# Terörle mücadele kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ve benzer mahiyetteki kanun teklifleri (s.s.:526)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sebahat Tuncel (İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 137. Birleşim
- **Tarih:** 20 Temmuz 2010
- **Gündem:** TERÖRLE MÜCADELE KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI VE BENZER MAHİYETTEKİ KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:526)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sebahat-tuncel-23-2010-07-20-terorle-mucadele-kanunu-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dai

> Sebahat Tuncel, 20 Temmuz 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 137. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TERÖRLE MÜCADELE KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI VE BENZER MAHİYETTEKİ KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:526)); konuşma 670 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

SEBAHAT TUNCEL (İstanbul) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 526 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 5’inci maddesi üzerine verdiğimiz değişiklik üzerine söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bugün, Türkiye'nin uzun süredir beklediği TMK mağduru çocukların sorunlarını giderecek bir yasayı görüşüyoruz. Tabii gönül isterdi ki aslında bugün burada TMK’nın kaldırılmasını tartışalım. Türkiye demokrasisi açısından büyük bir ayıp olan TMK, hem Türkiye demokrasisi açısından hem de Türkiye'de Kürt sorununun çözümsüzlüğü açısından hâlâ sorunlarla devam eden bir yasa ama ona rağmen, çocuklar için yapılan düzenlemenin, yetersiz olsa da, önemli olduğunu düşünüyoruz.

Sayın milletvekilleri, düzenlemede değişiklik yapılması lehte bir durum olarak lanse edilen çocukların yetişkinlerle aynı mahkemelerde yargılanması sorunu, 1991’de çıkartılan 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve yine, 2006 yılında AKP tarafından düzenlenen, TMK’da yapılan değişikliklerle sınırlı kalan bir sorun değil ne yazık ki. Çocukların, sıkıyönetim mahkemelerinde ve onların yerine kurulan devlet güvenlik mahkemelerinde büyüklerle aynı yargılama usullerine tabi tutularak yargılandıklarını hepimiz biliyoruz.

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi 2001 yılında bir bildiri yayınlayarak, Türkiye’deki çocuk yargılamasını, özellikle de OHAL bölgesine atıfta bulunarak eleştirince, zorlamayla, 2003 yılında bir yasa çıkartıldı ve çocuklarda, Çocuk Mahkemeleri Kanunu’nda yapılan değişiklikle, on beş yaş, on sekiz yaşa çıkarıldı. Ayrıca, sıkıyönetim, olağanüstü hâl ve DGM kapsamına giren suçlarla ilgili istisnalar da kaldırılarak, on sekiz yaşına kadar bütün çocukların çocuk mahkemelerinde yargılanması yönünde bir düzenleme yapıldı. Bu düzenlemeden çok kısa bir süre sonra, 2006 yılında AKP’nin yaptığı değişiklikle, ne yazık ki, tekrardan, çocuklar, büyüklerle aynı koşullarda yargılanmaya başlandılar. Bu da “taş atan çocuklar” diye kamuoyuna yansıyan bir dramı ifade eder.

Bu süreç içerisinde baktığımızda, bu çocukların büyüklerle birlikte aynı mahkemede yargılanması ve tutuklanmasının temel sebebi, Kürt çocukları olması itibarıyla, aslında, Kürt sorunuyla direkt bağlantısı olan bir durumdur. Yani, aslında, TMK, Türkiye’de Kürt sorununun çözümsüzlüğünden kaynağını alan ve hâlâ çözümsüzlükte ısrar eden bir yasa olması itibarıyla da ciddi bir sorundur.

Bu bağlamda, çocukların çocuk ağır ceza mahkemelerinde yargılanmalarına yönelik değişikliğe, devam eden hatanın sona erdirilmesine fazlaca bir anlam yüklememek gerekir. Çocukların yargılandıkları mahkeme değişse de, tabi olduğu kanun, yani Terörle Mücadele Kanunu devam etmektedir. Terörle Mücadele Kanunu devam ettikçe de, çocuklar, ne yazık ki, bu tip sorunlarla karşı karşıya kalacaktır.

TMK mağduru çocuk yargılamasına esas temel madde örgüt üyeliği, daha doğrusu, örgüt üyesi olmasalar da örgüt üyesi gibi cezalandırılabilmelerini öngören TCK’nın 314’üncü maddesinin yollamasıyla gidilen 220’ye 6 düzenlemesi. Dolayısıyla, çocuklara, örgüt üyesi cezasının yanında ek olarak propaganda ya da 2911 sayılı Yasa’ya muhalefetten veya kolluğa muhalefetten ve benzeri birçok suçtan ceza verilmektedir.

Değişiklikte sadece ek olarak cezalandırdıkları 2911’de bir düzenleme var, TCK 314 ve 220’ye 6 maddesiyle ilgili, kanun teklifinde, herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu konuda da çocukların aslında mağduriyetinin giderildiğini düşünmüyoruz.

Sayın milletvekilleri, TMK 4’üncü madde, müessir fiil, tehdit, eğitim ve öğretimin engellenmesi, mala zarar verme vesaire gibi çok sayıda suçu terör suçu olarak kabul etmektedir ve bunların hepsi 314’e 2 yollamasıyla 220’ye 6’ncı maddenin, düzenlenen, “Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi ayrıca örgüte üye olmak suçundan dolayı da cezalandırılır.” maddesi kapsamında örgüt adına işlenmiş bir suç olarak kabul ediliyor. Yani, DGM’lerin kaldırılmasıyla nasıl özel yetkili mahkemelerde zihniyet değişmedi, sorun devam ettiyse, çocukların da çocuk ağır ceza mahkemesinde yargılanması özünde sorunu değiştirmeyecektir.

Öncelikle çocukların TMK kapsamından tümüyle çıkartılması ve devletin, örgütün, illegalitenin ne olduğunu bilmeyen, yalnızca tepkilerini ortaya koymaya çalışan çocukların siyasi dava sanığı konumundan, örgüt üyeliği suçundan yargılanmalarının önüne geçilmesi, sanırım yapılması gereken en önemli düzenlemedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun.

SEBAHAT TUNCEL (Devamla) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sonuç itibarıyla, bugün burada yapılan düzenlemeler yetersiz olsa da, Barış ve Demokrasi Partisi adına bu kanun teklifini destekliyoruz. Ancak şunu da ifade etmek önemlidir: Umuyoruz bundan sonra TMK’nın kaldırılması konusunda da burada bir çalışma yapılır. Ülkemizin sorunlarını, demokrasi sorununu, Kürt sorununu yok sayarak ya da burada, bu kürsüde şiddeti körükleyecek sözler söyleyerek Türkiye toplumuna hizmet etmiyoruz. Bunu bir kez daha ifade etmek istiyorum. Gerçek hizmet, gerçekten demokratik, sivil bir anayasa hazırlamak ve bu anayasa hazırlanana kadar da en azından kanunları buna göre hazırlamak, Türkiye’de toplumun Kürt’üyle, Türk’üyle, kadınıyla, çocuğuyla eşit koşullarda yaşayabileceği bir ortam sağlamak hepimizin görevi ve sorumluluğu diyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (BDP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Sebahat Tuncel (İstanbul). “Terörle mücadele kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ve benzer mahiyetteki kanun teklifleri (s.s.:526)”. TBMM Genel Kurulu, 137. Birleşim tutanağı, 20 Temmuz 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sebahat-tuncel-23-2010-07-20-terorle-mucadele-kanunu-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dai (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.