# İl özel idarelerine ve belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden pay verilmesi hakkında kanun teklifi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:248) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Recep Koral (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 122. Birleşim - **Tarih:** 25 Haziran 2008 - **Gündem:** İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:248) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/recep-koral-23-2008-06-25-il-ozel-idarelerine-ve-belediyelere-genel-butce-vergi-gelirlerinden-pa > Recep Koral (AK Parti), 25 Haziran 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 122. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:248)); konuşma 667 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) RECEP KORAL (İstanbul) – Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Gerçekten önemli bir konu, gecikmiş bir konu. Burada bugüne kadar, şu ana kadar konuşma yapan bütün arkadaşlarımız belediye ve özel idarelerle alakalı, merkezî bütçeden yerel yönetimlere yapılan gelir dağılımının adaletli olmadığını, çok uzun yıllardır bunun devam ettiğini ifade ettiler. Doğru bir tes-pit. Zaten, bunun için de epey uzun bir süre geçmiş olmasına rağmen, ilk defa, bu payların daha dengeli, daha düzenli olmasını sağlayan bir kanun teklifiyle huzurlarınızdayız ve bu kanun teklifi üzerinde de arkadaşlarımız hem olumlu tespitleri hem daha ideal hâle nasıl gelir, onu ifade etmeye gayret ettiler. 2’nci madde, tabii, kanunun özü. Doğrudan doğruya ilgilendiren, hesaplama ve oranları gösteren bir şey. Burada değerli arkadaşlarımız tespit yaparken, bilhassa Cumhuriyet Halk Partisinin, esası üzerinde görüşünü belirten arkadaşımız vergi paylarının arttığının önemini vurguladı. Bu çok önemli bir şey, havuz büyüdü arkadaşlar. Payın dağılımına esas olan havuzdur. Bu havuza dâhil olmayan vergiler dâhil edilmek suretiyle havuz büyüdü. Dolayısıyla büyükşehrin, büyükşehir ilçelerinin, diğer belediyelerin, il belediyelerinin, il özel idarelerinin alacağı pay büyüdü, bu fevkalade önemli. Bundan devamlı şikâyet ediyorduk belediye başkanlığı dönemimizde ama artık bunun ortadan kalktığını görüyoruz, bu fevkalade önemli. Nüfus dışındaki kriterler hep dile getirildi. Turizmle alakalı kriter hariç diğer kriterler düzeltildi, bu da fevkalade önemli bir şey. Onun için zaten arkadaşlarımız hep olumlu görüşlerini ifade ediyorlar. Tabii, denkleştirme ödeneği, küçük belediyelerle alakalı sıkıntı vardı, o ilave edildi. Bunun dışında eksiklikleri dile getirirken arkadaşlarımız, 2004 yılında burada Büyükşehir Belediyeleri Kanunu, Belediye Kanunu ve İl Özel İdareleri Kanunu’yla bu mahallî idarelere verdiğimiz yetkileri göz ardı ettiler. Bilhassa MHP’li arkadaşımız bu konuyu, yetki vermeden -hep Anayasa’ya atıf yaparak- para veriyorsunuz demeye getirdiler, bu fevkalade yanlış. Biz il özel idarelerini belediyeler gibi yetkilendirdik kendi alanlarında. Dolayısıyla il özel idareleri eskiden olduğu gibi almakta oldukları paylarla görevlerini layıkıyla yapamıyorlar. Mutlaka il özel idarelerine verdiğimiz görevlerle alakalı payı vermemiz gerekiyordu. Bu adaletsizliği, bu dengesizliği şu anda ortadan kaldırıyoruz. Yani bunun çok doğru bir şey olduğunu, ancak tespit yanlış olduğu için; siz bunlara yetki vermediniz, Anayasa’ya göre görevleri ile ilgili para vermek zorundasınız, bunu da vermeyin demeye gelmesi fevkalade yanlış anlamalara yol açıyor, bunu da buradan ifade edelim. EMİN HALUK AYHAN (Denizli) – Görevi verirken parayı verecektin Sayın Vekilim. RECEP KORAL (Devamla) – Evet, büyükşehirlerle alakalı sıkıntıyı arkadaşlar dile getiriyor. Yani büyükşehirlerde yaşamanın bedeli diğer yerlerde yaşamanın bedeliyle aynı mıdır, değil midir? Bunu tartışmaya girmiyorum. Ama bir hususu özellikle arz ediyorum: Değerli arkadaşlar, Büyükşehir Kanunu’nu çıkarıp bugüne kadar mevcut büyükşehirleri çalışır hâle getiren ve büyükşehirlere bu gelir payını arttıran AK Parti İktidarları değil, mevcut bir yapılan düzenleme var Büyükşehir Kanunu’yla ve büyükşehirlere pay verilmesiyle alakalı kanunlar var, bu uygulanıyor. Şimdi ne oldu? Burada yapılan nedir? FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya) – Haksızsa değiştirelim. Haksızlık yok mu? RECEP KORAL (Devamla) – Haksızlık var deyip devamlı bağıran arkadaşımız, acaba haksızlık etmiyor mu büyükşehirlere? Ediyor. Niye ediyor? Ya büyükşehirleri ortadan kaldıracaksınız onun mantığına göre ya bütün illeri büyükşehir yapacaksınız. Ben şahsen geçmişte yerel yönetimlerden gelen biri olarak, bütün illeri belli yetkilerle, ki ağırlıklı olarak da planlamayla alakalı eksikleri hep görüyoruz, ki arkadaşımız da bunu ifade etti… Büyükşehirlerin il belediyeleri de büyükşehirlerde olduğu gibi planlamayla ilgili olarak il bazında yetkilendirilmesi lazım ki, gelecekle alakalı daha iyi, daha düzenli, daha insanca yaşanır şehirler olsun. Buna katılıyoruz ve bu bizim de arzu ettiğimiz bir şey ama bir düzenleme yerel yönetimlerle alakalı arka arkaya geliyor, adım adım geliyor. Dolayısıyla bu adımları atarak ona da sıra geleceğine inanıyorum. Burada bu düşüncede olan arkadaşlarımız, muhalefetiyle iktidarıyla olduğu müddetçe bunu da çıkarırız, bu önemli değil. Ama şu anda eski kanuni düzenlemeye göre var olan belediyeleri, Erzurum’la Malatya’yı kıyaslarsanız, eskiden bunu koyanlara gönderme yapmaktan başka bir iş yapmazsınız. Biz bugün ne yapacağız, nasıl yapacağız düzelteceğiz. Şimdi gelirleri düzeltiyoruz, geçmişte belediyeleri, özel idareleri yetkilendirdik. Bundan sonra da onun düzelmesiyle ilgili el birliğiyle çalışalım. Ben şahsen bu konuda düşüncemin özellikle Hamzaçebi’yle örtüştüğüne inanıyorum belediyelerin planla alakalı konusunu. Ama kaynak devretmeyin, yanlış olur demek, ya merkezden yetkileri yerele aktarırken kaynakları da aktarmanın adımını atalım. Bunu yapıyoruz. Özellikle özlediğimiz bir şeydi, dile getirdiğimiz bir şeydi. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Recep Koral (AK Parti, İstanbul). “İl özel idarelerine ve belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden pay verilmesi hakkında kanun teklifi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:248)”. TBMM Genel Kurulu, 122. Birleşim tutanağı, 25 Haziran 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/recep-koral-23-2008-06-25-il-ozel-idarelerine-ve-belediyelere-genel-butce-vergi-gelirlerinden-pa (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.