklerin Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından iki ay içinde tamamlanmasını, seçimin yapılmasını emretmektedir. Ancak, bu gerek, Adalet Bakanı konuyu Kurulun gündemine almadığı için yerine getirilememiştir.

Bu durum karşısında, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, 13 Mart 2007 tarihli toplantısında gündemine kendisi hâkim olmuş ve 20 Mart tarihli toplantısının gündemine bu seçimi almıştır. Ancak, Adalet Bakanının bu olay karşısındaki tepkisi, bu gündem belirleme işinin Kurul tarafından yapılmasının ilgili yönetmeliklere uygun olmadığını açıklamaktan öteye gitmemiştir ve toplantı günü Sayın Bakan toplantıya katılmamıştır, vekil üyeyle toplantıya geçilmeye çalışılmıştır, ama, Adalet Bakanlığı Müsteşarı da toplantıya katılamadığı için, toplantı, seçimi gerçekleştirmek ve toplantıya başlamak şeklinde tecelli edememiştir. Seçim yine yapılamamıştır, bugünkü toplantıda da durum zerre kadar değişmemiştir.

Değerli milletvekilleri, şimdi, bu tablo karşısında sormak istiyorum: Bir Adalet Bakanı ve bir Adalet Bakanlığı Müsteşarı neden böyle bir tavır içerisine girer, yargıya ve işlevine zerre kadar saygı duymadığı için mi?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

OYA ARASLI (Devamla) - Yargıda sorunu çözüm bekleyen vatandaşlara hiç önem vermediği için mi? Yoksa, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun duruşuna uygun yargıçları seçmeyeceğinden endişe ettiği için mi? Cevabı kendilerine bırakıyorum; ama, hangi cevabı verirlerse versinler, değişmeyecek bir gerçek vardır, o da, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Başkan Vekilinin ifade ettiği gibi, uygulanan bu tutumun doğrudan doğruya yargı bağımsızlığına karşı bir duruş, Yüksek Kurul faaliyetlerini engelleme ve yargıya müdahale anlamını taşıdığıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Araslı, son cümlelerinizi alacağım.

Buyurun.

OYA ARASLI (Devamla) - Hemen bitiriyorum efendim.

Ve burada bir şey daha belirtmek istiyorum. Ne olur, bu tavrı mazur göstermek için Yargıtayla ilgili kanun tasarısında üyeliklerin sayısının düşürüldüğünü öne sürmesinler. Çünkü, bu, bir hukuk devletinde gülünç bir mazerettir. Bir hukuk devletinde, yürürlükte olan kanunlara uyulur, onların gereği yerine getirilir.

Ve şunu hatırlatmak istiyorum: Yargının bağımsızlığıyla tarih boyunca oynamaya kalkanlar çok olmuştur; ama, bunların hepsi bu davranışlarının sonunda hüsrana uğramışlardır. Adalet mülkün, yani devletin temelidir. Bu temeli yıkmaya kalkışanlar her zaman ve her zaman bu temelin altında kalmışlardır. Bu gerçeklerden pay çıkarılması gerekir. Başta pay çıkarması gereken Sayın Adalet Bakanıdır. Ben, bu gerçekler ve bu durum karşısında Sayın Adalet Bakanını, derhâl seçimi gerçekleştirmek için gereken önlemleri almaya ve anayasal görevini savsaklayan Müsteşarı hakkında gerekli kanuni yollarla başvurmaya davet ediyorum. Adalet Bakanlığı, adaleti uygulama ve uygulatma yeridir. Bunun gereğini yerine getiremeyeceklerin bu makamda yeri olmaması gerekir. Bütün bu söylenenlerden sonra, herkesin bunlardan üstüne düşen payı çıkartacağına ve gerekeni yapacağına inanmak istiyorum.

Saygılar sunarım. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Oya Araslı (CHP, Ankara). “Yargının sorunları ile ilgili”. TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim tutanağı, 22 Mart 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/oya-arasli-22-2007-03-22-yarginin-sorunlari-ile-ilgili (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c150/b079/tbmm221500790546.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
