# Organize sanayi bölgeleri kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı, bursa milletvekili mehmet altan karapaşaoğlu'nun; organize sanayi bölgeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi, milliyetçi hareket partisi grup başkanvekili ve izmir milletvekili oktay vural ile izmir milletvekili şenol bal'ın; 4562 sayılı organize sanayi bölgeleri kanununa bir geçici madde eklenmesine dair kanun teklifi, izmir milletvekili ahmet ersin ve 18 milletvekilinin; 4562 sayılı organize sanayi bölgeleri kanununa bir geçici madde eklenmesi hakkında kanun teklifi (s.s: 222)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Reşat Doğru (MHP, Tokat)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 7. Birleşim
- **Tarih:** 16 Ekim 2008
- **Gündem:** ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TASARISI, BURSA MİLLETVEKİLİ MEHMET ALTAN KARAPAŞAOĞLU'NUN; ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ, MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ GRUP BAŞKANVEKİLİ VE İZMİR MİLLETVEKİLİ OKTAY VURAL İLE İZMİR MİLLETVEKİLİ ŞENOL BAL'IN; 4562 SAYILI ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KANUNUNA BİR GEÇİCİ MADDE EKLENMESİNE DAİR KANUN TEKLİFİ, İZMİR MİLLETVEKİLİ AHMET ERSİN VE 18 MİLLETVEKİLİNİN; 4562 SAYILI ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KANUNUNA BİR GEÇİCİ MADDE EKLENMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S: 222)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/resat-dogru-23-2008-10-16-organize-sanayi-bolgeleri-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanu

> Reşat Doğru (MHP), 16 Ekim 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 7. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TASARISI, BURSA MİLLETVEKİLİ MEHMET ALTAN KARAPAŞAOĞLU'NUN; ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ, MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ GRUP BAŞKANVEKİLİ VE İZMİR MİLLETVEKİLİ OKTAY VURAL İLE İZMİR MİLLETVEKİLİ ŞENOL BAL'IN; 4562 SAYILI ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KANUNUNA BİR GEÇİCİ MADDE EKLENMESİNE DAİR KANUN TEKLİFİ, İZMİR MİLLETVEKİLİ AHMET ERSİN VE 18 MİLLETVEKİLİNİN; 4562 SAYILI ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ KANUNUNA BİR GEÇİCİ MADDE EKLENMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S: 222)); konuşma 1.205 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

REŞAT DOĞRU (Tokat) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 222 sıra sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı’yla ilgili olarak şahsım adına söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sözlerime başlamadan önce, Hakkâri’de şehit edilen 5 askerimize Allah’tan rahmet diliyorum, askerlerimize başsağlığı diliyorum, PKK terör örgütünü lanetliyorum, Türk Silahlı Kuvvetlerine uzanan eller kırılsın diyorum. Ayrıca terörle ilgili olarak gerekli önlemleri almayan Hükûmeti de uyarıyorum. Acil olarak ne tür kanunlar çıkartılması gerekiyorsa buraya getirilmesini ve kanunların da çıkarılmasını beklediğimizi ifade etmek istiyorum.

Sayın milletvekilleri, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu 12/4/2000 tarihinde yürürlüğe girmiş ve çok önemli yatırımlara vesile olmuştur. Ülkemiz kalkınmak, gelişmek istiyorsa bunun da yatırımlarla, üretimlerle ve sonucunda da istihdamla olacağı unutulmamalıdır. Bundan dolayı da üretimi artırıcı yeni sistemler, modeller bulmak mecburiyetindeyiz. Genç bir nüfusa sahip olduğumuz düşünülürse eğitimli işsizler ordusu yaratmamak ve 21’inci yüzyılda lider ülke Türkiye’yi oluşturmak istiyorsak acil olarak önlemler almak, insanımızı iş sahibi, aş sahibi yapmak durumundayız.

