# Serbest bölgeler kanunu ile gümrük kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hakkında (s.s.275)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Rüstem Zeydan (AK Parti, Hakkari)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim
- **Tarih:** 23 Ekim 2008
- **Gündem:** SERBEST BÖLGELER KANUNU İLE GÜMRÜK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI HAKKINDA (S.S.275)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/rustem-zeydan-23-2008-10-23-serbest-bolgeler-kanunu-ile-gumruk-kanununda-degisiklik-yapilmasina-da

> Rüstem Zeydan (AK Parti), 23 Ekim 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SERBEST BÖLGELER KANUNU İLE GÜMRÜK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI HAKKINDA (S.S.275)); konuşma 485 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

RÜSTEM ZEYDAN (Hakkâri) - Sayın Başkanım, saygıdeğer milletvekili arkadaşlarım; Serbest Bölgeler Kanunu ile Gümrük Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının 2’nci maddesi üzerine şahsım adına söz almış bulunuyorum. Yüce heyeti sevgiyle, saygıyla selamlıyorum.

Saygıdeğer arkadaşlarım, tasarıyla, serbest bölgelerin yirmi yıllık geçmiş faaliyetleri değerlendirilerek kuruluş amaçları tekrar ele alınmış ve serbest bölgelerin vizyonu, ihracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik etmek, doğrudan yabancı yatırımları ve teknoloji girişini hızlandırmak, işletmeleri ihracata yönlendirmek ve uluslararası ticareti geliştirmek olarak belirlenmiş, serbest bölgelerde yapılan faaliyetleri değerlendirmek ve bu bölgelerin geliştirilmesine ve sorunların çözümüne ilişkin stratejileri belirlemek ve önerilerde bulunmak üzere Serbest Bölgeler Koordinasyon Kurulu oluşturulmuştur.

Serbest bölgelerde arazi kiralayarak bina ve tesislerini inşa eden üretici firmalara otuz yıl, üretim dışında faaliyet gösteren diğer kullanıcılara ise yirmi yıl süreli faaliyet ruhsatı verilmekte idi. Bu kanunla, mülkiyeti hazineye ait serbest bölgelerde faaliyette bulunan yatırımcı kullanıcılara hazinenin mülkiyetinde bulunan arazi, arsa ve binaların doğrudan veya irtifak hakkı tesisi suretiyle kırk dokuz yıla kadar kiralanabilmesi imkânı getirilmiştir. Serbest bölgeleri Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihe kadar, gümrük rejimleri açısından Türkiye gümrük bölgesi dışında, menşe hükümlerinin uygulanması bakımından Türkiye gümrük bölgesi sayan bir hükümle Serbest Bölgeler Kanunu ile Gümrük Kanunu’nun uyumunun sağlanması ve hâlen Türkiye mahreçli ve bedelli 500 ABD dolarına kadar olan malların ihracat işlemine tabi tutulmasında esas alınan meblağın 5 bin ABD dolarına yükseltilmesi suretiyle serbest bölgelere özellikle günlük ihtiyaçların ve sarf malzemelerinin girişinin kolaylaştırılması amaçlanmıştır.

Kıymetli arkadaşlarım, öte yandan, 2008 yılı sonu itibarıyla serbest bölgelerde çalışanlar için sağlanan gelir vergisi muafiyetinin kalkacak olması nedeniyle özellikle üretici firmalarda yaşanan sıkıntıların giderilmesi ve bölgelere üretici ihracatçı firmaların çekilmesi amacıyla bu muafiyetin üreticiler için Avrupa Birliğine üyelik tarihine kadar devam ettirilmesi amaçlanmıştır. Bundan muradımız şudur kıymetli arkadaşlarım: Elbette ki serbest bölgelerde icra edilen iş ve işlemler zaman içerisinde yeniden değerlendirilecektir. Tabii ki Avrupa Birliğinin çok önemli bir aday ülkesi olarak onlarla uyumlaşma adına birtakım yasal düzenlemeleri yapma gibi bir zorunluluğumuz içtenlikli arzumuzdan dolayı vardır. Ama zaman zaman ülkemizin çıkarları doğrultusunda bunlar yeniden gözden geçirilebilir, yeniden değerlendirilebilir. Serbest bölgelerde yirmi yılı aşan süredeki gelişmeler dikkate alındığı takdirde ülkemizin ihracat hacminin daha da arttırılması amacıyla 3218 sayılı Kanun’da bazı değişikliklerin yapılması gereği ortaya çıkmıştır.

Bu tasarı gerekçesi incelendiğinde, serbest bölgelerin yirmi yıllık geçmiş faaliyetleri değerlendirilerek yeni bir vizyon kazandırmak amacıyla ihracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik edecek doğrudan yabancı yatırımları ve teknolojik gelişmeleri hızlandıracak şekilde kuruluş amaçlarının tekrar düzenlenmesi amaç edilmiştir. Gene bu muratla serbest bölgelerde yapılacak faaliyetlerin “Ekonomik İşler Yüksek Koordinasyon Kurulu” yerine Yüksek Planlama Kurulunca belirlenmesinin ve serbest bölgelerde yapılan faaliyetleri değerlendirmek, bu bölgelerin geliştirilmesine ve sorunların çözümüne ilişkin stratejileri belirlemek ve önerilerde bulunmak üzere -işte biraz önce arz ettiğim- Serbest Bölgeler Koordinasyon Kurulu oluşturulmuştur. Fiyat, kalite ve standartlarla ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarına verilen yetkilerin serbest bölgelerdeki üretici işlemlerinin talepleri haricinde uygulanamayacağına ilişkin esaslar getirilmektedir.

Gene bu anlamda serbest bölgelerde faaliyet izinlerini verme yetkisinin Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığından alınarak Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığınca verilmesinin daha uygun olacağı düşünülmüştür.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Rüstem Zeydan (AK Parti, Hakkari). “Serbest bölgeler kanunu ile gümrük kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hakkında (s.s.275)”. TBMM Genel Kurulu, 10. Birleşim tutanağı, 23 Ekim 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/rustem-zeydan-23-2008-10-23-serbest-bolgeler-kanunu-ile-gumruk-kanununda-degisiklik-yapilmasina-da (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.