# CHP Grubu önerisi münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Rıdvan Turan (Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim
- **Tarih:** 14 Mayıs 2019
- **Gündem:** CHP Grubu önerisi münasebetiyle
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=77639
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ridvan-turan-27-2019-05-14-chp-grubu-onerisi-munasebetiyle

> Rıdvan Turan, 14 Mayıs 2019 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: CHP Grubu önerisi münasebetiyle); konuşma 316 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HDP GRUBU ADINA RIDVAN TURAN (Mersin) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben de sözlerime Dünya Çiftçiler Günü’nü kutlayarak başlamak istiyorum.

“Özelleştirme” “maden” “redevans” ve “işçi katliamı” sözcüklerini yan yana kullandığımızda herhâlde hemen herkesin aklına Soma katliamı gelecektir. Önergeyle paralel olması babından buradan devam etmeyi uygun görüyorum.

Dün yani 13 Mayıs Soma katliamının 5’inci yılıydı ve Somalılar buruk bir biçimde andılar; zira, Can Gürkan beş yılı doldurmadan tahliye edilmiş durumda, biliyorsunuz Soma Holdingin prensi.

Bir hatırlamakta fayda var: Öncelikle, devlet kendi işletmiş olduğu kömür madenini redevans usulüyle ihaleye çıkardı. Kendi kâr edemediğinden dolayı, kâr etmesi ve kârdan sonra belli bir meblağın da devlete ödenmesi karşılığında onu Soma Holding aldı. Oysa, Soma Holdingten önce ihaleye giren bir firma, oradaki sürecin telafisi mümkün olmayan ağır hasarlara, can kaybına yol açacağı sebebiyle ihaleden çekilmişti. Redevans usulüyle Soma Holding işletmeyi işletmeye başladı ve ne üretirse -tabii, bu anlaşmanın doğal seyri içerisinde- devlet, ürettiği her şeyi -taşsa taş, kömürse kömür- almaya karar verdi; zira, anlaşma seyri böyleydi. Üretim, Alp Gürkan’ın deyimiyle bir yılda tam 10 kat arttı ve 230 bin tondan 2,6 milyon tona çıktı. Değerli arkadaşlar, 10 kat artmasının tek bir izah tarzı vardır, o da işçilerin iliğine kemiğine kadar sömürülmesi, insanlık dışı koşullarda bu işçilerin çalıştırılmasıdır. İşçi eğitimleri yapılmadı -kendim de bu alanda çalışan bir tıp doktoru olduğum için iyi biliyorum- dayıbaşılık yöntemiyle beraber en alttakiler olan işçiler daha da alta itildi, adı konmamış bir tür özelleştirmeyle birlikte dayıbaşlarının iradesine terk edildi ve olay günü ısının 46 dereceye çıkmış olduğu kayıtlara geçmiş olmasına rağmen ve bir kaza geliyorum demiş olmasına rağmen göz göre göre 301 işçiyi kaybettik.

Şimdi, bilimde şöyle bir şey vardır: Bir uçak kazası olur, onunla ilgili kazanın nerede olduğuna dair bilimsel sonuçlar çıkartılır. Tıpta da bu algoritma aşağı yukarı böyle işler. Aslında mühendislikte de böyledir, bir kaza vuku bulduğunda mühendisler o kazanın bir daha vuku bulmaması için birtakım kural koyucu önlemler alırlar.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Rıdvan Turan (Mersin). “CHP Grubu önerisi münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim tutanağı, 14 Mayıs 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ridvan-turan-27-2019-05-14-chp-grubu-onerisi-munasebetiyle (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=77639

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.