Bugün dünyadaki krizin en önemli sebebi üretimsizliktir. Bugün ülkemizde de -kabul edilmese de- ekonomik kriz vardır. Bu da reel sektörde bariz olarak görülmektedir. Çiftçi, esnaf, sanayici çok zor durumdadır. Sanayide ithalat cazip hâle gelmiş, neredeyse üretim tamamen durmuştur. Maliyetler her gün artmaktadır. Elektriğe son bir yıl içerisinde yüzde 55, doğal gaza yüzde 30 zam yapılmıştır. Organize sanayilerde fabrikalar kapanmaya başlamış ve işsizlik büyük oranlara gelmiştir. İnsanlar şaşkın bir hâldedir. Resmî olarak DİE yüzde 11,2 civarında gibi gösterse de bu reel değildir.

(x) 222 S. Sayılı Basmayazı 15/10/2008 tarihli 6’ncı Birleşim Tutanağı’na eklidir.

Sayın milletvekilleri, sanayicinin, üreticinin sesini duymak mecburiyetindeyiz. Artık gerçek gündeme gelinmelidir. Kriz için acil toplantılar yapılmalı, sanayici ve üreticiler için yeni teşvik sistemleri, yeni kredi imkânları oluşturulmalıdır. Ülkenin planlı kalkınması ve kentleşmesinin sağlanması, bölgesel kalkınmanın yönlendirilmesi açısından OSB’yle ilgili düzenlemelerin yeniden ele alınması gerekmektedir. 4562 sayılı OSB Kanunu bilimsel veriler ışığında yeniden düzenlenmelidir. Sanayi kuruluşlarının Anadolu’ya yayılması gerekmektedir. Örneğin, İstanbul artık sanayi kuruluşları konusunda son noktasına gelmiş bir durumdadır. Eğer İstanbul’u kurtarmak istiyorsak ve İstanbul’u bir dünya kenti yapmak istiyorsak, İstanbul’daki sanayi kuruluşlarının tamamını Anadolu’ya kaydırmalı ve buranın da özellikle bir kültür kenti, bir turizm kenti şekline dönüştürülmesini sağlamalıyız.

Sektörel bazda da teşvikler verilmeli, üretim planlaması yapılmalıdır. 15 Nisan 2000 tarihinde çıkarılan OSB Kanunu’nun 14’üncü maddesinin son fıkrasına 57’nci Hükûmet zamanında teşvikle ilgili bir madde eklenmiş ve kalkınmakta öncelikli illerin bu maddeden faydalanması noktasında bir madde daha konmuştu. O zamandan itibaren yatırımlar yapılmaya başlanmış ama daha sonra değiştirilmesiyle beraber bu Hükûmette, bu yönde de çok fazla yatırımlar yapılmış olduğunu söyleyemeyiz.

Meclise daha önce verilmiş olan sanayi kuruluşları ile ilgili araştırma önergesini acilen Meclisimizin gündemine getirerek bu araştırmayı çok süratli bir şekilde yapmak durumunda olduğumuzu ifade etmek istiyorum.

Kamu kesiminde de aynı şekilde verimsizliğin azaltılması, kurumlar arasındaki koordinasyonun sağlanması organize sanayi bölgelerindeki çalışmaları da artırmış ve düzenlemiş olacaktır. KOBİ’lere yönelik yeni ekonomik program oluşturulması, istihdama kaynak sağlayan sanayicinin önünün açılması gerekmektedir.

Somut tedbirler alınmaz ise ekonominin tümden raydan çıkacağını ve daha büyük bir ekonomik krizle de karşı karşıya kalacağımızı ifade etmek istiyorum.

Bölgesel ve sektörel teşvikler mutlaka verilmelidir. Örneğin, istihdamı artırmak için kış aylarında açık olan konaklama tesislerindeki SSK primlerini düşürebiliriz. OSB yatırımlarında öncelik ihracat garantili yatırımlarda olmalıdır. Geç kalınmış olsa bile organize sanayi bölgeleri artık organize sanayi kenti hâline gelmelidir. Bunun sonucunda geri kalmış bölgeler desteklenmiş olacaktır.

