# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Sadullah Ergin (AK Parti, Hatay) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 96. Birleşim - **Tarih:** 27 Nisan 2010 - **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sadullah-ergin-23-2010-04-27-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas > Sadullah Ergin (AK Parti), 27 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 96. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 642 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Hatay) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Huzurlarınızda bulunan Anayasa değişiklik teklifinin çerçeve 23’üncü maddesi üzerine söz almış bulunuyorum. Değerli milletvekilleri, 12 Eylül askerî yönetimince Hâkimler Yüksek Kurulu ve Yüksek Savcılar Kurulunun lağvedilmesinden sonra 2461 sayılı Kanun ile Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu oluşturulmuştur. 1982 Anayasası ile anayasal temele kavuşturulan Yüksek Kurul, oluşturulduğu günden itibaren bugüne kadar tartışma konusu olmuştur. Gerek akademisyenler gerek siyasetçiler gerekse yargı camiası Kurulun bu şekilde oluşturulmasının yanlışlığını dile getirmişlerdir. Siyasi partilerimiz ise muhalefetteyken şikâyetçi oldukları Yüksek Kuruldan, iktidara geldiklerinde her nedense şikâyetçi olmaktan vazgeçmişlerdir. Tarafsız bir gözle baktığımızda, ülkemizde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun oluşumuna ilişkin en temel eleştiri konuları şunlardır: “1) Bakan ve Müsteşar dışındaki üyelerin tamamı Yargıtay ve Danıştay üyeleri arasından seçilmekte olup bu hâliyle Kurul yargının bütününü temsil etmemektedir. 2) HSYK kararlarına karşı etkili bir itiraz yöntemi bulunmamaktadır. 3) HSYK’nın bağımsız binası ve sekreteryası yoktur. 4) HSYK bağımsız bütçeye sahip değildir. 5) Hâkimlerin denetimde görev alan adalet müfettişleri Kurula bağlı değildir. 6) Hâkimler ve savcılar hakkında soruşturma izni verilmesi Kurulun yetkisinde değildir. 7) HSYK’nın zaman zaman diğer devlet kurumlarının etkisinde kalarak kararlar verebildiği izlenimi uyandıran uygulamaları vardır. 8) Adalet Bakanı ve Müsteşarının Kurulda yer alması yargı bağımsızlığıyla bağdaşmaz.” şeklinde yöneltilen yoğun eleştiriler. Bu eleştiriler, hem Danıştay, Yargıtay başkanlarımızın 1982’den 2010 tarihine kadar yapmış oldukları adli yıl açılış konuşmalarında hem uluslararası belgelerde hem de iç hukuk üzerine yapılan değerlendirmelerde dile getirilmiş eleştirilerdir. Şimdi, bizim getirmiş olduğumuz öneri... Değerli milletvekilleri, bu eleştirilerden acaba karşılamış mıyız, karşılamamış mıyız? Hatırlarsanız, “Bizim görüşümüz alınmadı.”, “Bizlere sorulmadı, danışılmadı.” gibi şikâyetler gündeme getirildi. Ben bu şikâyetleri üzülerek doğru bulmadığımı, bu şikâyetlerin doğru da olmadığını ifade ediyorum. Biz, Yargı Reformu Strateji Belgesi’ni hazırlarken tüm yargı paydaşlarıyla bunu istişare ettik, müşterek toplantılar yaptık, başsavcılarımızla, Adalet Komisyonu başkanlarımızla müteaddit toplantılar yapıldı. En son Kızılcahamam’da tüm paydaşlarla yapılan ve üzerinde ilkeler anlamında mutabakata varılan kurallar bir araya getirilerek, strateji belgesi olarak Bakanlar Kurulunda da kabul edilerek Avrupa Komisyonuna takdim edildi. Şu elimde gördüğünüz, Yargıtay Başkanlığının yargı reformu stratejisine dair görüşünü içeren resmî belgesidir. Şu diğer dosya, Danıştay Başkanlığının, Adalet Bakanlığının hazırlamış olduğu belgeye karşı resmî görüşlerini ifade eden dosyasıdır. Şu da Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 5 üyesinin ve yedek üyeleriyle beraber hazırlamış oldukları resmî görüşleridir. Bütün bunları aldıktan sonra, değerli milletvekilleri, bu getirilen eleştirilerin ne kadarını karşılamışız? Bakınız, “Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun kendine özgü binası olsun.” denmiş, biz bunu sağlayacağımızı Eylem Planı’na koymuşuz. “HSYK’nın kendine bağlı sekretaryası olsun.” demişiz, bunu da getirmişiz. Yalnız Sayın Bal dedi ki: “Bu Sekreteri Sayın Bakan atayacak.” Öyle değil, biraz açıklayayım. FARUK BAL (Konya) – Sonuçta öyle Sayın Bakan. ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Devamla) – Kurulun belirleyeceği 3 aday içerisinden 1 tanesini Bakan belirleyecek. Bakan resen bir aday atayamayacak, bir Sekreter belirleyemeyecek; Kurulun belirlediği 3 isim üzerinden belirleyecek. OKTAY VURAL (İzmir) – Sen belirliyorsun netice itibarıyla. ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Devamla) - “Kurulun özerk bütçesi olsun.” denmiş. Biz, Eylem Planı’nda bunu yapacağımızı taahhüt etmişiz. “Teftiş Kurulu HSYK’ya bağlansın.” denmiş. Biz, bunu şu anda görüştüğümüz 159’uncu maddenin içerisine monte etmişiz, hâkim ve savcıları denetleyecek Kurul müfettişlerinin Kurula bağlı olması hükmünü getirmişiz, bu müfettişlerin Kurul tarafından atanması hükmünü getirmişiz ve soruşturmayı başlatma yetkisini ilgili daireye vermişiz. İlgili daire harekete geçmedikçe Bakan resen bir soruşturma başlatma imkânına sahip değil, önünüze getirmiş olduğumuz şu teklifte. Onun dışında “Kararlara karşı etkili bir itiraz yöntemi getirilsin.” denmiş eleştirilerde. Biz, şimdi Kurulu üç daire hâlinde dizayn etmişiz ve bu dairelere Bakan katılmayacak, oy kullanamayacak ancak bu Kurulun dairelerinin vermiş olduğu kararlara karşı Genel Kurulda etkin bir itiraz yöntemi getirilmiş. “Yüksek yargının seçtiği üyeler doğrudan seçilmeli.” denmiş. Eleştiriler bunlar. Yüksek yargı başkanlarının 1982 ile 2010 yılları arasında yapmış olduğu eleştirilerin özetini söylüyorum. RIDVAN YALÇIN (Ordu) – Sayın Bakan, biraz da bize dönüp anlatın. ADALET BAKANI SADULLAH ERGİN (Devamla) – Bunu da getirmişiz. Şu anda, Yargıtay Genel Kurulu ve Danıştay Genel Kurulu, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna verecekleri üyeleri doğrudan seçecekler… --- **Kaynak gösterme:** Sadullah Ergin (AK Parti, Hatay). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 96. Birleşim tutanağı, 27 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sadullah-ergin-23-2010-04-27-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.