# Doğrudan gelir desteği ödemelerine ve çiftçi borçlarına ilişkin (6/2)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sami Güçlü (AK Parti, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim
- **Tarih:** 18 Aralık 2002
- **Gündem:** DOĞRUDAN GELİR DESTEĞİ ÖDEMELERİNE VE ÇİFTÇİ BORÇLARINA İLİŞKİN (6/2)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sami-guclu-22-2002-12-18-dogrudan-gelir-destegi-odemelerine-ve-ciftci-borclarina-iliskin-6-2

> Sami Güçlü (AK Parti), 18 Aralık 2002 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DOĞRUDAN GELİR DESTEĞİ ÖDEMELERİNE VE ÇİFTÇİ BORÇLARINA İLİŞKİN (6/2)); konuşma 558 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI SAMİ GÜÇLÜ (Konya) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Konya Milletvekili Sayın Atilla Kart Beyin sorusuna cevap vermek ve konuyu kısaca özetlemek istiyorum.

Tarımda yeniden yapılanma ve destekleme politikaları çerçevesinde, tarımda yeni yaklaşımları hayata geçirmek, yapısal değişiklikler yaparak Türk çiftçisine iyi bir hayat standardı sağlamak amacıyla bir dizi projeler başlatılmıştır. Tarım sektörü dahilinde uygulanan ve malî boyutta etkinliği düşük, ancak, yükü büyük tarımsal destekleme sisteminin bırakılarak, yerine, daha gerçekçi ve etkili olabilecek bir destekleme politikasına geçilmesi amaçlanmaktadır. Bunu sağlamak üzere, doğrudan gelir desteği yapmayı öngören bir politika seçeneği benimsenmiştir. 2000 yılında, bununla ilgili anlaşmalar Dünya Bankasıyla gerçekleştirilmiş ve uygulama tebliği 2001 yılında Resmî Gazetede yayımlanmış, 2001 yılının 21 Haziranında yürürlüğe girmiş ve uygulaması başlamıştır.

2001 yılında, 81 ilde, yaklaşık 2,2 milyon çiftçi kayıt altına alınmış ve bu çiftçilere, yine, yaklaşık olarak 1,2 katrilyon doğrudan gelir desteği ödemesi yapılmıştır.

Aynı uygulama 5 yıllık bir süreyi kapsadığı için 2002 yılında da bu konuda bir çalışma devam etmiş, bu defa, kayıtlı çiftçi sayısı, yaklaşık 2,6 milyona ulaşmış ve bu çiftçilerimize de 2,2 katrilyonluk bir ödeme gerçekleştirilmiştir. Ancak, ödenmesi, yapılması gerekmektedir... Bu kadar çiftçiye 2002 yılında ödenmesi gerekirken; ancak, 57 nci hükümetin hazırladığı 2002 yılı bütçesinde, bütçeye bu amaçla konulan kaynak 785 trilyon lira kadardır. Dolayısıyla, bu konuda toplam ihtiyaç 2,2 katrilyon lirayken, bunun çok önemli bir kısmı yerine getirilememiş; ancak, 785 trilyonluk kısmın 539 trilyonluk kısmı kasım ayına kadar 32 ilde ödenmiştir. Bu konuda da, öncelik, çiftçi kayıt sisteminin bölgelerden gelen bilgilere göre Bakanlığımızca tespit edildikten sonra Hazineye intikal ettirilmesi sırası esas alınmış, Hazine, kendilerine gelen bilgilere dayalı olarak illere bu ödemeyi yapmıştır. Ancak, esas üzerinde durulması gereken husus şudur: 2002 yılı için ödenmesi gereken toplam kaynak 2,2 katrilyon lirayken, bunun için ayrılan paranın 785 trilyon lira olduğunu ifade edersek, 1,4 katrilyon liralık bir açık vardır; dolayısıyla, problem de buradan çıkmaktadır.

Konunun son tahlilinde ifade edilmesi gereken husus şudur: 58 inci hükümetin güvenoyu almasından sonra geçen zaman içerisindeki süreyi dikkate alırsak, bu ekkaynağın temin edilerek çiftçilere intikal ettirilmesi imkânı pratik olarak mevcut değildir. Dolayısıyla, çiftçilerimize bir ödeme yapılamamıştır; ancak, fiilen ödenen 539 trilyon liradan arta kalan yaklaşık 224 trilyon liralık bir kaynak, yine, aynı amaçla, Başbakanın burada basına da yaptığı bir açıklamaya göre, ramazan bayramından önce çiftçilere dağıtılacağı duyurulmuştur; doğrudur bu açıklama ve bu yapılmıştır da. Bununla ilgili olarak kriteri de Hazine tarafından gerçekleştirilmiş, Hazine, evvela ödeme sisteminde bir farklılaştırmaya gitmiştir. Daha önce, illere ödemenin, çiftçi alacaklarının yüzde 100'ü ödenirken, kaynak kıtlığından dolayı, Başbakanın talimatına göre, yüzde 50 oranında bir ödeme yapılması planlanmıştır. İller seçilirken, illerin ekonomik gelişme durumu dikkate alınmış ve 11 il böyle belirlenmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI SAMİ GÜÇLÜ (Devamla) - Dolayısıyla, 11 ille ilgili ödeme de, çiftçilerin alacaklarının yüzde 50'si şeklinde olmuştur.

Burada sevinilecek husus veya çiftçilerimize verilecek olumlu bir haber şudur: Elbette, gönül, 2002 yılında bütün çiftçilerimizin tüm alacaklarının ödenmesini arzu eder; ancak, buna imkân olmadığı ortadadır. Dolayısıyla, çiftçilerimize yönelik iyi haber, 2003 yılının ilk üç ayını kapsayacak geçici bütçede, bunun için önemli miktarda bir kaynağın ayrılmış olmasıdır ve hükümetimizin bu husustaki düşüncesi, bugüne kadar doğrudan gelir desteği alamayan çiftçilerimize, kendilerine bir ödeme yapılamayan bölgelerdeki çiftçilerimize, hiç olmazsa, alacaklarının yüzde 50'si oranında bir ödemenin yılın ilk üç ayı içerisinde yapılmasıdır. 2003 için, borçlarımız, ödememiz gereken miktar için de bütçede gerekli kaynağın ayrılması konusunda bir çalışma yürütülmektedir.

Bu husustaki bilgileri bu şekilde özetleyebilirim.

Teşekkür ediyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Sami Güçlü (AK Parti, Konya). “Doğrudan gelir desteği ödemelerine ve çiftçi borçlarına ilişkin (6/2)”. TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim tutanağı, 18 Aralık 2002. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sami-guclu-22-2002-12-18-dogrudan-gelir-destegi-odemelerine-ve-ciftci-borclarina-iliskin-6-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.