# Türk kadınının seçme ve seçilme hakkının yasalaşmasının 70 inci yılı münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Remziye Öztoprak (AK Parti, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim
- **Tarih:** 7 Aralık 2004
- **Gündem:** TÜRK KADINININ SEÇME VE SEÇİLME HAKKININ YASALAŞMASININ 70 İNCİ YILI MÜNASEBETİYLE
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/remziye-oztoprak-22-2004-12-07-turk-kadininin-secme-ve-secilme-hakkinin-yasalasmasinin-70-inci-yili-m

> Remziye Öztoprak (AK Parti), 7 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK KADINININ SEÇME VE SEÇİLME HAKKININ YASALAŞMASININ 70 İNCİ YILI MÜNASEBETİYLE); konuşma 352 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

REMZİYE ÖZTOPRAK (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün, 5 Aralık 1934 tarihli yasayla Türk kadınına seçme ve seçilme hakkının verilmesiyle ilgili konuşmak istiyorum. Bu hakkın 70 inci yılını kutluyoruz ve bu konuda, gündemdışı söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Yaşamın her alanında kadın ile erkek eşit olmalıdır; demokrasi ve insan haklarında da bence ilk kural budur; oysa, tüm dünya ülkelerinde kadının eşitlik durumunu sağlamak için yapılan mücadele halen devam etmektedir. Gelişmiş ülkelerde bile ancak İkinci Dünya Savaşından sonra elde edilen kadının seçme ve seçilme hakkı ile kadın temsili çok az ülkede yüzde 30'lar seviyesi civarındadır.

Kurtuluş Savaşında Türk kadınının cephe ve cephe gerisinde gösterdiği üstün hizmet, onun siyaset bilincine, var olduğundan beri sahip olduğunun delilidir. Cumhuriyetimizin ilk yıllarında gerçekleşen devrimlerin tamamı Türk kadınına insan hakları ve demokrasi açısından pek çok kazanım sağlamakla birlikte, kadınımız seçme ve seçilme hakkını üç aşamada elde etmiştir.

1930 yılında belediye, 1933 yılında ihtiyar heyeti, 1934 yılında ise milletvekili seçilebilmesi yasalarla sağlanmıştır. Türk kadınının, Yüce Türk Parlamentosunda temsili, 1935 seçimlerinde 18 kadınımızın milletvekili olarak seçilmesiyle başlamıştır. Zamanla bu oran artmadığı gibi düşmeler de göstermiştir. Bugün Meclisimizdeki 24 kadın milletvekili Türk kadınını temsil etmek için var gücüyle çalışmasına rağmen, bu oranın çok düşük olduğu bilinen bir gerçektir. Birçok ülkede kadınların siyasete atılma hakkını Türk kadınından sonra elde etmesine rağmen, bugün Türk kadını siyasette yok denecek kadar azdır. 2004 yılı 28 Martında yapılan yerel seçimler neticesinde seçilen 3 228 belediye başkanının sadece 22'si kadındır. Bunun da 1'i ilçe, diğerleri ise belde belediye başkanlarıdır. İl genel ve belediye meclisi üyeliklerinde de durum farklı değildir; o da binde 1'ler civarındadır. Oysa, yerel yönetimlerde kadının olması gerekir. Kadınımızın siyasete yerel yönetimlerle girmesi sağlanmalıdır ki, yerelden genele tüm birimlerde kadınımızın seçme ve seçilme hakkını kullandırmada başarılı olalım.

Bir ülke uygarlığının seviyesi, kadınının siyasal, kamusal ve toplumsal alandaki yeri ve hayat standardıyla ölçülür. Türk kadını kamusal ve toplumsal alanda çok başarılıdır. Siyasette ise, eşit muamele ve fırsat eşitliğine sahip olmadığı için, layık olduğu yerde ve başarılı olacağına inandığımız yerde değildir.

Dolayısıyla, toplumumuzun yüzde 52'sini teşkil etmesine rağmen, Türk kadını, kendi kendini yönetme hakkını elde edememiştir. Hakkı olduğu konumda değildir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Remziye Öztoprak (AK Parti, Ankara). “Türk kadınının seçme ve seçilme hakkının yasalaşmasının 70 inci yılı münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim tutanağı, 7 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/remziye-oztoprak-22-2004-12-07-turk-kadininin-secme-ve-secilme-hakkinin-yasalasmasinin-70-inci-yili-m (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.