# Ham Tutanak Metni - **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem) - **Konuşmacı:** Rıdvan Uz (İYİ Parti, Çanakkale) - **Yer:** TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu - **Tarih:** 2 Kasım 2026 - **Gündem:** Ham Tutanak Metni - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/Tutanaklar/TutanakGoster/5482 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ridvan-uz-2026-11-02-ham-tutanak-1 > Rıdvan Uz (İYİ Parti), 2 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Ham Tutanak Metni); konuşma 981 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) RIDVAN UZ (Çanakkale) - Sözlerime başlamadan önce, fon soygunu sebebiyle adaletin, kalkınmanın, güvenin yerle yeksan olduğu bir Türkiye'yi bu necip milletin bu büyük halkımızın asla hak etmediğini düşünerek başlamak isterim. Yirmi beş yılın sonunda Cenab-ı Allah'tan af, milletten özür ve akabinde de bir istifa onurlu bir süreç olacaktır iktidar adına. Yoksa 2002 yılındaki geliş sebebiniz neyse aynı sebepler gidiş sebebiniz olacak, onu belirterek başlamak isterim. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, 13 Şubat 2023'te, İliç'te Çöpler Altın Madeninde 9 işçimizi kaybetmiştik. 20 Ekimde davanın 9'uncusu görüldü ve 26 Ocak 2027'ye ertelendi. Aileler hâlâ adalet peşinde, 9 insanımız öldü. Hangi kararın, hangi ihmalin bu ölümlere yol açtığı eksiksiz ortaya çıkarılmalıdır? İzin verenin, denetleyenin, işletmeyi yönetenin sorumluluğu ayrı ayrı araştırılmalıdır diyeceğiz ama bilirkişi raporlarında, başta Ticaret ve Sanayi ve Çevre Bakanlığı olmak üzere bu işin mimarı olduğunu da görmek mümkün. Soma'da 301 insanımızı kaybettik. Ermenek'te 18, Amasra'da 43, İliç'te 9. Her facianın ardından tedbir sözü verilmekte. Bakınız, Soma'da kamu görevlileri hakkında soruşturma izni verilmemesi üzerine Anayasa Mahkemesi 2020'de yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verdi. Kartalkaya'da 78 canın kaybedildiği, Danıştayın da "Yargılanması gerekli." dediği kamu çalışanları personeline, yine, ilgili Bakanlıkların izin vermediği ve adaleti dinlemeyen bir iktidarın varlığından bahsediyoruz yani adalet tanımayan bir iktidar. Sayın Bakan, şimdi Hükûmetiniz adına cevap vermenizi bekliyoruz. İliç'te hayatını kaybeden, Ermenek'te, Amasra'da, Soma'da hayatını kaybeden işçilerin aileleri tazminat ve sosyal güvenlik haklarına hâlâ eksizsiz ulaşabilmiş değil. Anagold denen firma Bakanlığınızın yatırım teşviklerinden hâlâ yararlanmakta. Hangi tarihlerde, hangi desteklerle ve hangi tutarlarda yararlandığı da bizce malumdur ama bunun bilgisini de istiyoruz. Teşvik kararlarınızda iş güvenliği ihlallerini neden ve nasıl dikkate almıyorsunuz? Bunu anlamak da mümkün değil. Önemli olan, işçimiz tehlikeyi bildirdiğinde ebette sesini duyurabilmelidir, hayatını korumak için hakkını kullandığında ekmeğini kaybetmekten asla korkmamalıdır. Bir ülkenin sanayi barışı, çalışanın güvenle evine dönebilmesiyle ölçülür. Sayın Bakan, şimdi, Bakanlık olarak 248 milyar 830 milyon lira istiyorsunuz. Şimdi "Gidin, bunu fon dolandırıcılarından alın." diyeceğiz ama onu da beceremiyorsunuz çünkü size "Anasından daha bir yiğit doğmadı ki bu parayı bizden geri alacak." diyen bir iç yapıyla karşı karşıyasınız. Şimdi soruyoruz: Bu parayla hangi teknolojiyi üreteceksiniz? Hangi dışa bağımlılığı azaltacaksınız? Sanayici ne zaman nefes alacak? Sunumlara bakarsak yine uçuyoruz tıpkı ekonomimiz gibi. Sayın Bakanım, biz fon soygunuyla uğraşırken, siz milletin parasını hiç ederken bakın dünyada neler oluyor? Amerika'da TSMC Arizona fabrikası 4 nanometrelik çiple seri üretime başladı. İkinci fabrikada 3 nanometre için hedef 2027'nin ikinci yarısı. Fabrika belli, teknoloji belli, takvim belli. Almanya'da 5 milyar avroluk yeni çip fabrikası temmuzda açılıyor. Otomobilin, sanayinin, yapay zekâ ve veri merkezlerinin ihtiyaç duyduğu güç, elektroniğe yatırım yapıyor. Çin 2025'te 354 bin sanayi robotu kurdu - dünyadaki yeni kurumların yaklaşık yüzde 59'u- demek ki rekabetin hesabı değişiyor, verimlilik artıyor, üretim kabiliyeti büyüyor. Soruyorum: Bizim sanayicimiz bu yarışa hangi finansmanla gelecek? Yeni makineyi hangi vadeyle alacak? Mühendisini nasıl tutacak? Şimdi, İstanbul Sanayi Odasının 500 Büyük Kuruluş Araştırması'na bakalım. 