# İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Rıdvan Turan (Halkların Demokratik Partisi, Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 5. Birleşim
- **Tarih:** 12 Ekim 2021
- **Gündem:** İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=100084
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ridvan-turan-27-2021-10-12-iyi-parti-grubu-onerisi-munasebetiyle

> Rıdvan Turan (Halkların Demokratik Partisi), 12 Ekim 2021 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 5. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle); konuşma 336 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HDP GRUBU ADINA RIDVAN TURAN (Mersin) – Sayın Başkan, değerli vekiller; hepinizi selamlıyorum.

Türkiye tarımının içinde olduğu durumu izah edecek 3-5 tane veri yeterli diye düşünüyorum, yani meselenin böyle çok erbabı olmaya gerek yok. Bir tanesi tarım topraklarının alanı, bir tanesi çiftçi sayısı, bir tanesi de borç miktarı. Şimdi, 2002’de 24 milyon hektar gibi tarım toprağı varken bu, günün sonunda 19,5 milyon hektara düşmüş durumda; Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı 2 milyon civarında çiftçi varken bu, 1 milyonun biraz üstüne düşmüş durumda; borçlar da -160 milyon, 50 milyon öyle, 11 milyon Tarım Krediye- yani 200 milyar doları geçmiş, 220 milyar dolara doğru çıkmış durumda. Şimdi, çiftçi sayısı azalıyor, ekilebilir topraklar azalıyor fakat borç artıyor. Dedim ya, meselenin erbabı olmaya gerek yok, bu 3 veri tarımın içinde olduğu durumu gösterir.

Fakat tabii, meseleye de şöyle bakmamak gerekir, bazı şeyler yapısaldır. Yani bu Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi için konuşuyoruz ya, yani günün sonunda Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi denilen hilkat garibesi, memleketi bir uçurumun dibine getirdi. Bunun içeresinde “Şu daha iyi düzenlenebilir miydi, bu konuda daha demokratik davranılabilir miydi?” gibi vehimlere gerek yok. Niye? Çünkü zaten bizatihi bu sistemin üretmiş olduğu yapısal durum ülkeyi bundan başka bir şekilde yönetmeyi imkânsız kılar; yapısal bir durum var. Şimdi, tarım da tam böyle işte, yani tarımsal süreçlere, tarımsal faaliyetlere fabrika, endüstri yani endüstriyel tarım perspektifiyle baktığın andan itibaren bu sübvansiyonları yapabilmen; mazotu, gübreyi, şunu bunu azaltabilmen, çiftçi sayısını artırabilmen, ne bileyim, tarım topraklarını çoğaltabilmen falan mümkün değil. Mesele işte, tam bu yapısallıkla mücadele edebilmek; biz buna “agroekolojistler” olarak “endüstriyel tarım” diyoruz. Endüstriyel tarım, daha geçen hafta konuşuldu, iklim krizinin en büyük sebebi arkadaşlar. Yani Türkiye’de en sıkıntılı olan şey, esasen bu tarımsal uygulamalar sonucunda kırsalın tasfiye olmasıdır yani köylü kültürünün tasfiye olmasıdır. Oysa bir ülkenin sağlıklı olabilmesi için sosyal açıdan, iktisadi açıdan, toplumsal hatta siyasi açıdan sağlıklı olabilmesinin ön koşullarından bir tanesi kırsalın olmasıdır, kırsalın atalık yöntemler ile kadim bilgi birikimiyle üretim yapabiliyor olmasıdır ama siz yani bu şirket tarımının önünü açtığınız andan itibaren bu kaçınılmaz bir biçimde neyi sağlayacak?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Rıdvan Turan (Halkların Demokratik Partisi, Mersin). “İYİ Parti Grubu önerisi münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 5. Birleşim tutanağı, 12 Ekim 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ridvan-turan-27-2021-10-12-iyi-parti-grubu-onerisi-munasebetiyle (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=100084

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.