# Hakimler ve savcılar yüksek kurulu kanunu hakkında (s.s.574)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Rahmi Güner (CHP, Ordu)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim
- **Tarih:** 9 Aralık 2010
- **Gündem:** HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU KANUNU HAKKINDA (S.S.574)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/rahmi-guner-23-2010-12-09-hakimler-ve-savcilar-yuksek-kurulu-kanunu-hakkinda-s-s-574

> Rahmi Güner (CHP), 9 Aralık 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU KANUNU HAKKINDA (S.S.574)); konuşma 448 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

RAHMİ GÜNER (Ordu) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 574 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu Tasarısı’nın 1’inci maddesiyle ilgili vermiş olduğumuz önerge üzerinde konuşmak için söz almış bulunuyorum.

Bu önerimizde başlığın “Tanımlar, kuruluş ve görev.” biçiminde değiştirilmesini arz ediyoruz. Gerekçemiz de dilekçemizde mevcuttur.

Değerli arkadaşlarım, iki gündür Türkiye'nin en önemli kanunlarından, en önemli bir kuruluşunun yapılanmasına dair kanun tasarısını görüşüyoruz.

Değerli arkadaşlarım, şu anda bu kanun görüşülürken bir durumu hissetmekteyim, biz elli sene öncesine gitmişiz. Elli sene öncesi… Türkiye’de hukukun yok edildiğini, Türkiye’de kişi haklarının yok edildiğini, yargıç teminatının yok edildiğini, biz bundan elli sene önce yaşadık ve onun için, dikkat ederseniz, Cumhuriyet Halk Partisinin o tarihte bir bildirgesi vardı “İlk Hedefler Bildirgesi”ydi. İşte Türkiye’deki bu olumsuzluklara, hukuksuzluklara, yargıç teminatının, yargı bağımsızlığının yok edilmesine karşı Cumhuriyet Halk Partisi İlk Hedefler Bildirgesi’ni yayımladı.

Değerli arkadaşlarım, bu bildirgede ne vardı? Bu bildirgede, birincisi, yasama organının çıkarmış olduğu kanunların denetlenmesi vardı Anayasa’ya uygun mu değil mi diye. İşte bu Anayasa Mahkemesi üyelerinin, yargı bağımsızlığının, yargıç teminatının… Hukukun üstünlüğünü sağlayacak olan yargıçların atamasına, tayinine, bütün özlük işlerine bakan Yüksek Hâkimler Kurulu vardı. Değerli arkadaşlarım, soruşturmanın tarafsız bir şekilde yürütülmesi için de Yüksek Savcılar Kurulu vardı. Değerli arkadaşlarım, bunlar yargı erkinin en önemli unsurlarıydı.

Değerli arkadaşlarım, bir memlekette yargı bağımsız değilse, hukukun üstünlüğü yoksa o memlekette kişi hakkı olmaz, kişi özgürlüğü olmaz ve dolayısıyla demokrasi olmaz.

Değerli arkadaşlarım, işte o dönemde Adalet Bakanının, Adalet Bakanlığı Müsteşarının bu hâkimlerin atama, tayin konularında hiçbir yetkisi yoktu. Tamamen bağımsız, tamamen kendi vicdanına göre karar veren yargıçlar vardı.

Yine o zaman da seçim vardı, yargıçlar tarafından seçim vardı. Fakat Türkiye’de öyle olumsuz bir durum geldi ki, yargıç seçimlerinin kaldırılmasına karar verildi. Yalnız şunu belirtmek istiyorum: Bir Adalet Bakanlığı baskısı yoktu. Hâkim tayin ve atamalarında ne müsteşarın ne Adalet Bakanının etkisi vardı değerli arkadaşlarım. Ben onları yaşadım da söylüyorum, yaşamadan söylemiyorum. Fakat Türkiye’de çıkar çevreleri, Türkiye’de bu bağımsızlığın, yargı bağımsızlığı işine gelmeyen çevreler büyük bir baskı altına girdiler, baskı yapmaya başladılar ve o zamanki iktidar 1968-1969 yıllarında “Tedbirler Yasası” diye bir yasa getirmek istedi. Bu yasanın benzeri dikkat ederseniz o 1960 öncesi Tahkikat Komisyonunun bir benzeriydi. Fakat Türkiye’de o özgürlüğü seven halk buna şiddetle karşı çıktı.

Değerli arkadaşlarım, yargı bağımsızlığının yok edildiğine örnek bir konuyu söylüyorum: 1959’da yasama organı tarafından kurulan Tahkikat Komisyonudur. Tahkikat Komisyonu, basın mensuplarını, siyasileri, aydınları tutukluyordu değerli arkadaşlarım. Türkiye bu süreçteydi. İşte bu süreçten 1961 Anayasası gibi özgürlük tanıyan, fikir özgürlüğü tanıyan, basın özgürlüğü tanıyan bir Kanun çıktı ve onun uygulayıcısı da bağımsız yargı vardı değerli arkadaşlarım. Bu yargı 12 Mart’ta biraz kısıtlandı. 12 Mart’ta tehlikeli gördüler bu yargının durumunu.

Değerli arkadaşlarım, öyle bir durum geldi ki, 1970-1980 arasında sıkıyönetimin benzeri olan devlet güvenlik mahkemelerini kurma süreci başladı.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Rahmi Güner (CHP, Ordu). “Hakimler ve savcılar yüksek kurulu kanunu hakkında (s.s.574)”. TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim tutanağı, 9 Aralık 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/rahmi-guner-23-2010-12-09-hakimler-ve-savcilar-yuksek-kurulu-kanunu-hakkinda-s-s-574 (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.