# Arsa üretimi ve değerlendirilmesi hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ile manisa milletvekili recai berber ve 5 milletvekilinin; 2985 sayılı toplu konut kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi (s.s.: 455)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Reşat Doğru (MHP, Tokat)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 63. Birleşim
- **Tarih:** 18 Şubat 2010
- **Gündem:** ARSA ÜRETİMİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI İLE MANİSA MİLLETVEKİLİ RECAİ BERBER VE 5 MİLLETVEKİLİNİN; 2985 SAYILI TOPLU KONUT KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S.: 455)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/resat-dogru-23-2010-02-18-arsa-uretimi-ve-degerlendirilmesi-hakkinda-kanun-ile-bazi-kanunlarda-d-3

> Reşat Doğru (MHP), 18 Şubat 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 63. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ARSA ÜRETİMİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI İLE MANİSA MİLLETVEKİLİ RECAİ BERBER VE 5 MİLLETVEKİLİNİN; 2985 SAYILI TOPLU KONUT KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S.: 455)); konuşma 585 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

REŞAT DOĞRU (Tokat) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 455 sıra sayılı kanunun 1’inci maddesi üzerine vermiş olduğumuz önergeyle ilgili söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Tasarının 1’inci maddesiyle, arsa üretim alanında bulunan hazineye ait arsa ve arazilerin yanında hazineye ait bina ve yapılar da TOKİ’ye bedelsiz olarak devredilebilecektir. Bu düzenlemede arsa, arazi, bina ve benzeri kavramların “taşınmaz” kavramıyla ifade edilmesi ve madde kapsamına sadece hazine adına tescil edilen taşınmazların değil, tescil edilecek taşınmazların dâhil edilmesi, hiç tahmin edilmeyecek yanlış uygulamalara, hukuksuzluğa ve hazine zararına yol açabilecektir, hatta sınırını nasıl tespit edeceğinizi de merak ediyoruz.

Hazine malları mevzuatında özel kanunlarla hüküm altına alınmış çok sayıda düzenleme vardır. Bu tasarı ileride doğabilecek sakıncaları dikkate almamıştır. Bu tasarı yukarıda belirtilen uyarıları dikkate almadığından kanun tasarısı metninden 1’inci maddesinin çıkarılmasını uygun görüyoruz.

Kuruluşundan itibaren ülkemizde yerleşim ve konut politikalarının belirlenmesi, uygulanmasında en önemli kurum olan TOKİ, 1984 yılında 2985 sayılı Kanun’la kurulmuştur. Başlangıçta konut üretimiyle ilgili olarak çalışmalarını başarılı olarak sürdüren TOKİ, ilerleyen dönemlerde kuruluş amaçlarının dışına çıkarak konut dışında sosyal tesisler de inşa etmeye başlaması ve tüm ülke sathına açılması nedeniyle denetim ve yönetim işlevlerinde zafiyetler de baş göstermiştir.

Kuruluş, hazine arazileri üzerinde arsa üretimi gerçekleştirdiği için çok cüzi miktarda arsa maliyeti yapmakta, bunun karşılığında yüksek maliyetler, satışlar yapmaktadır.

TOKİ tarafından yapılan konutlarla ilgili olarak inşaatların kalitesi, zamanında bitirilemediği, teslim edilen konutlarda hâlâ büyük oranda eksiklikler bulunduğu tespit edilmektedir. Bazı TOKİ binalarında yıkılma, dökülme tehlikesi de vardır.

Giriş aidatlarının ve taksit ödemelerinin yüksek olması, zaten ekonomik olarak zor durumda olan halkımızın bütçesini çok zorlamaktadır.

Hak edişlerini alamadıkları gerekçesiyle müteahhitlik yapan firmaların bazılarının battığı veya çok zor durumda oldukları kamuoyunda da bilinmektedir. Müteahhitlik firmalarının bazıların batmasıyla beraber iş yaptıkları firmalar da batmış, konut sektörüne malzeme sağlayan birçok esnaf maalesef mağdur olmuştur. Hatta bu esnaflar içerisinde intihar eden insanlar bile bulunmaktadır.

Tokat ili ve ilçelerinde TOKİ konutlar yapmıştır. Konutları yapan müteahhit Tokat ili dışındaki firmalardır. Müteahhitler, taşeronlar dahil, inşaatta kullanılan bütün malzemeleri Tokat dışından getirmişlerdir. Hâlbuki Tokat esnafı, inşaatlar başlayınca, kullanılacak malzemeleri biz karşılayacağız diye çok sevinmişlerdi ancak ekmek ve su hariç her şey Tokat dışından getirilmiştir. Çalışan işçisinden mühendisine kadar da bölge dışından gelmesi, ilimize sadece konut kazandırmanın dışında hiçbir faydası olmamıştır. Bu inşaatla devletin sahip olduğu konutlar da yapıldığına göre, inşaat yapılan bölgenin esnafı, işsiz insanları buralardan neden faydalandırılmıyor? İhaleler yapılırken “inşaat yapılan bölgelerdeki firmalardan inşaat malzemeleri ve işçilik de yine aynı bölgeden karşılanır” diye bir madde konulması acaba uygun olmaz mı diye de düşünüyoruz.

Biraz önce sormuş olduğum soruda, Tokat merkez ve ilçelerindeki TOKİ konutlarının bazılarının sıvalarının dökülmekte olduğunu, su kaçakları ve yolların kasislerle dolu olduğunu ifade etmiştim. Sayın Bakan da vermiş olduğu yanıtta “Oradan teşekkür mektupları geldi.” diyor. Tabii teşekkür mektupları gelecektir, insanlar ev sahibi oluyor. Benim buradaki amacım oradaki eksikliklerin tamamlanmasıydı. Yani orada, şu anda ciddi manada, TOKİ konutlarında kalan insanlarımız tarafından şikâyetler vardır. O şikâyetleri dile getirmek de bizim görevimiz değil midir?

Sayın milletvekilleri, diğer bir konu da TOKİ müteahhitlerinden bazıları faaliyetlerini durdurmuş veya batmışlardır. Bunun neticesinde de ülkemizde mal varlığını kaybeden, ekmeğe muhtaç olan insanlar grubunu da artırmışlardır. Bu insanların problemleri dağları aşmıştır. Devlet olarak, mağdur olan bu insanlara nasıl yardımcı olunacaktır? Batsınlar mı diyeceğiz?

Bakın, bugün şu anda Anadolu’nun birçok yerinde olduğu gibi yine Tokat ilinde de Tokat Sigara Fabrikasının satılması, akabinde de şimdi Turhal Şeker Fabrikasının özelleştirme kapsamı içerisinde satılmaya girmiş olması, insanlar arasında çok büyük bir tedirginlik yaratmıştır. Turhal Şeker Fabrikasının satılması, hem işçiler üzerinde hem de çiftçilerimiz üzerinde çok büyük sıkıntı yaratırken, Turhal esnafı da acaba Tokat esnafının durumuna gelecek miyim diye düşünmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Reşat Doğru (MHP, Tokat). “Arsa üretimi ve değerlendirilmesi hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ile manisa milletvekili recai berber ve 5 milletvekilinin; 2985 sayılı toplu konut kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi (s.s.: 455)”. TBMM Genel Kurulu, 63. Birleşim tutanağı, 18 Şubat 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/resat-dogru-23-2010-02-18-arsa-uretimi-ve-degerlendirilmesi-hakkinda-kanun-ile-bazi-kanunlarda-d-3 (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
