# Karşılıksız çek ve protestolu senetler ile kredi ve kredi kartları borçlarına ilişkin (2/59) esas nolu doğrudan gündeme alınma önergesi - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Reşat Doğru (MHP, Tokat) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 66. Birleşim - **Tarih:** 19 Şubat 2008 - **Gündem:** KARŞILIKSIZ ÇEK VE PROTESTOLU SENETLER İLE KREDİ VE KREDİ KARTLARI BORÇLARINA İLİŞKİN (2/59) ESAS NOLU DOĞRUDAN GÜNDEME ALINMA ÖNERGESİ - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/resat-dogru-23-2008-02-19-karsiliksiz-cek-ve-protestolu-senetler-ile-kredi-ve-kredi-kartlari-bor > Reşat Doğru (MHP), 19 Şubat 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 66. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KARŞILIKSIZ ÇEK VE PROTESTOLU SENETLER İLE KREDİ VE KREDİ KARTLARI BORÇLARINA İLİŞKİN (2/59) ESAS NOLU DOĞRUDAN GÜNDEME ALINMA ÖNERGESİ); konuşma 621 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) REŞAT DOĞRU (Tokat) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Karşılıksız Çek ve Protestolu Senetler ile Kredi ve Kredi Kartları Borçlarına İlişkin Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Kayıtlarının Dikkate Alınmaması Hakkında Kanun Teklifi’mizin ilgili komisyonlarda görüşülmemesi üzerine İç Tüzük’ün 37’nci maddesine göre söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Kanun teklifiyle Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından tutulan karşılıksız çek, protestolu senetler, kredi ve kredi kartı borçları kayıtlarının silinmesi sağlanarak yeni kredi temin edemeyen gerçek ve tüzel kişilerin kredi temin edebilmeleri öngörülmektedir. Değerli milletvekilleri, teklif etmiş olduğum kanunun benzeri, daha önce de 2003 yılı sonunda 5033 sayılı Kanun olarak bu Meclis tarafından çıkarılmıştır. Bugün bu kanunun ihtiyaçtan tekrar çıkarılması gerektiği kanaatindeyiz. Çünkü Merkez Bankası verilerini incelediğimizde 2003 yılında kanun çıkarılmasını gerektiren şartlardan daha ağır şartların mevcut olduğunu görüyoruz. 2007 yılı sonu itibarıyla 2002 yılına göre makroekonomik göstergelerde sağlanan gelişmeler reel sektöre tam anlamıyla yansımamış, hatta bazı olumsuzluklar da yaşanmıştır. Tarafıma bu yönde yapılan yakınmalar nedeniyle bu teklifi hazırladık. Değerli milletvekilleri, Maliye Bakanlığı verilerine göre, gayrisafi millî hasılanın 2007 yılında 2003 yılına göre tahminen 2 katı artarak 488.959 milyar dolar olması beklenmektedir. Merkez Bankası verilerine göre ödenmeyen kredi kartları ve tüketici kredileri sayısı incelendiğinde, 2003 yılında 30.297 adet iken, 2007 yılında 660.165 adettir. Artış 20 kat olmuştur. Protestolu senet sayısı ve tutarı incelendiğinde, 2003 yılında 408 bin adet tutarı 908 milyon YTL iken, 2007 yılında 1 milyon 470 bin adet tutarı 5 milyar 732 milyon YTL’dir. Senet sayısındaki artış 3,5 kat, tutardaki artış ise 5,8 kat olmuştur. Karşılıksız çek sayısı incelendiğinde, 2003 yılında birikimli karşılıksız çek sayısı 2 milyon 533 bin adet iken, 2007 yılında ise 3 milyon 145 bin adede yükselmiştir. Bu arada, İstanbul Sanayi Odasının üyeleri arasında yürüttüğü Ekonomik Durum Tespit Anketi’nin 2007’nin ikinci çeyrek sonuçlarına göre, karşılıksız çek ve senetle karşılaşan işletme oranının yüzde 72,2’yle ilk anketten bu yana en yüksek seviyeye çıkmış olduğu görülmüştür. Yirmi yıldır ilk defa görülen bir durumdur. Sadece İstanbul’da, anket çalışmasından sonra, yılın ikinci altı ayında protestolu senet sayısının 107 bin adet artmış olduğu da görülmektedir. Türkiye imalat sanayi toplam katma değerinin yüzde 35’ini yaratan İSO üyesi kuruluşların katıldıkları Ekonomik Durum Tespit Anketi sonuçları, bu teklifimizin kabulü için yeterli bir sebeptir. Sanayi Odası Başkanlığından gelen Sayın Bakanın da teklifimize destek vermesini bu açıdan da bekliyoruz. Bir diğer husus ise: 15 Şubat günü açıklanan Kasım 2007 itibarıyla istihdam rakamlarıdır. Bu rakamlar incelendiğinde, kendi hesabına çalışanların oranı 2006 Kasım’da yüzde 23 iken, 2007 yılı Kasım ayında yüzde 21,5’a düşmüştür. Buradaki insanların tamamı bir araya gelip ne kooperatif kurmuşlardır ne de holding kurmuşlardır, kendi adına çalışanlar da işlerini kaybetmişlerdir. Düzenli gelirleri olan işçi ve kamu görevlilerinin ticari hayatta senet düzenlemedikleri, tüketici kredisi ve kredi kartı borçlarının ise adli yolla da olsa tahsil edildiği, toptancıların da üreticilere açık hesap çalıştığı düşünüldüğünde, bu piyasadaki sıkıntının, köylülerimizin çarşı esnafına, küçük esnafın da toptancı esnafına olan borçları olduğu ortaya çıkacaktır. Değerli milletvekilleri, teklifimiz ile hazinemize mali yük getirmiyoruz. Kendisinden ya da ekonomik sebeplerle ya da bir başkasına yardım amacıyla kefalet yoluyla borçlarını ödeyememiş, sicili olumsuz olduğu için yeni kaynak bulup işini devam ettiremeyen vatandaşlarımıza kolaylık sağlamak istiyoruz. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) REŞAT DOĞRU (Devamla) - İnsanlarımız, maalesef, sokakta dağıtılan kredi kartlarına mahkûm oldular. Hatta, adres değişikliği nedeniyle haberleri olmadığı için çok cüzi miktarlardaki kredi kart borçları nedeniyle sıkıntılar yaşıyor. Bunlara çözüm teklif ediyoruz. Bakınız, biraz yukarıda bahsetmiş olduğum gibi, çalışma yaşamında Kasım 2006 ile 2007 arasında kendi işini kaybeden insanların sayısı yüzde 1,5 olmuştur. Elinde mesleği olan, herhangi bir sebeple işini kaybetmiş, yeni mali kaynak bulamayan ve kredi kullanmak için de sicili iyi olmayan vatandaşlarımıza da yeniden işlerini kullanabilmeleri için şans tanımalıyız. Türkiye Büyük Millet Meclisi çözüm yeridir. Bunlara yardımcı olmalıyız. Bu duygu ve düşüncelerle, teklifimizin Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine alınması için desteklerinizi bekliyor, yüce heyetinizi en derin saygılarımla selamlıyorum. (MHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Reşat Doğru (MHP, Tokat). “Karşılıksız çek ve protestolu senetler ile kredi ve kredi kartları borçlarına ilişkin (2/59) esas nolu doğrudan gündeme alınma önergesi”. TBMM Genel Kurulu, 66. Birleşim tutanağı, 19 Şubat 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/resat-dogru-23-2008-02-19-karsiliksiz-cek-ve-protestolu-senetler-ile-kredi-ve-kredi-kartlari-bor (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.