# Bazı kanunlarda değişiklik yapılması ile kamu ihale kanunu ve kamu ihale sözleşmesi (s.s.257)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Resul Tosun (AK Parti, Tokat)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim
- **Tarih:** 30 Temmuz 2003
- **Gündem:** BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI İLE KAMU İHALE KANUNU VE KAMU İHALE SÖZLEŞMESİ (S.S.257)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/resul-tosun-22-2003-07-30-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi-ile-kamu-ihale-kanunu-ve-kamu-iha

> Resul Tosun (AK Parti), 30 Temmuz 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI İLE KAMU İHALE KANUNU VE KAMU İHALE SÖZLEŞMESİ (S.S.257)); konuşma 1.263 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

RESUL TOSUN (Tokat) - Evet Sayın Başkanım.

BAŞKAN - Buyurun.

AK PARTİ GRUBU ADINA RESUL TOSUN (Tokat) - Nezaketiniz ve anlayışınıza teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; demokrasilerde yasama, yürütme ve yargı kuvvetinin, erkinin yanı sıra dördüncü güç olarak basın anılır, bunu hepimiz biliyoruz; basının, Türkiye'de ulusal basını ve genellikle de, ulusal basının sermayenin etkisi altında olduğunu hesaba katarak, yerel basını gözönünde bulundurursak, ulusal basın için dördüncü bir güçtür diyebilme şansımız var. Geçtiğimiz dönemde, bunu çok bariz bir şekilde de müşahede ettik; fakat, aynı şeyi yerel basın için söylemek mümkün değil; çünkü, yerel basının, güç bir tarafa, takat bir tarafa, ayakta duracak hali kalmamıştır. Yerel basın, basın sektörünün en riskli ve en çileli kesimidir. En çileli kesimidir; çünkü, yerel basının hiçbir gelir imkânı yoktur. En risklidir; çünkü, imkânları son derece kısıtlıdır, gerek eleman istihdamı açısından gerekse teknoloji kullanımı açısından.

Anadolu'da yayımlanan -ya da Trakya'da yayımlanan diyelim- yerel gazetelerin tirajlarına baktığınız zaman değerli arkadaşlarım, ya 300 nüsha basarlar ya 500 ya da 1 000. Her gün, bunun tamamını satarak bedelini aldığını düşünün; buradan elde ettiği miktarla telefon faturasını bile ödeyemez.

Peki, neden çıkarılır bu gazeteler, geliri neredendir? Aslında, Anadolu basını -ya da taşra basını diyelim- patronları, kendilerine fedakârlık nişanesi, ödülü verilecek son derece fedakâr insanlardır; çünkü, gelirleri yoktur, kazanmazlar, ceplerinden harcarlar sürekli. Bu basın kesiminin, yerel basının tek bir geliri vardır; ilan geliri. O ilan geliri de, mahallindeki ticarî ilanlar ile devletten gelecek resmî ilanlardır. Ticarî ilanlar, küçük mahallerde, hele böyle krizin olduğu zaman dilimi içerisinde sıfırdır. Âdeta, dostlar alışverişte görsün diye, kimi gazeteler ücretsiz ilan yayımlarlar ki, ilan yayımlanıyor densin de, başkaları bakarak ilan versin diye. Şimdi, geriye, sadece resmî ilanlar kalmaktadır.

İşte, kesesinden masraf yaparak, fedakârlık yaparak yerel basını yaşatan bu fedakâr gazete sahiplerinin, şu anda, 4 aydır yürürlükte olan 4734 sayılı Kamu İhale Yasasının 13 üncü maddesi marifetiyle en büyük gelir kaynakları kesilmiş ve yılbaşından bu yana, maalesef, yerel basın can çekişir hale gelmiştir. 800 civarında gazete sahibi, 60 000'e yakın gazete çalışanı, Türkiye'de bu işsizlik ortamında, Kamu İhale Yasasını yapanların basiretsizliği nedeniyle, maalesef, işsizlikle karşı karşıya gelmiştir. Maalesef, bu yasayı yapanlar, nasıl yapmışlarsa, 25 milyara kadar mal ve hizmet alımı, 50 milyara kadar yapım ihaleleri dışında, hiçbir ilanı yerel basına vermemek suretiyle, yerel basının, âdeta, idam fermanını yayınlamışlar ve bu sebeple, tabansız çıkması sebebiyle de, bu yasa 4 ayda eskimiştir.

