# Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

- **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem)
- **Konuşmacı:** Özgür Erdem İncesu (Yeni Parti, Ardahan)
- **Yer:** TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Tarih:** 19 Kasım 2026
- **Gündem:** Tutanak Metni
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92911
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ozgur-erdem-incesu-2026-11-19-ham-tutanak-1

> Özgür Erdem İncesu (Yeni Parti), 19 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 569 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ÖZGÜR ERDEM İNCESU (Ardahan) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, Sayın Bakan, kıymetli bürokratlar; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bugün dünya İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası düzenin ciddi biçimde sarsıldığı bir dönemden geçiyor. Rusya-Ukrayna savaşı devam ediyor, Orta Doğu'da çatışmalar, insani krizler ve güvenlik sorunları sürüyor. Gazze'de yaşananlar uluslararası hukukun ve insan haklarının ne kadar ağır bir sınavdan geçtiğini gösteriyor. ABD ile Çin arasındaki rekabet enerji ve teknoloji alanlarından ticarete kadar küresel dengeleri değiştiriyor. Avrupa ise kendi güvenliğini, savunma kapasitesini ve enerji bağımsızlığını yeniden tartışıyor. Böylesi bir tabloda Türkiye'nin dış politikası günübirlik gelişmelere göre değil uzun vadeli uluslararası çıkarlar, diplomatik tutarlılık, ekonomik kapasite ve güçlü kurumlar temelinde yürütülmeli diye düşünüyoruz. Türkiye Avrupa, Orta Doğu, Kafkasya, Karadeniz ve Akdeniz arasında önemli bir konuma sahip. Bu konum bize fırsatlar sunduğu kadar ciddi sorumluluklar da yüklüyor. Ukrayna'nın toprak bütünlüğü, Karadeniz'in güvenliği, Suriye'de istikrar, Kafkasya'da kalıcı barış, Doğu Akdeniz'de haklarımızın korunması ve Gazze'de kalıcı ateşkes gibi başlıklarda Türkiye'nin etkin, ilkeli ve sonuç alıcı bir diplomasi yürütmesi gerekiyor. Diplomatik temasların ekonomik refaha, güvenliğe ve uluslararası hukuka dayalı, kalıcı sonuçlara dönüşmesi gerekiyor. Avrupa Birliğiyle ilişkilerimiz de bu çerçevede ele alınmalıdır. Türkiye, 1999 yılında Avrupa Birliğine aday ülke statüsünü kazandı, müzakere süreci 2005 yılında başladı ancak 2018 yılından bu yana üyelik müzakereleri fiilen durma noktasında. Aradan geçen yıllar Türkiye-AB ilişkilerinin karşılıklı güven ve ortak hedefler temelinde ilerleyemediğini gösteriyor. Bugün, Avrupa Birliği bir yandan, Türkiye'yi, güvenlik, göç, ticaret ve bölgesel istikrar açısından önemli bir ortak olarak tanımlıyor ancak diğer yandan üyelik sürecinde somut bir ilerleme ortaya koyamıyor. Türkiye'nin de AB'yle ilişkilerinde yalnızca siyasi söylemlere değil ölçülebilir sonuçlara odaklanması gerektiğini düşünüyoruz. Avrupa Birliğine uyum Brüksel istediği için yerine getirilecek bir yükümlülük değildir. Hukukun üstünlüğü, bağımsız yargı, temel hak ve özgürlükler, demokratik standartlar, şeffaflık ve hesap verebilirlik öncelikle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının hakkıdır. Biz bu standartları Avrupa istediği için değil, bu ülkede yaşayan herkes adil bir hukuk düzeninde özgür ve insanca yaşayabilsin diye savunmalıyız. Avrupa Komisyonu'nun 4 Kasım 2026 tarihli Türkiye raporu da üyelik sürecindeki durgunluğun yanı sıra demokrasi, hukuk devleti ve temel haklar konusundaki değerlendirmeleri gündeme taşıdı. Türkiye'nin dış politikadaki bölgesel rolüne ve stratejik önemine de dikkat çekildi. Bu rapordaki değerlendirmelerin bir bölümü Türkiye tarafından eleştiriliyor ancak karşılıklı açıklamalarla yetinmek yerine sorunları somut başlıklar üzerinden ele almak zorundayız. Ekonomik ilişkilerimiz son derece önemli. Avrupa Birliği Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı olmaya devam ediyor. 2025 yılında karşılıklı mal ticareti 217 milyar euronun üzerine çıktı. Buna rağmen gümrük birliğinin güncellenmesi konusunda henüz somut bir müzakere takvimi oluşturulabilmiş değil. Türk ihracatçısının rekabet gücü, tarım ürünlerinin pazara erişimi, hizmet sektörü, dijital ticaret ve yeşil dönüşüm birlikte değerlendirilmelidir. Vize serbestisi konusunda yıllardır devam eden beklenti artık sonuç üretmelidir. Türk vatandaşlarının Avrupa'ya seyahatinde yaşadığı uzun bekleme süreleri ve ret sorunları ilişkilerde güven kaybına yol açmaktadır.

Bir diğer temel başlık göç politikalarıdır. Türkiye milyonlarca sığınmacıya ev sahipliği yapmış, bunun ekonomik, sosyal ve demografik sonuçlarını uzun yıllardır taşımıştır ancak Türkiye'nin Avrupa'nın sınır güvenliğini sağlayan bir tampon ülke gibi değerlendirilmesini kabul edemeyiz. Göç yönetimi yalnızca sınır kontrolü ve geri kabul anlaşmalarından ibaret değildir. İnsan onurunu, uluslararası hukuku, yerel halkın ekonomik ve sosyal yükünü, eğitim ve sağlık hizmetlerinin kapasitesini birlikte ele almak gerekir. AB'yle yapılacak her yeni düzenleme Türkiye'nin maliyetlerini, yükümlülüklerini ve karar alma hakkını açıkça güvence altına almalıdır.

Değerli üyeler, Türkiye'nin Avrupa'yla ilişkileri ne bir teslimiyet ne de kopuş siyaseti üzerine kurulmalıdır. Kendi çıkarlarını bilen, demokratik standartlarını güçlendiren, komşularıyla sorunlarını diplomasi yoluyla çözmeye çalışan ve uluslararası hukuk temelinde hareket eden bir Türkiye, ilişkilerinde daha güçlü bir zemine sahip olacaktır.

---

**Kaynak gösterme:** Özgür Erdem İncesu (Yeni Parti, Ardahan). “Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tutanağı, 19 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ozgur-erdem-incesu-2026-11-19-ham-tutanak-1 (erişim: 20 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92911

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
