# Büyükşehir belediyesi kanunu, il özel idaresi kanunu ve ve belediye kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun (s.s.:1416) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Salih Gün (CHP, Kocaeli) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim - **Tarih:** 27 Mayıs 2007 - **Gündem:** BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNU, İL ÖZEL İDARESİ KANUNU VE VE BELEDİYE KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (S.S.:1416) - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c159/b114/tbmm221591140382.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/salih-gun-22-2007-05-27-buyuksehir-belediyesi-kanunu-il-ozel-idaresi-kanunu-ve-ve-belediye-ka > Salih Gün (CHP), 27 Mayıs 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNU, İL ÖZEL İDARESİ KANUNU VE VE BELEDİYE KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (S.S.:1416)); konuşma 1.002 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA SALİH GÜN (Kocaeli) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; 1416 sıra sayılı Büyükşehir Yasası'yla ilgili, kanun teklifinde yapılan değişiklikle ilgili söz almış bulunuyorum. Yüce heyeti saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlar, benden önce konuşan Halil Bey, benim kapı komşum burada, Parlamentoda; Afyon Milletvekili, çok sevdiğim bir arkadaşım, ama, şaşırdım konuşurken... BAŞKAN - Sayın Gün, düzeltelim lütfen, Afyonkarahisar Milletvekili. Buyurun. SALİH GÜN (Devamla) - Afyonkarahisar Milletvekili. Teşekkür ederim Başkanım. ...Ankara milletvekili mi, İstanbul milletvekili mi, Erzurum milletvekili mi? CAVİT TORUN (Diyarbakır) - Türkiye milletvekili. SALİH GÜN (Devamla) - Afyon, bugün büyükşehir olmayan bir il. Bir kere, ifadelerinde şu var: "Bu Büyükşehir Yasası'nı biz AKP Hükümeti olarak çıkarttık." Hayır, siz çıkartmadınız; bu, Özal'ın döneminde başladı, peyderpey, çıka çıka on altı tane şu anda Türkiye'de bir sultanlık yarattınız. İnsan haklarına aykırı, eşitlik ilkesine aykırı on altı tane belediye yarattınız. Bu belediyeler İstanbul, Ankara, Erzurum, Bursa, Kocaeli gibi. Ben Kocaeliliyim, ama ben, Kocaeli Milletvekili olarak Türkiye milletvekili olduğumun da farkındayım, Bitlis'tekini de, Afyon'dakini de, Yozgat'takini de düşünmek zorundayım. Şu anda millî paydan Yozgat'ta veya Gümüşhane'de oturan bir kişiye, "belediyeye hizmet et" diye 5 milyon lira para gidiyorsa, büyükşehirde oturan Halil Bey için 25 milyon liraya yakın, 30 milyon liraya yakın para gidiyor. Ya kardeşim, bu on altı büyükşehir belediyesinin dışında illerden gelen belediye başkanları uyuyor mu? Bu kürsüden en az on sefer söyledim, sen vatandaşın hakkını korumaya geldin burada, burada vatandaşın hakkının on altı tane ile yollanmasına imza atıyorsun! Tamamen yanlış. Bu uygulama, alt belediyeleri bir zabıta amirliği yaptı. Bunun nesiyle övünüyorsunuz? Evet, yasadaki madde düzeltilmiş. Burada diyor ki: "Olağanüstü toplantı çağrısı ve gündem en az üç gün önceden haber verilir." Daha önceki yasada bu yoktu. "Çağırır" deniyordu, buna itiraz etmiştik, buradan hükümet ve komisyon reddetmişti. Yanlışı aylar sonra görüp buraya getirmişsiniz. Getirenlere, emeği geçenlere teşekkür ediyorum. Büyükşehir Yasası istediği gibi uygulanan, şu anda sınırdan sınıra, bazı yerde pergel yasasıyla, bir daire koydunuz, pergel gibi çizdiniz, bazı ilçelerin bir kısmı dışarıda, bir kısmı içeride kalıyordu. Bu tip yerlerde belediyeler at oynatıyor. Kocaeli'nden örnek vereceğim: Bir master planı çizilmiş, Kocaeli'nin Gebze köyleri kan ağlıyor. İstedikleri yere sanayi bölgesi, istedikleri yere konut bölgesi, istedikleri yere depo bölgesi yapmışlar. Bu, büyükşehre verilen yasadır, yetkidir, saygı duyuyorum, ama halkın haklarına da saygı duymak zorundasınız. Büyükşehir belediyesinin yedinci katına asılan imar planı, köye, beldeye, ilçeye ulaşana kadar on-on beş gün geçiyor. Bir anons yapılmadan, bir mahallî gazetede ilan edilerek halkın hakkını arama fırsatını yok ediyorsunuz. Burada sanayicilere, orada konut yapacak, rant peşinde gezenlere peşkeş çekiyorlar. Bu mudur Büyükşehir Yasası? Büyükşehir Yasası, eşitlik ilkesinde herkese hizmet etmeye çalışmaktır. Büyükşehirler geldi - Kocaeli'nden yine bahsediyorum- benim de belediye başkanlığı yaptığım yerde on altı tane arabayı takoza çektiler. Prenses otobüs, Mercedes otobüs, 24 kişilik otobüsler almıştım. En az on tanesini 1 yaşında, 2 yaşında bıraktım geldim. Şu anda partililere peşkeş çekilmek için -adı, sözüm ona ihaleyle- partili yandaşlara taşıma ihalesiyle verildi. Millî servet çürüyor. Bu, Kocaeli'ndeki