# 4325 sayılı yasanın yerine çıkarılacak yeni yasa hk. - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Sabri Varan (AK Parti, Gümüşhane) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 23. Birleşim - **Tarih:** 16 Ocak 2003 - **Gündem:** 4325 SAYILI YASANIN YERİNE ÇIKARILACAK YENİ YASA HK. - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sabri-varan-22-2003-01-16-4325-sayili-yasanin-yerine-cikarilacak-yeni-yasa-hk > Sabri Varan (AK Parti), 16 Ocak 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 23. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 4325 SAYILI YASANIN YERİNE ÇIKARILACAK YENİ YASA HK.); konuşma 588 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) SABRİ VARAN (Gümüşhane) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; kişi başına gayri safî millî hâsılası 1 000 doların altına düşmüş, Güneydoğu Anadolu illerinden sonra, ekonomik açıdan en zor durumdaki iller konumunda olan, kalkınma hızı eksi binde 5 seviyelerinde seyreden ve kamu yatırım harcamalarından hak ettiği payı cumhuriyet tarihî boyunca alamamış bir ilin milletvekili olarak, huzurlarınızda, ilimin kaderini değiştirecek güçte olması gerekirken, aşağıda sunacağım nedenlerle arzu edilen amaca ulaşılamayan bir teşvik mevzuatının yeniden hayata geçirilmesi hususunu takdir ve tartışmalarınıza açmak istiyorum. Malumlarınız olduğu üzere, dönemin siyasî idaresi, 4325 sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi Hakkında Kanunu -kısaca "teşvik mevzuatı" adıyla bir kanun- düzenlemiş, 23 Ocak 1998 tarih ve 23239 sayılı Resmî Gazetede bu kanunu neşrederek yürürlüğe girmesini sağlamıştır. Kanunun amacı, Gümüşhane İlini de kapsayacak şekilde, seçilmiş 21 ilde istihdamı artırmak ve yatırımları teşvik etmek olarak tespit edilmiştir. Teşviklerden yararlanma kriteri olarak, seçilen illerin fert başına yurtiçi millî hâsılasının 1 500 dolardan düşük olması ve sosyoekonomik gelişmişlik düzeyinin ise 0,5 ve daha düşük olması belirlenmiştir. 1998 yılı ocak ayı sonunda neşredilen bu kanunla, istihdamı ve gelişmişlik düzeyi düşük olan illerde imalat sektörünün geliştirilmesi, hizmetler ve tarım sektöründe, imalat sektörüyle birlikte, istihdam kapasitesinin artırılması ve bu yolla gelirin ve sosyoekonomik gelişmenin artırılması amaçlanmıştır. Kanunun uygulama tebliği 27 Şubat 1998 tarihinde 23271 sayılı Resmî Gazetede neşredilmiştir. Böylece, fiilî tatbikat, tebliğin neşriyle başlamıştır. Anılan kanun incelendiğinde, 4325 sayılı Kanundan faydalanma hakkı getirilen illerdeki tüm sektörlere 10 ve daha fazla yeni işgücü istihdamının sağlanması şartıyla beş yıl süreli tam vergi muafiyeti, bu beş yıldan sonra, 1997 sonuna kadar ise, çalıştırdığı işçi sayısı esasına göre yüzde 40 ve yüzde 60 arasında vergi muafiyeti hakkı tanınmış, 31 Ekim 1998 tarihinden sonra, alınan her yeni işgücü için, 31 Aralık 2002 tarihine kadar geçerli olmak üzere, SSK işveren katkı payının Hazinece ödenmesi imkânı sağlanmış ve aynı tarih itibariyle işe alınanların Gelir Vergisinin tahakkuk devrelerine göre iki yıl süreyle ertelenmesi imkânı tanınmış olduğu görülecektir. Keza, teşvik belgesine bağlanmış yatırımlarda, hazine arazilerinin, yatırım yapma şartıyla yatırımcıya bedelsiz tahsis edilmesi imkânı da sağlanmıştır. Muhterem arkadaşlar, ilk bakışta, 4325 sayılı Yasanın amaç ve kapsamına baktığımız zaman, bu yasanın, kapsadığı 21 ili kalkınmış iller arasına sokacağı anlaşılmaktadır; lakin, kanun, çıktığı tarihten, sona erdiği 31 Aralık 2002 tarihine kadar, kapsam dahilinde olan illerin durumunun bırakın ileri gitmesini, millî gelir seviyelerinin dahi yarıya kadar düşmesine vesile olmuştur. Bunun sebeplerini araştırdığımız zaman, kanunun uygulanmasında farklı birimlere yetki verilmesini, farklı bakanlıkların uygulamayla ilgili genelgeler yayımlamasını ve geçmişte yaşadığımız krizleri gösterebiliriz. Kanunun süresi 31 Aralık 2002 tarihinde dolmuştur; fakat, arzu edilen murat, maalesef, bu 21 il için... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Lütfen tamamlayın. SABRİ VARAN (Devamla) - Hatta, daha sonra, bu kanun biraz daha genişletilerek, millî gelir 1 500 dolar seviyesinden daha aşağılara çekilmiş, 50'nin üzerindeki ilimize bundan istifade etme yolu açılmıştır. Şimdi, bu kanunla arzu edilen ve kalkınmada öncelikli yörede, kapitali olmayan sanayiciye şu denilmiştir: "Biz sana boş bir tüfek veriyoruz, kovanını sen bulacaksın, avını da sen bulup, karnını doyuracaksın." Değerli arkadaşlar, maalesef, zaten sermaye birikimi olarak geri kalmış bölgenin yatırımcısı da, bu 4325 sayılı Yasadan beklenen faydayı, sürenin kısa tutulması ve mevzuatın karmaşıklığı sebebiyle sağlayamamıştır. Yine, 10 işçi sayısı mecburî tutulmuş, küçük illerde 10 işçi çalıştıran işveren sayısının da çok sınırlı olması hasebiyle, beklenen faydayı sağlamamıştır. Arzumuz şudur: 4325 sayılı Yasa, 1 500 dolar ve aşağısında millî geliri olan iller için, yeniden, 5 yıl süreyle uzatılmalıdır ve 10 işçi sayısı da "5 işçi ve yukarısı" olarak düzeltilmelidir. Hükümetimizden, 4325 sayılı Yasanın yerine geçecek acil bir düzenleme beklediğimi bildirir, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlarım. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Sabri Varan (AK Parti, Gümüşhane). “4325 sayılı yasanın yerine çıkarılacak yeni yasa hk”. TBMM Genel Kurulu, 23. Birleşim tutanağı, 16 Ocak 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sabri-varan-22-2003-01-16-4325-sayili-yasanin-yerine-cikarilacak-yeni-yasa-hk (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.