# 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2019 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 7'nci Tur Görüşmeleri münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sait Dede (Halkların Demokratik Partisi, Hakkari)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim
- **Tarih:** 14 Aralık 2020
- **Gündem:** 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2019 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 7'nci Tur Görüşmeleri münasebetiyle
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=93485
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sait-dede-27-2020-12-14-2021-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-teklifi-ile-2019-yili-merkezi-y

> Sait Dede (Halkların Demokratik Partisi), 14 Aralık 2020 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2019 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 7'nci Tur Görüşmeleri münasebetiyle); konuşma 602 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HDP GRUBU ADINA SAİT DEDE (Hakkâri) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bütçesi üzerinde görüşlerimizi belirtmeden önce, şu anda cezaevinde rehin tutulan Figen Yüksekdağ, Selahattin Demirtaş, Abdullah Zeydan, Gültan Kışanak, Musa Farisoğulları, Sebahat Tuncel, Gülser Yıldırım, Ayla Akat Ata, Selçuk Mızraklı, Remziye Yaşar ve Cihan Kahraman’ın şahsında bütün yoldaşlarımıza buradan selam gönderiyorum. (HDP sıralarından alkışlar)

2021 yılı merkezî yönetim bütçesinde Devlet Su İşleri bütçesine ayrılan payda bir artışa gidildiğini görüyoruz ama bu artışı, ülkenin su kaynaklarını bilim ve tekniğe uygun olarak kullanıma sunmak için, su ve ilgili toprak kaynaklarını çevre duyarlılığı için kullanmayacaklarını biliyoruz. Bu kurumun, iktidar için savaş ve güvenlik politikalarına hizmet etme ve yandaşa kaynak sağlama noktasında iki önemli görevi vardır. Birincisi, coğrafyamızı insansızlaştırma politikalarının bir aracı olarak “enerji kaynağı yaratma” adı altında barajların yapılması; HES projeleriyle Kürt coğrafyasının insandan arındırılmasının amaçlanması; tarihî, kültürel mirasların sular altında bırakılarak kültürel, tarihsel ve ekolojik bir kıyım yapılması.

Bakın, on iki bin yıllık tarihi olan Hasankeyf şu an sular altında bırakıldı. Bu zihniyet, sadece insana değil, kurda, kuşa ve doğaya düşman bir zihniyettir. Bunun en yakın örneği, Dersim’de yapılan Pembelik Barajı’dır. Bu barajla, Dersim-Bingöl-Elâzığ alanında bulunan yaban keçileri bugün sular altında kalarak boğuluyorlar. Bir zamanlar “Dicle’nin kenarında kurdun kaptığı koyun da benim mesuliyetimdedir.” diyen AKP Genel Başkanı, bugün Dicle’nin, Fırat’ın kenarında boğdurulmadık ne koyun ne keçi bırakmadı. Sağ kalanların ise ABD’li bir iş insanına, avcılarla öldürülmesi için ihaleye verildiğini görüyoruz.

İkincisi, tüm kurumlar -DSİ de- insana, tarihe, kültüre ve doğaya düşman, yandaşa ise yoldaş hâline getirilmiştir. Sayıştay raporlarında açıklık kazandırılması, yargıya taşınması gereken birçok bulgu var ama ne yazık ki hiçbir soruşturma açılmıyorken diğer yandan borçlarını ödeyemediklerinden dolayı çiftçilerin destekleme paralarını bile bloke eden Tarım Bakanlığına bağlı fırsatçı bir kuruluşla karşı karşıyayız. Kurumun uygulamalarına baktığımız zaman iktidarın dümenine nasıl su taşıdığını görebiliyoruz. Devlet Su İşlerinin, TEDAŞ, VEDAŞ, DEDAŞ gibi farklı adlar altındaki elektrik dağıtım şirketleriyle anlaşmalı bir şekilde yurttaşları nasıl elektriksiz ve susuz bıraktığını; Yüksekova’daki gibi, VEDAŞ ekiplerinin, kolluk kuvvetleriyle beraber, zırhlı araçlarla, gaz bombası kullanarak, bazen sabaha karşı baskınlarla yurttaşları “denetim” adı altında nasıl mağdur ettiğini de çok iyi görüyoruz. Ne diyordu AKP Genel Başkanı? “Türkiye’de on beş sene önce acaba evlerde fırın bulabiliyor muyduk, acaba evlerde buzdolabı bulabiliyor muyduk?” Şu an evlerde elektrik yok.

POLAT TÜRKMEN (Zonguldak) – Var, var.

SAİT DEDE (Devamla) – Hakkâri’nin Esendere beldesine günlerdir neredeyse hiç elektrik verilmiyor. Pandemi yüzünden evlerinden çıkamayan insanlarımız, elektrik veremeyen VEDAŞ yüzünden karanlıkta, öğrenciler eğitim alamamakta. Tabii, iktidar için dert değil; iktidarın derdi yandaşının cebinin dolması, dağıtım şirketlerinin kasalarının dolması. Esendere’de elektrik yokmuş, öğrenciler karanlıkta kalmış; bu, bu iktidarın derdi değil.

Tarım ve Orman Bakanlığı “İl Yatırım Rehberleri” adı altında, her şehir için “Tarımsal Yatırım Rehberi” adında bir çalışma hazırlamış, Hakkâri Tarımsal Yatırım Rehberi’nde ilin tarımsal potansiyeli konusunda 10 maddelik bir çerçeve sunmuş. Bakın, Tarım ve Orman Bakanlığı Hakkâri için diyor ki: “İlin arazisinin yüzde 52’sini çayır ve meralar oluşturduğundan hayvancılığın gelişimine uygundur. İlin coğrafi yapısı ve mera alanlarının önemli yer tutması nedeniyle küçükbaş hayvancılığın gelişimine uygundur.”

POLAT TÜRKMEN (Zonguldak) – Yüzde 50…

SAİT DEDE (Devamla) – Cevap vereceğim.

“İlin zengin florası ve fauna yapısı, ekolojik olarak arıcılık yapmaya ve gelişimine uygundur. İlde endemik türlerin yetişmesi (ters lale) yanında; kivi, incir, susam, nar gibi ürünlerin yetişmesine uygun iklim alanları mevcuttur.”

Şimdi Bakana sormak istiyorum: Acaba başka bir ülkenin Bakanı mı? Çünkü Hakkâri’de çayırlıklar, meralar, otlaklar yasak. Çünkü Hakkâri’de neredeyse her karış güvenlik bölgesi. Çünkü Hakkâri’de bir mahalleden başka bir mahalleye geçmek için güvenlik noktalarından geçmek zorundasınız. Çünkü Hakkâri’de bir çoban hayvanlarını otlatırken asker kurşunuyla vurulabiliyor. Çünkü Hakkâri’de bir kadın ot biçen çocuklarına yemek götürürken yine asker kurşunuyla vurulabiliyor; vuran terfi ediyor, kurşun Hakkâri’deki vatandaşa kalıyor. (HDP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Sait Dede (Halkların Demokratik Partisi, Hakkari). “2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2019 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 7'nci Tur Görüşmeleri münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim tutanağı, 14 Aralık 2020. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sait-dede-27-2020-12-14-2021-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-teklifi-ile-2019-yili-merkezi-y (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=93485

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