bütün belediyelerde bu şekilde. En azından, o belediye başkanlarının vicdanı olsaydı, onları, arabaları kiraya verir, o şekilde özelleştirirdi veya meclisinden karar alıp, satar, halka o şekilde hizmet ederdi. Değerli arkadaşlar, belediyecilikte bir oyun daha oynanıyor. Son çıkan yasayla, geçici işçiler belediyelerde de var. On beş-yirmi yıldır geçici olarak çalışan arkadaşlar, yasanın içerisindeki bir ayak oyunuyla "Altı ayda çalışanlar kapsam içine alınır." denildi. Bunlar belirli bir sayıda olduğu için, on beş yıllık belediyede hizmet eden arkadaşların hakları gasp edilip, altı aylık son belediye başkanının üç-dört yıl içerisinde aldığı işçilere verilen hakti. Biz, buradan sesleniyoruz: Geçici işçilere kadro verilmesine karşı değiliz. On beş yıldır, yirmi yıldır, bugünkü siyasi düşüncenin dışında düşündüğü için kadroya alınamayacak olanların haklarını savunmak için itiraz ettik. Değerli arkadaşlar, belediye, büyükşehir kurulmuş; beldede kanalizasyon yok, doğru dürüst su şebekesi yok, haksız bir şekilde atık su parası almaya devam ediyor, aylardır, yıllardır. Lütfen, bu yasaların içerisine "Bu hizmetler verilmediği sürece, buraya konulan meblağlar alınmaz." diye ibare konulmalı. Buradan çıkan eksik yasayı fırsatçılık yapan belediye başkanları, halkı inim inim inlerken, geçim sıkıntısından evine zor ekmek götürürken, bunlardan faydalanıp, insanların bütçesine bir darbe daha vuruyor. Bir konudan daha bahsedeceğim. Bir örnek daha veriyorum: Kocaeli'nde bir master planı çizildi. Yalnız, beldelerin planlan ilk evvela belediye meclislerinden geçirilir, belediye meclisi onayladıktan sonra büyükşehre götürülür. Bizim orada Karamürsel'in yanında Ereğli Belediyesi var. Denizin kenarında bir restoran var. Restoranda içki de veriliyor içene. Yandaki komşu belediyenin çizdiği bir planla, kendi sınırlannın dışına taşarak çizdiği planı, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi kabul ederek, daha önce yıkılmasına gerek yoktur karanna rağmen, şu anda, yıkma karan alıyor. Buna, yasalara göre, ne o belediye başkanının gücü yeter ne de burada içki içiliyor diye orayı yok etmeyi düşünenlerin gücü yeter. AHMET YENİ (Samsun) - Allah Allah... SALİH GÜN (Devamla) - Oradaki belediye bir zabıta amirliği değil, oradaki belediye Büyük- şehrin belediye meclis üyesi de değil. İşte, yasanın yanlış yönlendirildiğinden, yanlış uygulandığından bunun için bahsetmeye çalışıyorum. Değerli arkadaşlar, bu yasa, üç beş maddeyle Anayasa Mahkemesinde duruyor hâlâ, dönmedi. Bunun, derhâl düzeltilip, 16 büyükşehrin dışındaki belediyelere de imkân tanıyacak, insanca, millî gelirden, millî şekilde bir pay alacak şekle getirmediğimiz sürece... FARUK ÇELİK (Bursa) - Kapatıyoruz, hadi ya! SALİH GÜN (Devamla) - Başkanım, bitirilecek konu değil. Siz büyükşehir sınırlarının içinde yaşıyorsunuz, Grup Başkan Vekilisiniz, Burdur'u da düşünmek zorundasınız, Yozgat'ı da düşünmek zorundasınız, Bitlis'i de düşünmek zorundasınız, Bitlis'i de düşünmek zorundasınız. Eşit bir şekilde askerlik yapıyorsa bu insanlar, sigara alırken devlete verdiği vergi eşitse, ceza yasaları karşısında eşitse, millî paydan dağıtımda neden eşit değildir? İktidar bunu... MUSTAFA ILICALI (Erzurum) - Teklifle ilgili değil. SALİH GÜN (Devamla) - Efendim, siz o teklifi değil, belediye başkanlarınızın olağanüstü yaptığı teklifi getirmişsiniz. Bunu biz altı ay önce söyledik, belki bugün ben söylüyorum, bir altı ay sonra inşallah iktidara biz geleceğiz, biz düzelteceğiz bunları. BAYRAM ÖZÇELİK (Burdur) - İçinden gelerek olmadı. SALİH GÜN (Devamla) - Efendim, ben dediğimde pek yanılmam, ben kaç tane çıkacağını da bilirim. BAŞKAN - Sayın Gün, lütfen karşılıklı konuşmayalım. SALİH GÜN (Devamla) - Değerli arkadaşlar, bu yasanın bir an önce buradaki güzel düzeltme gibi düzeltilip yasalaşmasını ben sizlere... Bir önerge mi hazırlarsınız -çok sıkı şekilde getiriyorsunuz- bir kanun teklifi mi hazırlarsanız, bir an önce uygulamaya sokalım. Bu vesileyle sizlere saygılar, sevgiler sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Salih Gün (CHP, Kocaeli). “Büyükşehir belediyesi kanunu, il özel idaresi kanunu ve ve belediye kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun (s.s.:1416)”. TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim tutanağı, 27 Mayıs 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/salih-gun-22-2007-05-27-buyuksehir-belediyesi-kanunu-il-ozel-idaresi-kanunu-ve-ve-belediye-ka (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c159/b114/tbmm221591140382.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.