# Pazarcı esnafının sorunları konusunda

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Rasim Çakır (CHP, Edirne)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim
- **Tarih:** 8 Aralık 2004
- **Gündem:** PAZARCI ESNAFININ SORUNLARI KONUSUNDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/rasim-cakir-22-2004-12-08-pazarci-esnafinin-sorunlari-konusunda

> Rasim Çakır (CHP), 8 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: PAZARCI ESNAFININ SORUNLARI KONUSUNDA); konuşma 459 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

RASİM ÇAKIR (Edirne) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; bugün, günlük yaşamımızda sürekli karşılaştığımız, sürekli haşır neşir olduğumuz, hep gördüğümüz, irtibat halinde olduğumuz; ama, o insanların sorunları da var mıdır diye çok fazla kafa yormadığımız, toplumumuzun bir kesiti sebzeci, meyveci ve seyyar pazarcıların sorunlarını sizlere aktarabilmek amacıyla söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Genel Kurulu sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, onun sorunlarını daha iyi anlayabilmeniz için, bir seyyar esnafın günlüğünden size bir kesit sunmak istiyorum. Bir seyyar esnaf, sabah erken saatte, çok erken saatte kalkar, saat 4-5 gibi, arabasına biner, kontağı açar, motoru çalıştırır, seyyar tezgâh kurması gereken yere gitmek için yola çıkar. Havanın yağmurlu olması, karlı olması, buzlu olması, onun için hiç önemli değildir, o oraya gitmek zorundadır; çünkü, her seyyar esnafın o gün ödenecek çeki vardır, senedi vardır, borcu vardır. O bakımdan, hava koşulları, onun oraya gitmesini engelleyemez ve kontağı açtığı andan itibaren de, o gün para kazansa da kazanmasa da, benzin masrafı, yer parası, yanında çalıştırdığı adamın masrafı otomatikman gider hanesine yazılmaktadır. Esnaf yola çıktığında, önce trafikle karşılaşır; trafiğe rüştünü ispat etmelidir, oradan bir kontrolden geçmelidir. Sonra, pazar yerine varır; orada malını indirir, sergisini açar ve zabıtayla karşılaşır, zabıtayla uğraşmak zorundadır. Tezgâhını açar, ekmek parasını kazanmak için işe başlar, vergi memurlarıyla muhataptır; fişini kesti mi kesmedi mi, aldığı malın faturasını aldı mı almadı mı... O engelleri de aştıktan sonra, kapitalist ekonominin, serbest rekabetin en iyi işlediği koşullarda, rekabetin kıyasıya olduğu koşullarda malını satar ve o günkü rızkını kazanma gayreti içerisinde olur. Malını satarken minimum kâr marjıyla satmak zorundadır ve malını en ucuz, en taze biçimde müşterisine sunmak zorundadır. Bütün bu engelleri geçtikten sonra da, tekrar, sergisini toplar ve çoluğunun çocuğunun rızkını kazanmış olmanın mutluluğuyla evine gider.

Yalnız, şimdi, bu esnafımız, kesinlikle, devletine, milletine bağlı, vergi vermek isteyen, kazancının bir parçasını devletiyle, milletiyle paylaşmak arzusunda olan bir esnaftır; fakat, 1995 yılı 9430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, seyyar pazarcı esnafımız götürü usulde vergilendirmeye muhatap olmuştur; daha sonra, 1999 yılında yayımlanan bir tebliğle de, bu esnafımız, basit usulde vergi mükellefi durumuna sokulmuştur; fakat, aynı kararnameye göre, 1.1.2005 tarihinden itibaren, bu seyyar esnafımız, gerçek usulde vergilendirilmek durumundadır.

Şimdi, düşünün, belediyenin göstermiş olduğu bir sokak arası veya bir meydanda, elektrik, su koşullarının olmadığı ortamda yapılan bir ticarî faaliyette, bu esnafımız, gerçek usulde vergilendirilmesi neticesinde, nasıl yazarkasa kullanacak, nasıl elektriği bulacak ve bu esnafımızın tahsil anlamında düşük tahsilli olduğunu da gözönüne alırsanız, bu karmaşık vergi sistemiyle nasıl boğuşacak?!

Bütün bunların yanında, gerçek usulde vergilendirildiği noktada, muhasebeci ücretleri, defter kayıt ücretlerini de hesap ederseniz, bu esnafımızın bu yükün altından kalkması mümkün değil. Odalarımızdan aldığımız bilgiler, bu esnafımızın her geçen gün ortadan kaybolmakta olduğu, mükellefiyetini sildirmek durumunda olduğu ve odalarımızın üye sayılarının her geçen gün azalmakta olduğu yönündedir. Bu esnafımız, vergi vermeyelim demiyor; ama, vergisini, kendi anlayabileceği, altından kalkabileceği...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Rasim Çakır (CHP, Edirne). “Pazarcı esnafının sorunları konusunda”. TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim tutanağı, 8 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/rasim-cakir-22-2004-12-08-pazarci-esnafinin-sorunlari-konusunda (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.