# Esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşları kanun tasarısı (s.s.851) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Özlem Çerçioğlu (CHP, Aydın) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim - **Tarih:** 12 Nisan 2005 - **Gündem:** ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUŞLARI KANUN TASARISI (S.S.851) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ozlem-cercioglu-22-2005-04-12-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanun-tasarisi-s-s-851 > Özlem Çerçioğlu (CHP), 12 Nisan 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUŞLARI KANUN TASARISI (S.S.851)); konuşma 917 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ÖZLEM ÇERÇİOĞLU (Aydın) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 851 sıra sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu Tasarısının 5 inci maddesi üzerinde söz almış bulunuyorum; Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına hepinizi saygıyla selamlıyorum. Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu 5 500 000 üyesi ve çalışanıyla nüfusumuzun yaklaşık 25 000 000'unu oluşturan büyük bir kesimini içine almaktadır. Toplumsal ve ekonomik yapımızın ana dayanak noktası olan esnaf ve sanatkârlarımız, kendisine has üretim tarzıyla, tarihî olarak, Ahilikten gelip günümüzde geliştirilmesine özen gösterilmesi gereken önemli unsurlardan biridir. Görüştüğümüz kanun tasarısının bu derecede büyük bir kitleyi ilgilendirmesi, aslında, ne kadar hassas ve önemli bir konu olduğunu ortaya koymaktadır. Değerli milletvekilleri, küreselleşme sürecinin olumsuz etkilerinin azaltılması için insan kaynaklarına yatırım yapılması, yani, işgücünün niteliğinin artırılması gelişmiş ülkeler tarafından kullanılan en önemli araçlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde nitelikli işgücü fizikî sermayenin önüne geçmiştir. Eğitilmiş ve iyi yetiştirilmiş işgücü, küresel ekonomide, rekabet gücünün korunmasında çok önemli bir unsur olarak kabul edilmektedir; çünkü, işletmelerin rekabet gücü, sahip olduğu işgücünün dünyada sürmekte olan küreselleşme nedeniyle ekonomik işletmelerde yapısal dönüşüm sıkıntısı ortaya çıkmaktadır. Bu sıkıntıların bizim ülkemizde yansıması daha da ağır olmaktadır. Ayrıca, ülkemizdeki ekonomik gelişmelerin ve göstergelerin iyi gözükmesine rağmen, pek de iyi olduğu söylenemez. Bahsedilen bu ekonomik büyüme sadece rakamlarda kalmaktadır. Asıl gerçek olan, ticarî hayatta büyük bir durgunluğun hâkim olmasıdır. Bu durgunluğu da en fazla hisseden esnaf kesimidir. TESK'in 2005 yılı sadece ocak ayındaki terkin verilerine göre en büyük terkin 1 016 terkle bakkallarda görülmektedir. Diğer meslek gruplarında da önemli ölçüde terkinin olduğu görülmektedir. Bu yasanın oldukça kritik öneminin olduğu ve hepimizin daha dikkatli ve özenle davranmasının gerektiği ortadadır. Terkin tehlikesini de kahvecilerimizin, terzilerimizin, minibüsçülerimizin, şoförlerimizin, kuaförlerimizin, lokantacılarımızın, taksicilerimizin sıkıntılı ve risk altında olmasından anlıyoruz. Daha net anlamanız için, son iki yıl içinde daha önceki yıllara göre işyeri açma oranı yüzde 7 azalmıştır. Sayın milletvekilleri, dünya KOBİ işletmeciliğine doğru gitme çabası içerisine girerken, Türkiye bu yönde gitmemektedir. Oysaki, üretim ve yatırımın temelini oluşturan esas unsur küçük ve orta ölçekli işletmelerdir. Aramalı üretmekteki en büyük katkıyı sağlayan bu işletmelere destek verilerek, Avrupa Birliğine giriş sürecinde de KOBİ'lerin aramal olarak üretimine destek verilmelidir. Avrupa Birliğine giriş sürecinde AB uyum yasalarıyla ilgili Türkiye genelindeki tüm esnaflarımızın bilgilendirilmesi, ola ki, doğacak sıkıntıların giderilmesi için çok önemlidir. Bu yüzden, üzerinde çalıştığımız yasal düzenlemelerin yanında, AB'nin esnaf ve küçük esnafları özendirme modeli ve uygulamaları konusunda pratik çalışmaları yürürlüğe koymalıyız. Bu kanunun pratikte ve en kısa zamanda olumlu sonuçlar doğurması mümkün değildir. Bütün Türkiye genelinde esnaflarımızın rekabet koşullarına uygun bir yapı içerisine girebilmeleri ve ürünlerini daha iyi pazarlamaları için, birlik ve odaların aktif katılımı ve ilgili kamu kurum, kuruluşların desteğiyle ortak bir program yürütülmelidir. İddia edilen ekonomik büyümenin, aslında, toplumsal kesime hiçbir yansıması olmamıştır. Esnafın bugün çok büyük sıkıntı içinde olduğu görülmektedir. Birçok esnaf, özellikle, aldığı malın karşılığı olan