# Engelliler Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 24. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sakine Öz (CHP, Manisa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim
- **Tarih:** 18 Kasım 2014
- **Gündem:** Engelliler Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=35037
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sakine-oz-24-2014-11-18-engelliler-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> Sakine Öz (CHP), 18 Kasım 2014 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Engelliler Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi); konuşma 551 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA SAKİNE ÖZ (Manisa) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Engelliler Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi üzerinde söz aldım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Engellileri sadece belli günlerde hatırlayan, temel hak ve taleplerini karşılamaktan uzak duran bir kamu politikasının, yine bir yasada yama yaparak önümüze getirdiği tek maddelik düzenlemeyi görüşüyoruz. Engellilerin toplumsal yaşama uyum sağlamaları, istihdam, barınma, sosyal güvence, eğitim, ulaşım ve kamu hizmetlerinden aracısız yararlanma gibi sorunları, özünde insan hakları sorunudur.

Ben, burada, bir kadın olarak, engelli kadınlarımızın ne kadarı işsiz diye bir sorgulamak istiyorum. Yüzde 93 engelli kadınımız ne yazık ki işsiz. İşsizlik gibi erişilebilirlik sorunu da temelde, engelli bireylerin değil, onlara engel çıkaranların ayıbıdır. Erişim sorunu, ortak yaşam alanlarımızı herkes için tasarlamayanların, eşit yurttaşlık anlayışını ısrarla hayata yansıtmayanların yarattığı engelin adıdır. Engelli sorunlarını partiler üstü görebiliriz ancak bu sorunların bugüne kadar uzaması açıkça bir siyasal sorundur değerli milletvekilleri. Engelli talepleri gibi son derece hassas bir konuda iyi niyet beyanlarının ötesine geçmeyen, sorunu görmesine rağmen inatla çözmeyen, erişim özgürlüğünü kanun yoluyla yıllarca erteleyen, engelliliği aşmak yerine mağduriyeti sürdüren bir anlayış açıkça siyasaldır. Engeli siyasi rant alanı olarak gören, engelleri kaldırmak yerine yeni duvarlar ören, yaptığı sosyal yardımı gelişigüzel düzenlemelerle kesip geriye dönük binlerce lira borç çıkaran, alınacak bir sağlık raporuna, cüzi bir maaşa muhtaç bırakan anlayış açıkça kısırdır, engelli ailelerini devlet kapısında süründürmenin bir diğer adıdır.

Hükûmete engelli hakları için getirdiğimiz çözüm önerilerinin, sosyal politikaların, onlarca kanun teklifi ve önergenin şimdiye kadar dikkate alınmayışının, sırf muhalefetten geliyor diye reddedilmesinin ardında çok kısır bir siyasal anlayış var demektir.

Sayın milletvekilleri, geçtiğimiz hafta Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda görüştüğümüz bu kanun teklifinin içeriğine, engellilerin ulaşım hakkıyla ilgili düzenlemeye ilke olarak bizler olumlu bakıyoruz. Gelin görün ki bu tek maddelik teklifin engelliler açısından anlamı, bir bütün hâlinde görüşmemiz gereken erişilebilirlik hakkının bugüne kadar yerel yönetimler ve Hükûmet tarafından yeterince sağlanamayışı, yaşanan sorunu sürdürmektir.

Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak Komisyonda engelli sorunlarını bir insan hakkı sorunu olarak görerek genel çözüm politikamızı size aktardık. Biz farklı sektörlere ve ulaşım hatlarına maliyeti belirlenmeden önümüze getirilen, yasalarda sürekli değişiklik yaparak göz boyayan bir anlayışın engelli sorunlarına kalıcı çözüm üretmeyeceğini defalarca aktardık, ancak dinletemedik.

Bu bütünlüklü bakışımızın devamı olarak bir kez daha sizlere söylüyoruz: Engelliler konulu düzenlemelerin farklı yasalarla ve torba kanunlar içine sıkıştırılan hükümlerle sürekli değiştirilmesi çabası yanlış bir tutumdur. Getirdiğiniz tek maddelik düzenlemeyi olumlu ancak eksik bulduk ve engelli ulaşımını zor olmaktan çıkaran yeni teklifleri bu düzenlemenin içine almayı önerdik, yine geri çevirdiniz. Komisyonda “Gerek firmaların gerekse esnafımızın ve yerel yönetimlerin araçlarının engelli ulaşımına daha az maliyetle ve hızlıca uyum sağlaması için yapacakları masraflardan KDV ve ÖTV muafiyeti, motorinde ise ÖTV indirimi yapalım.” dedik, olumlu bakmadınız. Siz engelli sorunlarını rahatlıkla çözebileceğimiz bu kanun teklifimizin içine bizim önergelerimizi de alabilirdiniz ama sırf muhalefetten geliyor diye yine sustunuz. Anlaşılan o ki şimdi oluşacak maliyetler üzerinden firmaları ve esnafımızı önce mağdur edeceksiniz, ardından yine başka bir torba yasayla bu maddeyi de değiştireceksiniz. Değiştireceksiniz, çünkü bu Hükûmetin bakanları arasında bir uzlaşma yok. Birbirinizin ne dediğinden, hangi çalışmayı yaptığınızdan haberiniz yok.

Biz bu yasa teklifindeki şehir içi servislerin, turizm taşımacılığının ve toplu taşıma araçlarının engellilere uygun düzenlenmesi maddesini Sayın Bakan Ayşenur İslam’ın da katıldığı Komisyon toplantısında çarşamba günü görüştük. Perşembe günü ise bambaşka bir hava esti ve Başbakan yeni bir ulaşım planını açıklayarak servis araçlarının kaldırılmasına dair garip bir konuşma yaptı.

Sayın Başkan, sessiz olmalarını rica eder misiniz.

---

**Kaynak gösterme:** Sakine Öz (CHP, Manisa). “Engelliler Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim tutanağı, 18 Kasım 2014. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sakine-oz-24-2014-11-18-engelliler-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=35037

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
