# Çiftçilere doğrudan gelir ödemeleri ve ne zaman ödeneceğine ilişkin 6/55,6/61,6/64)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sami Güçlü (AK Parti, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim
- **Tarih:** 29 Ocak 2003
- **Gündem:** ÇİFTÇİLERE DOĞRUDAN GELİR ÖDEMELERİ VE NE ZAMAN ÖDENECEĞİNE İLİŞKİN 6/55,6/61,6/64)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sami-guclu-22-2003-01-29-ciftcilere-dogrudan-gelir-odemeleri-ve-ne-zaman-odenecegine-iliskin-6

> Sami Güçlü (AK Parti), 29 Ocak 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ÇİFTÇİLERE DOĞRUDAN GELİR ÖDEMELERİ VE NE ZAMAN ÖDENECEĞİNE İLİŞKİN 6/55,6/61,6/64)); konuşma 1.104 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI SAMİ GÜÇLÜ (Konya) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Kars Milletvekilimiz Sayın Selami Yiğit Bey, Malatya Milletvekilimiz Sayın Muharrem Kılıç Bey ve Edirne Milletvekilimiz Prof. Dr. Sayın Necdet Budak Beyin sorularına topluca cevap vermek istiyorum; bu vesileyle, bizleri takip eden milletimizin değerli fertlerini de saygıyla selamlıyorum. Bu konuda, belki onların da beklentilerine bir cevap verme imkânı bulduğum için, soru soran arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Ancak, toplumumuzun çok önemli bir kısmını ilgilendiren, özellikle dargelirli, gelir seviyesi fevkalade düşük çiftçilerimiz için, belli illerde doğrudan gelir desteği alamayıp bekleyen çiftçilerimiz için, bu genel değerlendirmenin sonunda, yapılan çalışmalar hakkında bir bilgi vereceğim, nihaî açıklamayı ilgili bakan yapacak.

İlgili bakan ben değilsem, kim? Ben, Yüce Meclisin değişik oturumlarında, bu sorulara müteaddit defalar cevap verdim; ama, yine, soru soran arkadaşlarım, tabiî ki, doğrudan gelir desteğini Tarım ve Köyişleri Bakanına soruyorlar; ama, olayın ödeme şekli ve sorumluluğu Hazineye ait; dolayısıyla, Hazineden sorumlu Devlet Bakanımızın ilgi alanında, çalışma alanında. Ben, bu vesileyle, hem milletvekili arkadaşlarıma hem de bizi dinleyen çiftçilerimize, ödeme konusundaki sorumluluğun Hazinede olduğunu bu vesileyle ifade ediyorum.

Tabiî, tarımla ilgili bir konuda doğrudan ödemenin yapılması konusundaki kontrol, karar ve uygulama Hazineye ait olmakla beraber, bizi ilgilendiren bir sektördür; dolayısıyla, onların sorununu takip etme konusu, elbette, sorumluluğumuzun dışında değildir. Dolayısıyla, ben, konuyu şu şekilde ifade ediyorum: Evvela, sırasıyla, soru soran arkadaşlarımızın sorularına cevap vererek, sonunda da bir genel değerlendirme yapmak istiyorum.

Efendim, ilk sorumuzu, Kars Milletvekili arkadaşımız Selami Yiğit Bey sormuştu. Sorusunda, daha çok Kayseri'ye yönelik açıklamalar istiyordu. Bununla ilgili, ben, şöyle bir değerlendirme yapmak istiyorum: 31 Ekim 2002 tarihinde yürürlüğe giren, doğrudan gelir desteği ödemesi yapılmasına ve bu amaçla çiftçi kayıt sistemi oluşturulmasına ilişkin tebliğde, illerde yapılacak doğrudan gelir desteği ödemeleri, illerin icmallerinin tamamlanmalarını müteakip, Bakanlığımızca, Hazine Müsteşarlığına iletilmekte, ödemeler ise Hazine Müsteşarlığı tarafından nakit akış planına göre ödeme planı çıkarılarak yapılmaktadır. Genel cevabı budur.

