# Harp akademileri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ile milli eğitim, kültür, gençlik ve spor ve milli savunma komisyonları raporları (1/334) (s. sayısı: 44)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sedat Pekel (CHP, Balıkesir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim
- **Tarih:** 5 Şubat 2003
- **Gündem:** HARP AKADEMİLERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI İLE MİLLİ EĞİTİM, KÜLTÜR, GENÇLİK VE SPOR VE MİLLİ SAVUNMA KOMİSYONLARI RAPORLARI (1/334) (S. SAYISI: 44)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sedat-pekel-22-2003-02-05-harp-akademileri-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-tasarisi

> Sedat Pekel (CHP), 5 Şubat 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: HARP AKADEMİLERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI İLE MİLLİ EĞİTİM, KÜLTÜR, GENÇLİK VE SPOR VE MİLLİ SAVUNMA KOMİSYONLARI RAPORLARI (1/334) (S. SAYISI: 44)); konuşma 852 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA SEDAT PEKEL (Balıkesir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan (1/334) esas numaralı Harp Akademileri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı üzerinde Grubum adına söz almış bulunuyorum; konuşmama başlamadan önce, sizleri, şahsım ve Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına saygıyla selamlıyorum.

Türk Milletinin ve onun değerli varlığı Türk Silahlı Kuvvetlerinin insana yaptığı yatırımın en güzel örneği olan Harp Akademileri 1848 yılında kurulmuş ve ilk mezunlarını 1849 yılında vermiştir. 1848 yılında kurulan Harp Akademilerinin ilk öğrencileri, harp okulunu dereceyle bitiren ilk 5 subay olup, bu subaylardan 4'ü mareşalliğe kadar yükselebilmişlerdir.

1864 yılında "Erkânı Harbiye Nizamnamesi" adıyla yayımlanan metin, Harp Akademilerinin yönetimine ilişkin ilk objektif hukuk metnidir.

Deniz Harp Akademisi, 1864 yılında, Hasköy'deki tersane binasında kurulmuştur.

Harp Akademilerinde 1878 yılına kadar Fransız eğitim sistemi uygulanmıştır; 1877-78 Rus Harbinden sonra bu sistem terk edilmiştir. 1880 yılında Erkânı Harbiyede öğretim süresi 2 yıldan 3 yıla çıkarılmıştır.

1927 yılında mektebin adı "Harp Akademisi Müdürlüğü" olmuş ve bilahara, müdürlük unvanı komutanlığa çevrilmiştir. İlk kez 15 Ocak 1927 tarihinde öğretime açılan Yüksek Levazım Okulu, Levazım Üstsubay Kursu ve Levazım Okulu ile genel ve üstsubaylara mahsus Yüksek Komuta Kursu da Harp Akademisine bağlandığından "Askerî Akademiler Komutanlığı" adı verilmiştir.

1937 yılında Hava Harp Akademisi kurulmuştur. 1948 yılından itibaren Amerikan eğitim usulü kabul edilmiş ve öğretim metotlarında büyük değişiklikler yapılmaya başlanmıştır. İkinci Dünya Harbinde elde edilen denemelere göre ihtisaslaşmaya geniş ölçüde yer verilmiş, kuvvet harp akademileri birinci sınıfta bulunanlardan başlayarak, harekât kurmayı ve ikmal kurmayı yetiştirilmeye başlanmışsa da, iki yıllık denemeden sonra bu uygulamadan vazgeçilmiştir.

Mart 1949 tarihinden itibaren akademilere "Harp Akademileri Komutanlığı" adının verildiğini görüyoruz. 1 Eylül 1952 tarihinde, bugünkü Millî Güvenlik Akademisi "Millî Savunma Akademisi" adıyla kurularak, 2 Aralık 1952 tarihinde öğretime başlamıştır; 7 Ağustos 1964 tarihinde ise "Millî Güvenlik Akademisi" adını almıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugünkü Silahlı Kuvvetler Akademisi, 19 Ekim 1954 tarihinde "Müşterek Harp Akademisi" adı altında öğretime açılmıştır. 1956 yılında ismi "Yüksek Komuta Akademisi" olarak değiştirilmiş ve 7 Ağustos 1964 tarihine kadar bu isim altında faaliyetlerine devam etmiştir. Bu tarihten sonra da Silahlı Kuvvetler Akademisi adını almıştır.

Harp Akademileri, 1848 ile 1853 yılları arasında, Harp Okulu ile birlikte, Pangaltı'da; 1853 ile 1858 yılları arasında Taşkışla'da; 1858 ile 1862 yılları arasında Gülhane'deki askerî hastanede; 1862 ile 1909 yılları arasında tekrar Pangaltı'da; 1909 ile 1914 yılları arasında Yıldız Sarayında; 1917 yılında, üç ay süreyle, Çağlayan Köşkünde; 1919 ile 1921 yılları arasında, Teşvikiye'de, Şerif Paşa Konağında; 1923 ile 1924 yılları arasında, Beyazıt'ta, Harbiye Nezaretinde; 1924 ile 1941 yılları arasında Yıldız Sarayında faaliyet göstermiştir. 1914 ile 1919 yılları arasında, harp nedeniyle, sürekli öğrenim yapılamamıştır.