çekleri ödeyememektedir. Esnaflarımız devletten de gerekli desteği, maalesef, alamamaktadır. Uygulanan kredi faizleri ise esnafın kaldıramayacağı orandadır. Kredi faizlerinin, mutlaka, ödenebilir bir seviyeye çekilmesi gerekiyor. Esnaflarımız, sigorta, Bağ-Kur primlerini ödeyememektedir. Özellikle, size, seçim bölgem olan Aydın'dan bahsetmek istiyorum. Aydın Esnaf Odası Başkanımız Sayın Hulusi Akşit'in verdiği rakamlara göre, bir yıl içerisinde, Aydın'da 3 000 işyeri kepenk indirmiştir arkadaşlar. Türkiye genelinde, bir yıl içerisinde 53 000 işyeri kapanmıştır. Bu rakamlar gerçekten ürkütücüdür. Yine, Aydın esnafından gelen fakslar... Hepsini buraya getiremedim arkadaşlar. Şoförlerimiz kan ağlamaktadır. İktidar milletvekillerine sormaktadır "niçin, biz esnaf sayılmıyoruz, 1 200 000 şoför esnafımız Bağ-Kur kapsamından çıkarılmaktadır?" Arkadaşlar, size soruyorlar, mantıklı bir açıklama istiyorlar. Esnafımız, az önce "iktidar, bir düğme krizine takıldı, gidiyor" dedi. "Bu düğmeye kim bastı, dış güçler mi bastı" diye soruyorlar. "Hayır, bu düğmeye esnaf basmıştır" diyor esnafımız. Bu düğmeye çiftçi basmıştır, bu düğmeye şoförler basmıştır arkadaşlar. Yakında, düğmeye basan pimini de çeker. Sayın milletvekilleri, küçük esnaf, Türk ekonomisinin üretimindeki ana unsurdur. KOBİ'leri gözardı etmemiz, ekonominin belkemiğini bükmektir. Bu açıdan, KOBİ'lerin kurumsallaşmasını sağlamak, ekonomiyi de rayına oturtabilmek için çok önemlidir. Bir de, bölgesel teşvik konusuna gelmek istiyorum. Bölgesel teşvik, yapılan en büyük hatalardan biridir. Bir an önce bunun değiştirilmesi, Türkiye genelinde devlet desteklerinin verilmesi gerekiyor; çünkü, bölgesel veya kısmî teşvikler haksız rekabete neden olmaktadır. Bu kanun tasarısı, kurumların üstyapısını belirlemeye yöneliktir. Oysa, ekonominin omurgasının sağlam olabilmesi için esnaf ve sanatkârlarımızın ayakta durmalarına yönelik tedbirlerin alınması esas olmalıdır. Kurumların üstyapısını belirlemekle beraber, esnaflarımız için koruyucu ve işlerinin devamlılığını sağlayıcı bir sistemin oluşturulması, toplumsal sorumluluğumuzun bir gereğidir. Değerli milletvekilleri, esnaf ve sanatkârlar üzerindeki vergi yükünün ağırlığı herkes tarafından hissedilmektedir ve bilinmektedir; bu yükün hafifletilebilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmalısınız; vergilendirme sistemini tabana yaymak zorundasınız, toplumsal adaleti sağlayıcı hale getirmeniz şarttır; ekonomik ve malî politikaları tekrar gözden geçirmek zorundasınız, yatırım, istihdam, vergi ve teşvik boyutuyla bir bütün olarak ele almanız gerekmektedir; asıl üzerinde durması gereken, iktidarın, bu konudur. Kanun teklifi içerisindeki esnaf ve sanatkârların, meslek odaları birlikleri, federasyonlar ve konfederasyon üyelerinin çalışma yönetiminin şeffaflaştırılması amacı güdülmelidir. Bu çerçevedeki çalışmaların hem kendileri tarafından denetlenmesi önemli olmakla birlikte, iş denetim sürecinin kurumsallaştırılması çok önemlidir. Bu yasada önemli olan yönetim, denetim ve meslekiçi eğitim faaliyetlerine yönelik işlemlerin kolaylaştırılması ve disiplin altına alınması önşart olmalıdır. Değerli milletvekilleri, birçok küçük beldede esnaf ve sanatkâr odaları kurulamıyor. Bundan dolayı, oda şubeleri de büyük bir yükümlülük ve sorumluluk altına girmektedir. Bu konudaki sıkıntılarını, idarî ve organizasyon sorunlarını gidermek için esnaf odalarının kurulamadığı küçük beldelerde, oda adına temsilci atanması gerekmektedir. Esnaf ve sanatkârların faaliyetlerini daha işler hale getirmek için bu yasayla yapılan düzenleme, esnafların işlerini ve faaliyetlerini aktifleştirmek ve önlerine çıkan engellerin giderilmesini sağlamak mümkün değildir. Bunları yaparken, bürokratik işlemler de had safhadadır arkadaşlar. Esnafımız ekonominin temel taşıdır, esnafımız ekonominin omurgasıdır. Esnaf, üretileni tüketiciye sunan ve bunu yaparken de istihdam olanağını sağlayan, dolayısıyla, işsizliği azaltan ana unsurdur. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Özlem Çerçioğlu (CHP, Aydın). “Esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşları kanun tasarısı (s.s.851)”. TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim tutanağı, 12 Nisan 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ozlem-cercioglu-22-2005-04-12-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanun-tasarisi-s-s-851 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.