# Erzurum ilinin mera sorunlarıyla ilgili

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sami Güçlü (AK Parti, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim
- **Tarih:** 21 Nisan 2004
- **Gündem:** ERZURUM İLİNİN MERA SORUNLARIYLA İLGİLİ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sami-guclu-22-2004-04-21-erzurum-ilinin-mera-sorunlariyla-ilgili

> Sami Güçlü (AK Parti), 21 Nisan 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ERZURUM İLİNİN MERA SORUNLARIYLA İLGİLİ); konuşma 713 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI SAMİ GÜÇLÜ (Konya) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; Erzurum Milletvekilimiz Sayın İbrahim Özdoğan, Erzurum'da, özellikle göçerlerin, mevsim geldiğinde bölgeye hayvanlarını nakletmesi ve bunun sonucu olarak, buradaki bitki örtüsünün ve meraların aşırı kullanılması, tahribi ve bunun sonucunda bir erozyon tehlikesini dikkatlerimize sunarak, bu konuyu gündeme getirmiştir. Ben de, Bakanlığımın, Türkiye'de tarımsal faaliyetler bakımından büyük önem arz eden bu konuyla ilgili görüşlerini bu vesileyle özetlemek istiyorum; tekrar, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Ülkemiz hayvancılığının ihtiyacı olan kaliteli kabayem üretiminin en ucuza temin edildiği kaynak meralardır. Bakımlı 1 dekar merada, yılda, yaklaşık 200-300 kilogram arasında kuru ot elde edilebilir; bu da, bir büyükbaş hayvanın, yıllık kaba ot ihtiyacının yaklaşık onda 1'ini karşılayabilir; ancak, ne yazık ki, yıllar itibariyle bakıldığında, mera alanlarımızın giderek azaldığı görülmekte ve bunun çevre üzerindeki etkileri de artarak hissedilmektedir.

1940'lı yıllarda 44 000 000 hektar olan mera alanımız, 2004 yılında 12 400 000 hektara düşmüştür. Esas dramatik gelişme, mera alanlarımızda meydana gelen bu hızlı azalmadır.

Erzurum İlimiz, çayır ve mera alanları bakımından şanslı bir durumda olmakla birlikte, karasal bir iklime sahip olması, topografik yapının engebeli olması ve su ve rüzgâr erozyonunun yaygın olması, bunun yanı sıra, aşırı ve zamansız otlatma nedeniyle, meraların durumu, Erzurum açısından da iç açıcı değildir.

İklim ve arazi yapısı nedeniyle diğer tarım kollarında gelişme imkânı bulamayan bu ilimizde vazgeçilmez önceliği hayvancılık oluşturmakta, yem bitkileri üretimi ise, gerek verim gerekse çeşitlilik yönüyle entansif hayvancılıkla uğraşan diğer bölgelere göre oldukça yetersiz kalmaktadır. Bunun sonucu olarak da, hayvancılık, büyük ölçüde meralara bağımlı olarak yapılmaktadır.

Erzurum genelinde elde edilen kabayem miktarının, toplam hayvan varlığının ihtiyacını karşılamadığı ve yüzde 22 civarında kabayem açığı olduğu belirlenmiştir. Erzurum İlimizde, meralarda yapılacak iyileştirmeler ile tahdidi yapılarak ıslah edilecek olan 20 000 dekar alanda yaklaşık 4 000 ton kuru ot elde edilecektir; bu da, yaklaşık 1 000 büyükbaş hayvanın kabayem ihtiyacını karşılayacak düzeydedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bakanlığımızca, bu yıl, ülke genelinde, meraların korunması, vasıflarının iyileştirilmesi, mera sınırlarının bir an önce belirlenmesi ve ıslah projelerinin uygulamaya konularak hayvancılıkla uğraşan çiftçilerimizin hizmetine sunulması için çalışmalara hız verilmiştir.