İkinci Dünya Savaşı nedeniyle, 1941 ile 1946 yılları arasında, Ankara'da, Kara Kuvvetleri Komutanlığının bulunduğu binada faaliyetine devam eden Harp Akademileri, 1946 yılında tekrar Yıldız Sarayına taşınmıştır. 1946 ile 1975 yılları arasında Yıldız Sarayında eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdüren Harp Akademileri, 24 Ağustos 1975 tarihinden itibaren Yenilevent'teki yeni tesislerine taşınmaya başlamış ve intikal, 12 Eylül 1975 tarihinde sona ermiştir.

Harp Akademileri, 1975-1976 eğitim öğretim yılına, 1 Ekim 1975 tarihinde yeni tesislerinde başlamıştır. Bu arada, 11 Ağustos 1971 tarihinde, 1467 sayılı Harp Akademileri Kanunu yürürlüğe girmiştir. Bu kanuna uygun olarak hazırlanan yönetmelik gereği, subaylar, diplomalarını almaya hak kazanmıştır.

8 Eylül 1878 tarihinde, Hava Harp Akademisi, geçici olarak iskân edildiği Deniz Harp Akademisinden, inşaatı tamamlanan kendi binasına taşınmıştır.

Harp Akademileri Komutanlığı teşkilatı içerisinde Kara, Deniz, Hava Harp Akademileri, Silahlı Kuvvetler Akademisi, Millî Güvenlik Akademisi ve Askeri Bilimler Araştırma Merkezî olarak eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdürmektedir.

Millî Güvenlik Akademisi, sivil müdavimlerin daha etkin katılımını sağlamak amacıyla, 1995 senesinden itibaren, Ankara'da Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği binasında hizmet vermektedir.

Harp Akademileri Komutanlığı bünyesindeki Yüksek Askerî Bilimler Enstitüsü Başkanlığının adı, 24 Mayıs 1989 tarihinde kabul edilen 3563 sayılı Harp Akademileri Kanunuyla, Askeri Bilimler Araştırma Merkezi olarak değiştirilmiştir.

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki tüm Genelkurmay Başkanları ile kuvvet komutanları, başta Yüce Önder Atatürk olmak üzere, 6 Cumhurbaşkanı, 3 Senato Başkanı, 7 Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, 19 Başbakan, 10 Başbakan Yardımcısı ve Devlet Bakanı, 7 Dışişleri ve Maliye Bakanı, 5 Millî Eğitim Bakanı, 21 Bayındırlık Bakanı, 2 Ticaret ve Tarım Bakanı, 1 Basın Yayın ve Turizm Bakanı, 1 Gümrük ve Tekel Bakanı, 7 Ulaştırma Bakanı, 1 Vakıflar Bakanı, 2 Köyişleri Bakanı, 1 Gençlik ve Spor Bakanı Harp Akademilerinden mezun olmuştur.

2001-2002 eğitim ve öğretim yılında 27 dost ve müttefik ülkeden 53 subay Harp Akademilerinde öğrenim görmüştür. Bu yıl ise 24 ülkeden 54 subay Harp Akademilerinde öğrenim görmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türk Silahlı Kuvvetleri ve ülkemiz için stratejik araştırma ve incelemeye duyulan ihtiyaç giderek artmaktadır. Bu ihtiyacın, strateji konularında altyapıya sahip Türk Silahlı Kuvvetlerinin en üst düzeyde eğitim ve öğretim veren kuruluşu olan Harp Akademileri Komutanlığı bünyesinde kurulacak enstitüyle giderilebileceği değerlendirilmektedir.

Çağdaş ülkelerde olduğu gibi, Harp Akademileri Komutanlığı bünyesinde kurulacak enstitüyle, geleceğin komutanlarını oluşturan kurmay subayların doktora eğitimi almaları; bu sıfatla, dünya görüşleri ve değerlendirmelerinin bilimsel bir tabana oturması sağlanacak ve stratejik araştırma olanakları artacaktır. Ayrıca, tesis edilecek enstitülerde doktora yapan personelden, Türk Silahlı Kuvvetlerinin çeşitli eğitim ve öğretim kurumlarında öğretim üyesi ve araştırmacı olarak yararlanılabilecek, Türk Silahlı Kuvvetlerinin bu konudaki ihtiyaçları da karşılanabilecektir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Harp Akademileri Komutanlığı bünyesinde enstitü teşkiline imkân sağlanmasını öngören tasarıyı Cumhuriyet Halk Partisi olarak desteklediğimizi bildirir, hepinizi Grubum ve şahsım adına saygıyla selamlarım. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Sedat Pekel (CHP, Balıkesir). “Harp akademileri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ile milli eğitim, kültür, gençlik ve spor ve milli savunma komisyonları raporları (1/334) (s. sayısı: 44)”. TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim tutanağı, 5 Şubat 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sedat-pekel-22-2003-02-05-harp-akademileri-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-tasarisi (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