2025'te finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı yüzde 84,9; her 100 liralık faaliyet kârına karşı yaklaşık 85 lira finansman gideri. Bu büyüklerin tablosu sizin küçük işletmeye hangi kapıyı açtığınızı da gösteriyor. Sanayiciye "Teknolojiyi yenile." diyorsunuz; o yenilenmenin parasını, vadesini, ödeme takvimini de göstermek zorunda değil misiniz? Yani temenninin finansmanı olmaz. Gelelim yüksek teknolojiye; 2026'nın ilk dokuz ayında Sayfa: 56 yüksek teknolojinin imalat ihracatımızdaki payı 3,7; imalat ithalatımızdaki payı yüzde 12,1. Bu yapı değişecekse hedefiniz de cesur olacak ama kendi bütçe teklifinizde ne var? Yüksek ve orta yüksek teknoloji yatırımlarının imalat teşvik tutarındaki payı 2025'te yüzde 46,9; 2027'de hedefiniz yüzde 44. Dünya teknoloji yarışını hızlandırırken siz bu payda neden daha düşük hedef koyuyorsunuz? Hangi hesapla, hangi gerekçeyle AR-GE artışı var? Hakkını teslim edelim, 2025'te millî gelire oran 1.55'ti, Çin modeline geçiyorduk. Aynı Çin'in AR-GE yatırımı yüzde 2,8 artmış. Aradaki mesafeyi hangi takvimle kapatacaksınız? Şimdi daha ağır bir meseleye gelelim, kendi kesin hesabınıza. Gençlere "Girişimci olun." diyorsunuz. 2025'te teknolojik ürün, iş birliği, tanıtım ve dijital dönüşüm desteklerini içeren tertipte yaklaşık 1 milyar 261 milyon lira ödenek var, harcanan 65,7 milyon lira; kullanım yüzde 5,21. O tertipteki her 100 liralık ödeneğin yaklaşık 5 lirasını ancak kullanmışsınız. Çok şükür, milletimiz bu devlete kaynak sağlıyor, Hükûmetinize yetki veriyor, Bakanlığınıza bütçe koyuyor; peki, sizin uygulama kabiliyetiniz nerede? Başvuru mu gelmedi, projeler mi hazır değildi, değerlendirme mi uzadı, ödemeler mi gecikti? Hangisiyle bunu açıklayacaksınız? Başvuru yoksa nedenini araştıracaksınız, proje hazırlanmıyorsa yol göstereceksiniz, işlem tıkanıyorsa açacaksınız. Bakanlık makamı, sorunu seyretme makamı değildir. Bu Bakanlık, milletin kaynaklarıyla birilerinin oyun alanına çevrilemez, yandaşın önünü açmak için değil bu ülkenin gençlerine fırsat sağlamak için vardır. Oyun demişken küçümsenmeyecek bir ekonomik büyüklükten de söz etmek isterim. Dijital oyun sektörü araştırma şirketi Newzoo'nun hesabına göre dünya dijital oyun pazarı 2025'te 201 milyar 600 milyon dolara ulaştı. Otomotiv devi Fordun aynı yıl toplam geliri 187 milyar 300 milyon dolar. Dünya oyun pazarı Fordun bütün bir yıllık gelirini aşmış durumda. Bizim gençlerimiz bu pazarda olabilir, Türkiye'de ekip kurulabilir; yazılımcıyla, tasarımcıyla, mühendisle iş sağlanabilir ama sizin açıklayacağınız bir hesabınız var. Dijital oyun ve yapay zekâ girişimlerinde hangi programlardan ne kadar destek verdiniz? Başvurudan ödemeye kaç günde geçildi? Kaç istihdam oluşturuldu? Bütçeye ödenek yazmakla gençlere gelecek elbette kurulamaz, o kaynak zamanında kullanılmalıdır. Ürüne dönüşecek, ihraca dönüşecek, gençlerimizin işine dönüşecek, sizin sorumluluğunuz budur. Bütçe yılı değişince rekabet de durmuyor. Sayın Bakanım, rakibin fabrikası çalışmaya devam ediyor. Avrupa sanayi enerji dönüşümünde destek hızlanıyor. Endüstriyel ısı işi için planlanan yeni ihalenin bütçesi 1 milyar euro. Desteği ölçülen, karbon azaltımını bağlamayı öngörüyor. Bizde bu desteğin sonucu nedir, kaç makina yenilendi? Kaç ürün ihracata başladı? Kaç kalıcı iş oluşturuldu? Ağustos itibarıyla imalatın ücretli çalışan sayısı bir yılda 53 bin kişi azalmış. Bu tabloda işçinin gelecek kaygısı var, sanayicinin ayakta kalma mücadelesi var, sizin de hesap verme mecburiyetiniz var. Önümüze üç somut taahhüt koymalısınız: Ürün bazında teknoloji ve üretime geçiş takvimi, sanayicinin erişebileceği finansman ve destek ödeme süresi; her desteğin yatırım, ihracat ve istihdam sonucu üçünü de yayınlayın. Meclis de millet de bunu bir izlesin. Türkiye, sanayici ve yarışı kazanabilecek kabiliyettedir; göreviniz o kabiliyete zamanında kaynak ve öngörülebilirlik sağlamaktır diyor, hazırunu saygıyla selamlıyorum. --- **Kaynak gösterme:** Rıdvan Uz (İYİ Parti, Çanakkale). “Ham Tutanak Metni”. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tutanağı, 2 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ridvan-uz-2026-11-02-ham-tutanak-1 (erişim: 2 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Tutanaklar/TutanakGoster/5482 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.