Birçok organize sanayi bölgesinin sorunu olan bürokratik işlemlerin basitleştirilmesi gerekmektedir. Tüm işlemlerin tek bir yere başvurusu ile çözülmesini mümkün kılan, doğrudan yabancı yatırımların yer seçimi, altyapı gibi sorunlarını önemli ölçüde gideren endüstri bölgeleri etkin bir araç olarak kullanılmalıdır. Bu kapsamda teşvik işlemlerinin tek merkezden yapılmasına imkân veren “Tek Durak İş Merkezleri” kurulmalı ve yaygınlaştırılmalıdır. KOBİ’lerin bir araya gelmeleri sağlanarak iç ve dış ticaret şirketlerinin oluşturulmasına destek verilmelidir. Dış dünyaya KOBİ’lerimizi mutlaka açmalıyız.

Sayın milletvekilleri, bu bölümde OSB’lerin çok önemli bir sorununu dile getirmek istiyorum, bu da çevre sorunudur. Planlı bir kalkınmanın gereği olarak geliştirilmiş olan OSB, ülkemizde sanayileşmeyi sağlarken çevreyle ilgili sorunların da çözümünde en uygun modeldir.

OSB modeli, ülkemizin planlı kalkınma anlayışı içerisinde takip ettiği bir sanayileşme şeklidir. Sanayi bölgeleri, altyapı maliyetlerini düşürüp mahallî ve bölge ekonomisini hareketlendiren endüstriyel gelişim için etkili bir araçtır. Sanayi bölgeleri toplumlara ekonomik ve sosyal yararlar sağlamaktadır ancak diğer bir yönden bakılınca da çevreye zararlı etkiler bırakarak sağlık ve güvenlik tehlikesi de yaratabilmektedir. OSB’lerin uzun planlama süresi içerisinde çevre yatırımlarının daha dikkatli ve planlı yapılması gerekmektedir. Sanayi bölgelerinin çevresel etkileri hem planlama hem de işletme safhasında doğmaktadır. Kötü yönetilen bir sanayi bölgesi hava ve su kirliliği, gürültü problemiyle sanayi kazalarına ve sağlık problemlerine de yol açabilir. Böyle bir tehlikenin önüne geçilebilmesi için sanayi bölgelerinde çevre yönetiminin oluşturulmasının önem taşıdığını ifade etmek istiyorum.

Sayın milletvekilleri, OSB’lerin çevre sorunlarına şöyle bir bakalım:

Atık su sorunu: OSB’lerden çıkan atık sular verildikleri dere, nehir vesaire gibi alıcı ortamları kısa sürede kirletmekte ve bu suların geçtikleri yerlerdeki tarım alanlarına zarar vermektedir. Kendi bölgem olan Tokat’tan örnek vermek istiyorum. Tokat’tan Yeşilırmak geçmektedir. Yeşilırmak, Amasya’ya giderken Turhal’dan ve çeşitli sanayi kuruluşlarının olduğu yerlerden geçmektedir. Bu geçmiş olduğu yerlerin hepsinde atıklar bu ırmağa akmakta, atıkların akmasıyla beraber de burada balık ölümlerinin yanında özellikle Taşova ve Erbaa ilçelerinde bitki örtüsünün de yakma dâhil birçok durumla karşı karşıya olduğu görülmektedir. Yani bitki örtüsü tamamen bozulmuş, hatta yanma durumuyla karşı karşıya olduğu görülmektedir. Bu mealde de atık su sorununun çok önemli olduğunu ifade etmek istiyorum.

Gerçi, Amasya’daki maya fabrikasının atık su tesisi kurmuş olduğu görülüyor ama atık su tesisinin kurulmuş olması da bize bir şey ifade etmiyor, atık su tesisinin çalışması da gerekiyor. Yani maliyetleri artıyor diye çalıştırmazsanız o zaman yine ırmağı ve suyu kirletmiş olursunuz.