Ben, şu anda, olayların, 22 inci Dönemdeki yasama erkinin çalışma sürecini takip ederken, memnuniyetle görüyorum ki, gerek teklifler verilirken gerek komisyonlardaki tartışmalarda gerekse Yüce Meclisteki müzakerelerde, biz, önceki dönemlere göre daha mantıklı ve daha tutarlı yasalar çıkarıyoruz. Onun bir örneğini de şu anda Kamu İhale Yasasında, özellikle de, 13 üncü maddenin (b) fıkrasında, muhalefet ve iktidar vekilleri birlikte sevinerek müşahede ediyoruz.

Basında tekelleşmenin tek engeli, demokrasinin akciğerleri, çoğulculuğun zemini, yerel kültürel ve geleneğin hamisi, koruyucusu olan yerel basına indirilen bu darbeyi gören biz milletvekilleri, gerek şahsen ben ve 47 AK Partili milletvekili arkadaşım gerekse Cumhuriyet Halk Partisinden değerli milletvekili arkadaşlarımız, tasarıyla ilgili değişiklik önergeleri verdik. Neden verdik; zannedildiği gibi, burada, sadece, 800 yerel basın ve çalıştırdıkları, istihdam ettikleri ya da yerel basından istifade eden 60 000 civarındaki çalışanın olumsuz etkilenmesi değildi. Bunların yanı sıra -bu, çok önemliydi- yerel basının da desteklenmesi gerekirdi; çünkü, sermayenin tekelinde ve baskısı altındaki ulusal basın, maalesef, Türkiye'deki, ülkemizin dört bir yanındaki mahallî, o mahalde önemli olan olayları gündeme getirecek durumda değildi, getirmiyordu da... Tek tezgâhtan çıkmış haberler, tek tezgâhtan çıkmış yorumlar, ulusal basına, maalesef, kamuoyu üzerinde istediği şekilde yönlendirme imkânı veriyordu. Oysa, demokrasinin akciğerleri yerel basındır, çoğulculuğun zemini yerel basındır; mahallî kültürün yaşatılmasında da, yerel basın, ulusal basına göre çok büyük bir rol oynamaktadır.

Değerli arkadaşlar, bunun yanı sıra, şu anda yürürlükte olan ve dört ayda eskiyen bu yasa sebebiyle, küçük ve orta büyüklükteki müteahhitlerimiz ve Resmî Gazeteye ulaşamayan diğer esnafımız ve işsizlerimiz de, bu 13 üncü maddenin (b) bendindeki basiretsiz uygulamanın, maalesef, olumsuz etkisi altındadırlar. Neden mi; şu anda yürürlükte olan yasaya göre, 25 milyarlık hizmet ve mal alımı, 50 milyarlık inşaat yapım ihalelerinin dışındaki bütün ilanlar Resmî Gazetede yayımlanıyor ve hepinizin bildiği gibi, Resmî Gazete, bayilerde satılmıyor arkadaşlar. Hakkâri'de, Erzurum'da, Van'da, Edirne'de, İzmir'de, Aydın'da, Muğla'daki müteahhitler, kendi yöresinde yapılacak ihalenin ilanını, Resmî Gazeteyi bayide bulamayacağı ve alamayacağı için -küçük çapta müteahhitlerdir bunlar- göremezler, haberleri olmaz; dolayısıyla, o ihalelere katılma şansları da yoktur. Bunun yanı sıra, Muğla'da bir iş alacak müteahhit yahut Edirne'de iş alacak müteahhit, Tokat'ta iş alacak müteahhit...

SABRİ VARAN (Gümüşhane) - Gümüşhane'yi de söyle!

RESUL TOSUN (Devamla) - Gümüşhane'de iş alacak müteahhit, elbette ki, kendi çevresindeki işsiz gençleri istihdam edecektir; ama, o işi alamayan müteahhit, bölgesindeki işsiz gençleri de istihdam edemeyecektir. Dolayısıyla, bu yasanın 13 üncü maddesinin (b) bendindeki uygulama, Anayasanın 2 nci maddesindeki eşitlik, adalet ilkesine de aykırıdır; ama, bu yasa çıkmıştır.

Mutluyuz; şu anda bu tasarı üzerinde ortak bir noktadayız. Aslında, bizim verdiğimiz teklifle CHP'li arkadaşların verdiği teklif arasında, hem gerekçeleri hem de sonuçları itibariyle, hiçbir fark yok; aramızda, sadece bir "ğ" farkı var. Nedir "ğ" farkı: Temel, otele gitmiş, adını yazdıracak; görevli sormuş "adın ne" diye, bizimki "Temel, 'ğ'siz" demiş. Adam bakmış "zaten 'Temel' isminde 'ğ' yok ki" demiş; Temel "biz ne dedik" demiş. Yani, şimdi, sevinerek görüyorum ki, bizim verdiğimiz önergelerde de aramızda hiçbir fark yok.

