# Genel Kurul · Açıklamalar

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 28. Dönem)
- **Konuşmacı:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim
- **Tarih:** 10 Kasım 2026
- **Gündem:** AÇIKLAMALAR
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=149766
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/rahmi-askin-tureli-2026-11-10-aciklamalar

> Rahmi Aşkın Türeli (CHP), 10 Kasım 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: AÇIKLAMALAR); konuşma 864 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün 10 Kasım; ebedi Başkomutanımız, Büyük Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün aramızdan ayrılışının 88'inci yıl dönümü. Onu büyük bir özlemle anıyoruz.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk Samsun'a ayak bastığında karşısında işgal altında bir yurt, dağılmış bir ordu ve umudunu yitirmeye yüz tutmuş bir halk vardı. Kurtuluşu dışarıda arayanlara karşı "Ya istiklal ya ölüm!" diyerek milletin iradesine ve gücüne güvendi. Amasya'dan Erzurum'a, Sivas'a, oradan Ankara'ya uzanan yolda dağınık direnişleri tek bir ulusal mücadelede birleştirdi. Türkiye Büyük Millet Meclisini açarak savaşın en çetin günlerinde bile kararı millete bıraktı. Savaşı önce cephede, sonra masada bütün dünyaya kabul ettirerek bağımsız Türkiye Cumhuriyeti'ni ilan etti.

Atatürk, cephede kazanılan zaferi okulda, fabrikada, tarlada ve kürsüde kalıcı kılmak için çalışmaya devam etti; siyasi bağımsızlığı ekonomik, kültürel ve bilimsel bağımsızlıkla tamamladı. Eğitimi birleştirdi, harf devrimiyle okuma yazmayı halkın her kesimine ulaştırdı. Hukuku çağdaş temellere oturtarak yurttaşı tebaa olmaktan çıkardı, yasalar önünde eşit bireyler hâline getirdi. Kadınlara seçme ve seçilme hakkını dünyanın pek çok ülkesinden önce tanıyarak toplumun yarısını hayatın her alanına kattı. Cumhuriyeti gençlere emanet etti, 23 Nisanı çocuklara armağan etti.

Atatürk'ün kalkınma vizyonu daha henüz cumhuriyet ilan edilmeden önce başlamıştı. 17 Şubat- 4 Mart 1923 tarihleri arasında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde Anadolu'nun her yerinden gelen 1.135 delege on beş gün boyunca ülkenin bir iktisadi fotoğrafını çektiler; nasıl bir ekonomik model seçmeliyiz gelişebilmek için, bunu konuştular ve Atatürk, o kürsüden siyasi ve askerî zaferlerin iktisadi zaferlerle taçlandırılmadıkça kalıcı olamayacağını söyledi.

1929 Dünya Ekonomik Buhranı serbest piyasanın sınırlarını dünyaya gösterirken Türkiye, 1933 yılında birinci sanayi planını hazırladı ki çok önemlidir, o dönemin en çok ihtiyacı hissedilen 3 beyazı; unu, şekeri ve bez ürünlerini ülkenin içinde, değişik coğrafyalarında üretmeye başladı. Kayseri'den Nazilli'ye, Karabük'ten Kırıkkale'ye Sümerbank, Etibanklar kuruldu, Anadolu'nun bağrında yeni üretim ve sanayi merkezleri yaratıldı; Kırıkkale'de silah ve mühimmat, Kayseri'de uçak üretilmesi savunmada dışa bağımlılığın tam bağımsızlığın önündeki en büyük engel olduğunu gören bir öngörünün ürünüydü.

Atatürk'ün tam bağımsızlık anlayışı yurt içinde barışı ve dünyadaki saygınlığı birlikte gözetiyordu. "Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır." diyen, fikirleri ve ilkeleriyle sonsuza dek yaşayacak olan Ulu Önder'imizi ve silah arkadaşlarını rahmet, saygı ve minnetle anıyorum.

Değerli milletvekilleri, dün hepimizin yüreklerini karartan bir haber aldık, İzmir Aliağa HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında bir patlama meydana geldi; 17 kişi hayatını kaybetti, 1'i ağır 12 yaralı var ve bir şehit yakını fabrika önünde kendini ataşe verdi. Millet olarak acımız büyük. Hayatını kaybeden işçilerimize Allah'tan rahmet, yakınlarına başsağlığı, yaralılarımıza acil şifalar diliyorum.