İkinci bir konu, hava kirliliği sorunudur. OSB’lerde ısı ihtiyacı ve ısınma gibi ihtiyaçlar için yakıt sistemleri kullanılmaktadır. Bu atıklar kullanılınca atmosfere kirletici gaz emisyonları atılmaktadır. Bu kirletici maddelerin hava kalitesini korumak için etkilerinin mutlaka OSB yöneticileri tarafından takip edilmesi gerekir.

Bir üçüncü sorun, katı atık sorunudur. Bu atıklar evsel nitelikli atıkların dışında kaplama ve metal işleme atıkları, reaktif atıklar, tekstil atıkları, boyalar, reçineler, atık yağlar, kirlenmiş kaplar, organik kimyasallar vesaire sıralanabilir. Bu atıkların çevreye ve insan sağlığına olan etkileri nedeniyle tehlikeli atık olarak nitelendirilmesi ve insan sağlığına olan etkileri sebebiyle de bertaraf edilmesi gerekmektedir.

Dördüncü konumuz, gürültü sorunudur. OSB’lerdeki gürültü genelde işletmelerdeki makinelerden kaynaklanmaktadır ancak bu gürültü uğultu şeklinde olmakta, işitme ve konuşmayla ilgili sorunları da beraberinde getirmektedir.

Sayın milletvekilleri, OSB’lerde sanayileşmenin çevreye vereceği zararı en aza indirebilmek için OSB içinde bir çevre yönetim sistemi, atık minimizasyon sistemleri kurmak ve geliştirmek zorundayız. Gerçi, Çevre Genel Müdürlüğü böyle bir müdürlüğün olduğunu ifade ediyor ama sayın milletvekilleri, böyle bir ünitenin direkt olarak kurulmasının, hatta küçük ve büyük ilçeler demeden kurulmasının çok büyük faydası olacağını düşünüyorum, çünkü buralarda atık su sorunlarını, hava kirliliği sorununu, katı atık sorununu ve gürültü sorununu birilerinin takip etmesi gerekiyor. Yeşilırmak örneği verdim size. Yeşilırmak’a maya fabrikasının suları akıyor, hatta orada atık su tesisi de var ama ne oluyor? Yine balıklar ölüyor, yine Taşova’sında, Erbaa’sında o suyun geçmiş olduğu yerlerdeki bitkiler tamamen kuruyor ve yanıyor. Dolayısıyla, buraların takip edilmesi noktasında ayrı birimin oluşturulması gerekir. Sanayi Bakanlığı tarafından, belki “böyle bir birim vardır” veyahut da “maliyeti artıracaktır” denebilir ama söylemek istiyorum ki insan sağlığı her şeyin üzerinde olduğuna göre, böyle bir birimin kurulmasının faydalı olduğunu düşünmek istiyorum.

21’inci yüzyılda küresel ısınmanın arttığı, çevrenin birçok faktörce etkilendiği bir ortamda insan sağlığına çok yönlü önem vermek mecburiyetindeyiz. İnsanımıza iş temin ederken sağlığından da etmemeliyiz. OSB içinde çevre yönetim…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Reşat Doğru (MHP, Tokat). “Organize sanayi bölgeleri kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı, bursa milletvekili mehmet altan karapaşaoğlu'nun; organize sanayi bölgeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi, milliyetçi hareket partisi grup başkanvekili ve izmir milletvekili oktay vural ile izmir milletvekili şenol bal'ın; 4562 sayılı organize sanayi bölgeleri kanununa bir geçici madde eklenmesine dair kanun teklifi, izmir milletvekili ahmet ersin ve 18 milletvekilinin; 4562 sayılı organize sanayi bölgeleri kanununa bir geçici madde eklenmesi hakkında kanun teklifi (s.s: 222)”. TBMM Genel Kurulu, 7. Birleşim tutanağı, 16 Ekim 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/resat-dogru-23-2008-10-16-organize-sanayi-bolgeleri-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanu (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.