Bu yasa tasarısı değişikliği komisyonda görüşülürken, önerge veren -hem Anamuhalefet Partisinden hem de İktidar Partisinden- milletvekili arkadaşlarımıza, komisyon üyelerine ve aynı zamanda, komisyonda önergemize anlayışla yaklaşan gerek komisyon başkanımıza gerekse değerli bakanlarımıza, huzurlarınızda teşekkür ediyorum; çünkü, bundan önceki uygulamalarda, yerel basın, hemen hemen tek gelir kaynağı olan bu ihale ilanlarından mahrum bırakılırken, şimdi 30 000 000 000 ile 60 000 000 000 lira arasındaki tüm ihaleler, ihalenin yapıldığı ve işin yapıldığı yerde, en az 2 yerel gazetede yayımlanacak. 2 nci ve 3 üncü bentte de, 30 000 000 000 ve 60 000 000 000'ın üzerindeki mal ve hizmet alımları var; oralarda da, sadece miktar farkı olduğu için, gün farkı konulmuş. Bunun dışındaki bütün ilanlar, hem Resmî Gazetede hem de işin yapıldığı yerdeki gazetede yayımlanacak.

Arkadaşlar, bu cümlenin altını çizmeniz gerekir; çünkü, gelen teklifte "ihalenin veya işin yapılacağı" şeklindeydi; biz "veya" tercih imkânı verdiği için "ihalenin yapılacağı" kısmının çıkarılmasını talep ettik, komisyon bunu olumlu buldu. Neden talep ettik; çünkü, ihaleyi Ankara'da yapar; işi de Hakkâri'de yapar. Hakkâri'deki vatandaş, oradaki gazetede yayımlanmayacağı için, bu ihaleden haberdar olmayabilir. O ihtimali ortadan kaldırmak için "ihalenin veya işin yapılacağını" ibaresinden "ihaleyi" ibaresini kaldırdık, iş nerede yapılıyorsa, oradaki yerel gazetede de ilan yayımlanır demek suretiyle, biz, mahallî basına büyük bir destek sağlamış olduk.

Aslında, verdiğimiz bu destek -biraz önce, Anamuhalefet Partisinden konuşan arkadaşımın kaygılarına katılıyorum- yeterli bir destek değildir. Basının tekelleşmesine karşı, yerel basını güçlendirmemiz gerekir. Demokrasinin kökleşmesi, çoğulculuğun gelişmesi ve yerel kültürün yaşaması için, yerel basına daha büyük destekler vermemiz gerekir. Bu yasama yılımız yarın tamamlanıyor; fakat, inşallah, bunu, Anamuhalefet Partisinin de, partimizin de katkılarıyla huzurlarınıza getirmeyi düşünüyorum. Biz, yerel basına, hem şu anda ödediği vergide -çünkü, yerel basını çıkaran insan cebinden harcıyor, para kazanmıyor- hem çalışanlarının SSK primlerinde, vergilerinde hem de iletişimde indirim yapmalıyız. Eskiden sarı basın kartı olanların, en azından yüzde 50'lik, ev ve işyeri telefonlarında, bir indirim vardı; şimdi, bunların tamamı gitti. İletişim çok önemli; ki, bu iletişimde indirim, eskiden olduğu gibi yüzde 50'lerde falan kalmamalı, bana göre, en az yüzde 75 olmalı; vergide de sıfır vergi gibi, yerel basına büyük destek vermemiz gerekiyor.

Ulaşım da aynı şekilde... Yerel basın fakir basındır, o habere rahat ulaşmalıdır, ulaşımda, iletişimde daha rahat olmalıdır. En büyük giderlerinden biri de enerji giderleridir, enerjide de indirim sağlanması gereğine inanıyor, tasarının teklifimiz doğrultusunda komisyondan geçmesinde emeği geçen bütün milletvekili arkadaşlarımıza, komisyon üyelerine, değerli bakanlarımıza, hükümetimize ve 13 üncü maddenin (b) bendindeki bu değişikliğe hep birlikte oy verecek bütün milletvekili arkadaşlarımıza en kalbî duygularımla teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Resul Tosun (AK Parti, Tokat). “Bazı kanunlarda değişiklik yapılması ile kamu ihale kanunu ve kamu ihale sözleşmesi (s.s.257)”. TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim tutanağı, 30 Temmuz 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/resul-tosun-22-2003-07-30-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi-ile-kamu-ihale-kanunu-ve-kamu-iha (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