Biz, bugüne kadar -2002 yılı için söylüyorum- illerle ilgili çiftçi kayıt sistemine göre tamamladığımız bilgileri Hazineye safha safha intikal ettirdik. Hazine, başlangıçta, Tarım Bakanlığından gelen listelere uygun olarak bu ödemeleri yaptı. Bu ödemelerle ilgili, 2002 yılında ilk ödemeye dahil olan grup 14 ildir. 31.10.2002 tarihinde bu karar çıkmıştır. Daha sonra 3 il -Afyon, Rize ve Konya- için kasım ayının 4'ünde çıkmıştır. Daha sonra 14 ille ilgili Tunceli'den başlayıp Kastamonu'ya kadar uzanan bir listedir. Bu liste kasım ayının 20'sinde çıkmıştır ve daha sonra beşinci grup iller 21 Kasım 2002'de çıkmıştır. Son 11 ili kapsayan, Antalya, Tokat, Denizli, Hatay, Sıvas, Yozgat, Adıyaman, Kayseri, Giresun, Ordu, Kahramanmaraş'ı kapsayan illerle ilgili karar 2 Ocak 2002 tarihinde çıkmıştır. Bizim hükümetimizi ilgilendiren iller de bunlardır. Bundan önceki illerin belirlenmesi ve ödemelerin yapılması hususunda 58 inci hükümetin bir dahli söz konusu değildir. Bundan önceki -yani, son 11 il hariç- uygulamalarda Tarım Bakanlığından intikal eden listeler, Hazinece, kaynak akışına uygun olarak değerlendirilmiştir. Olayın fiilen bir dar zaman şeridine sığdırıldığı, yani, seçim dönemine rast geldiğini hepimiz biliyoruz. Ancak, ekim ayında belirlenen 12 ille ilgili -biliyorsunuz bayram öncesidir- konuda, Hazinenin, basına da intikal eden, bize de intikal ettirdiği bilgi; büyük bir talep vardır; çünkü, geriye kalan 22 ilin icmalleri tamamlanmıştır, Hazineye intikal ettirilmiştir, beklemektedir; bunun dışında 12 ilin de bazı sorunları vardır, onlar da beklemektedir. Dolayısıyla, bu toplam 34 il içerisinde bir sıralama yapılmıştır. Hazinenin ifadesi aynen şöyledir: "Kırsal kesimde üretilen katmadeğeri kırsal kesimde yaşayan nüfusa bölerek bulunan değere göre bir sıralama yapılmıştır ve bu sıralama içerisinde bu 11 il belirlenmiştir, bahis konusu il de bu sıralama içerisindedir. Bundan sonraki ödeme de bu tarihte; yani, 2 Ocak 2002'de belirlenen listeye göre yapılacaktır." Dolayısıyla, illerin sıralanışıyla ilgili bizim elimizdeki bilgi budur. Hazinenin yapmış olduğu açıklamaya dayanarak sizlere arz ediyorum. Bu, elbette bu yönüyle bir kayırmacılık olarak ifade edilemez.

Konuyu, diğer soru soran arkadaşlarımızın sorularıyla birleştirecek olursak, 2002 yılı ödemeleri içerisinde bu son 11 ile diğerlerinden farklı olarak, normal olarak ödenmesi gereken miktarın yüzde 50'si ödenmiştir. Geriye de, biraz önce söylediğim gibi, 22 il tamamlanmış olduğu halde beklemektedir, 12 ilin de sorunu vardır. Sorunu da kısaca ifade edeyim.

Bu illerden bazılarında elde edilen, çiftçilerden intikal eden bilgilerle daha önce Devlet İstatistik Enstitüsü kayıtlarında mevcut olan ve uydu sistemiyle tespit edilen arazi büyüklüğü arasında bir ahenksizlik vardır; bu, belli bir haddi aştıktan sonra bunların düzeltilmesi gerekmektedir, doğrulanması gerekmektedir; bunun için bekletilmekte. Bu konuda ocak ayının 16'sında sorunlu olan; yani, kayıtları doğru olmadığı anlaşılan illerimizde, özellikle bazı ilçelerde büyük sorun vardır. Bu ilçeler ayıklanmış ve bu illerimizle ilgili kayıt da Hazineye intikal ettirilmiştir; yani, 16 Ocak 2003 tarihi itibariyle, birkaç ilçemiz hariç olmak üzere, artık Tarım Bakanlığından Hazineye intikal ettirilmeyen il kalmamıştır.