2004 yılına geldiğimizde, Türkiye genelinde 3 600 000 hektar alanda tespit, 1 900 000 hektar alanda tahdit çalışmaları tamamlanmıştır. Bir hususa dikkatinizi çekmek istiyorum: 12 400 000 hektar mera varlığımız içerisinde, bugüne kadar, 3 600 000 hektar alanda tespit yapılmış, 1 900 000 hektar alanda ise tahdit çalışması tamamlanmıştır; yani, ıslah edilmiş ve bir uygulama düzeni içerisinde çiftçimizin hizmetine sunulmuş bir mera varlığımız yoktur. Erzurum İlinde ise 144 000 hektar alan tespit edilmiş, 32 000 hektar alanda ise tahdit çalışması tamamlanmıştır.

2004 yılında, Türkiye genelinde 600 000 dekar mera alanının ıslah çalışmasının tamamlanması hedef alınmıştır. Bu, ülkemizde bir ilktir ve dolayısıyla, Bakanlığımız açısından da çok öncelik verdiğimiz bir husustur. Erzurum İlimizde ise 2004 yılında ıslahını hedeflediğimiz büyüklük 20 000 dekar olarak belirlenmiştir. Bu ilimizde mera ıslah çalışmaları, Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitümüz ve Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi işbirliğiyle devam etmektedir.

Meraların korunması ve meralardan en üst düzeyde fayda sağlanabilmesi için, aşırı ve zamansız otlatmadan kaçınılması gerekmektedir. Uygulamaya konulacak ıslah projeleriyle, meranın ürettiği ot miktarı ile otlatılan hayvan sayısı arasında elverişli bir denge kurulması sağlanacaktır. Erzurum İlinde son yıllardaki zamansız ve kontrolsüz otlatmanın devam etmesi halinde, yakın zamanda, üzerinde hayvan otlatacak mera kalmayacağı gibi, bitki örtüsünün tükenmesinin ardından, erozyonlarla birlikte, bu alanlardaki toprak örtüsünün de büyük ölçüde azalması söz konusu olabilecektir.

Meraların korunması ve aşırı otlatmanın engellenmesi için, yem bitkileri desteklemeleri uygulamaya konulmuştur. 2003 yılı içerisinde uygulanan ve 2004 yılında da uygulanacak olan bu desteklemeler kapsamında, ülkemizde, yem bitkileri üretiminde önemli artışlar sağlanmıştır. Türkiye'de, toplam tarım alanı içerisinde yüzde 3 oranında pay alan yem bitkileri ekim alanı yüzde 6'lara çıkmıştır ve dekar başına yaklaşık 35 000 000, yem bitkisi desteği yapılmaktadır.

Bakanlığımızın politikaları içerisinde, meraların geliştirilmesi özel bir yere sahiptir. Meraların korunması, ıslah edilmesi ve hayvancılıkla uğraşan çiftçilerimizin bu meralardan azami düzeyde faydalanabilmesi için gerekli tedbirler alınmaktadır ve alınacaktır. Mera tespit ve tahdit çalışmaları en kısa sürede tamamlanacak, ıslah çalışmalarına devam edilecektir. Bu arada, meralarımıza olan aşırı baskının önlenmesi ve hayvancılığın ihtiyaç duyduğu kabayemin tarla bitkileri alanlarında yetiştirilmesi amacıyla, yem bitkileri tarımının özendirilmesine ilişkin çalışmalarımız gelecek dönemde de sürdürülecektir.

Sayın milletvekilimizin bu genel sorun içerisinde, özellikle bölgeye göçerlerle birlikte gelen hayvan varlığının kontrol edilmesi konusundaki, Bakanlığıma havale etmiş olduğu konunun incelenmesi ve tedbir alınmasıyla ilgili olarak gerekli çalışmaları yapacağımı ve bu konuda kendisine bilgi sunacağımı arz ederim; hepinizi saygıyla selamlarım. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Sami Güçlü (AK Parti, Konya). “Erzurum ilinin mera sorunlarıyla ilgili”. TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim tutanağı, 21 Nisan 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sami-guclu-22-2004-04-21-erzurum-ilinin-mera-sorunlariyla-ilgili (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