Cumhuriyet Halk Partisi olarak hemen bir heyet oluşturduk Grup Başkan Vekilimiz Serkan Sarı, İzmir Milletvekilimiz Mahir Polat ve Adana Milletvekilimiz Müzeyyen Şevkin'den oluşan ve heyet patlamanın yaşandığı fabrikaya girerek incelemelere başladı, yaralı işçileri ve ailelerini ziyaret ediyor. Heyet, incelemelerinin ardından bir rapor hazırlayacak ve bu raporu da biz kamuoyuyla paylaşacağız.

Aslında bu şunu gösteriyor bize; bu olaylar tesadüfen ortaya çıkmış olaylar yani münferit olaylar değil, ortada çok ciddi bir sorun var, çalışma hayatında çok büyük bir sorun var. "İş kazaları" diyorduk, artık onlara "iş kazaları" demiyoruz, "iş cinayetleri" diyoruz.

İSİG Meclisi verilerine göre 2026 yılının ilk on ayında 1.930 işçi iş cinayetinde hayatını kaybetmiş. Hatırlatmak isterim, 2012 yılında büyük iddialarla çıkarılan bir 6331 sayılı Yasa vardı; bu, iş sağlığı ve güvenliği alanında büyük bir reform iddiasıyla geldi, bu sorunları çözecekti ama ne yazık ki bu sorunların hiçbirini çözmedi ve 2013'ten başlayarak rakamı vereyim: 2013-2026 Ekim arasında en az 26.790 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Teşekkür ederim.

Bu da bize gösteriyor ki bu kanun artık hiç bir işe yaramıyor. Neden? Çünkü sonuç itibarıyla kurulan sistem son derece yanlış bir sistem. İş güvenliği uzmanlarının ve iş yeri hekimlerinin işverenden ücret aldığı ve iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin özel şirketlere devredildiği bir sistem işlemez. Nitekim zaten işlemediği ortada. Türkiye'nin vakit kaybetmeden, hızlı bir biçimde iş sağlığı ve güvenliği sistemini tepeden tırnağa yeniden kurgulaması, özellikle sorunlu alanlar, en çok sıkıntılı alanlar olan, sektörler olan inşaat, madencilik, tarım ve ağır sanayi iş kollarına özel düzenlemeleri hayata geçirmesi gerekiyor.

İş güvenliği işverenin kâr ve üretim hesaplarına kurban edilemeyecek kadar kutsaldır. Emeğin onuru hiçbir bilançonun gölgesinde kalamaz. Devletin tüm kurumlarını bu facianın hesabını sonuna kadar sormaya, emek cephesini ise bu kayıpların bir daha yaşanmaması için ortak bir iradeyle harekete geçmeye davet ediyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Biz de Cumhuriyet Halk Partisi olarak konuyu çok yakından takip etmeye devam edeceğiz. Zaten konuyla ilgili bir Meclis araştırma komisyonu kurulması önergemiz var, bu önergemize de -muhalefet partilerinin de buna ilişkin önergeleri var, görüyoruz- iktidar cephesinden buna destek istiyoruz. Gelin, bu sorunu konuşalım, nasıl bir kanun gerekiyor, bu sorun nasıl çözülür, bunları hep beraber yüce Meclis çatısı altında çözelim.

Son olarak, bu fon soygunu üzerine birkaç şey söyleyeyim. Dört tane şart söylemiştik ve bunların önemli olduğunu ki bu sorunu ortaya çıkarmak hem aydınlatmak hem de bundan sonra bir daha olmaması için ne yapılması gerektiği üzerinde konuştuğumuzda dedik ki; birincisi, Mecliste, Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında bir Meclis araştırma komisyonu kurulmalı. İktidarıyla muhalefetiyle bu konuyu enine boyuna inceleyelim, hem mevcut durum nedir, neden ortaya çıktı, ona bakalım hem de bundan sonra bunun olmaması için ne yapılması gerekiyor, konuşalım.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir). “Genel Kurul · Açıklamalar”. TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim tutanağı, 10 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/rahmi-askin-tureli-2026-11-10-aciklamalar (erişim: 10 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=149766

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