Efendim, bu sorular içerisinde, genel değerlendirmeye yönelik olarak sorularımız, Edirne Milletvekilimiz Sayın Necdet Budak tarafından sorulmuştur, ifade edilmiştir. Elbette, burada yaptığımız açıklamaya göre, ilk grup içerisinde yer alan Kırklareli ve Tekirdağ, icmalleri ilk yapılan illerdendir. Dolayısıyla, ekim ayında, bu 2 ilimiz -toplam 14 ille beraber- doğrudan gelir desteği ödemelerinin tamamını almıştır; ama, daha sonra, bütçedeki kaynak eksikliği ve benzeri sebeplerle, sıralamada geriye düştüğü için, bugüne kadar alamamıştır. Edirne, sadece kendi bölgesindeki illerle bir sıralamaya girerek... Bu, bir dezavantajından dolayı değil; ülkemizde bu iş için ayrılan kaynağın yetersiz olması dolayısıyladır ve toplam 34 ilimiz bu durumdadır; yani, dolayısıyla, ortada, telafisi gerçekten güç, zor bir durum vardır.

Tabiî, bu illerimizde yaşayan çiftçilerimizin doğrudan gelir desteğini bu kadar geç almasını savunmak, izah etmek veya bir mazeret üretmek mümkün değildir. Dolayısıyla, bununla ilgili konuda, 2003 yılı geçici bütçesinde, bu illerimizin tamamında, yani şimdiye kadar doğrudan gelir desteği alamayan 34 ilimizin toplam doğrudan gelir desteği ödemelerinin yarısı kadar bir kaynak, geçici bütçede, üç aylık bütçede mevcuttur. Alınan en son bilgi -yani, bugün Bakanlar Kurulu toplantısında da dile getirilmiştir bu husus- bizim edindiğimiz bilgi, Hazinenin, bu konuda yoğun bir çalışma yaptığı şeklindedir; ancak, ülkemizin içinde bulunduğu malî durum -milletvekillerimizin hepsi çok iyi bilmektedirler- gerek dışborç gerekse içborç ödemelerinden dolayı çok büyük bir rahatlık içerisinde olmadığımızı biliyoruz; ama, bayram öncesi, Hazinenin, bu konuda bir duyuru yapacağını, bir açıklama yapacağını -hatta, bu konuda sorumluluğu kendilerine ait olduğu için daha fazla bir açıklama yapmak durumunda da değilim- kendilerinin bugünlerde bir açıklama yapması gerektiğini söylüyorum; çalışmaların ilerlediğini söylüyorum.

Yine, sayın milletvekilimiz Necdet Budak Beyin, faizlerle ilgili ve yine çiftçiye dönük uygulamalarla ilgili olarak sorularına da bu vesileyle cevap vereyim. Çiftçi borçlarının anapara ve faiz ödemeleriyle ilgili konuda sorumluluk yine Hazineye aittir. Dolayısıyla, Hazinenin bu konuda bir çalışma yaptığını ve çiftçi borçları ve faizleriyle ilgili -Bakanlığımıza bağlı tarım kredi kooperatifi ve Ziraat Bankasını kapsayacak şekilde- çalışmanın belli bir noktaya geldiğini, elektrik borçlarıyla ilgili konuda Enerji Bakanıyla yürüttüğü çalışmanın yine belli bir noktaya geldiğini, bugünlerde, halkımızı, özellikle çiftçilerimizi sevindirecek açıklamaların ilgili bakanlar tarafından yapılacağını ifade ediyorum.

Bu konuda, doğrudan gelir desteği konusunda, Tarım Bakanlığımızın ilgisinin nispeten daha sınırlı olduğunu, özellikle ödemeler konusundaki inisiyatifinin sınırlı olduğunu, ama, sorumluluğumuzun bulunduğunu tekrar belirtiyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Sami Güçlü (AK Parti, Konya). “Çiftçilere doğrudan gelir ödemeleri ve ne zaman ödeneceğine ilişkin 6/55,6/61,6/64)”. TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim tutanağı, 29 Ocak 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sami-guclu-22-2003-01-29-ciftcilere-dogrudan-gelir-odemeleri-ve-ne-zaman-odenecegine-iliskin-6 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.