# Sahil güvenlik kom.kan.,tsk iç hizm.kan.ile tsk pers. kan. değ. yap. dair kan. tas. ( s. sayısı : 54 ) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Sedat Pekel (CHP, Balıkesir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim - **Tarih:** 18 Haziran 2003 - **Gündem:** SAHİL GÜVENLİK KOM.KAN.,TSK İÇ HİZM.KAN.İLE TSK PERS. KAN. DEĞ. YAP. DAİR KAN. TAS. ( S. SAYISI : 54 ) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sedat-pekel-22-2003-06-18-sahil-guvenlik-kom-kan-tsk-ic-hizm-kan-ile-tsk-pers-kan-deg-yap-d > Sedat Pekel (CHP), 18 Haziran 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SAHİL GÜVENLİK KOM.KAN.,TSK İÇ HİZM.KAN.İLE TSK PERS. KAN. DEĞ. YAP. DAİR KAN. TAS. ( S. SAYISI : 54 )); konuşma 1.029 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA SEDAT PEKEL (Balıkesir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan (1/324) esas numaralı, Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu, Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ile Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum. Konuşmama başlamadan önce, hepinizi şahsım ve Grubum adına saygıyla selamlıyorum. Osmanlı İmparatorluğu döneminde, sahillerimizin korunması, kaçakçılığın önlenmesi ve izlenmesi amacıyla, 1859 yılında Rüsumat Emaneti Teşkilatı ile bu teşkilata bağlı Muhafaza Memurluğu kurulmuştur. 1886 yılından itibaren bu görev, kordon bölükleri marifetiyle yerine getirilmiştir. Cumhuriyetin kurulmasından sonra başlatılan yeni teşkilatlanma çalışmaları kapsamında, denizyoluyla yapılan kaçakçılığın önlenmesi, izlenmesi, araştırılması ve karasularımızın güvenliğinin sağlanması amacıyla, 1932 yılında, 1917 sayılı Kanunla, Genelkurmay Başkanlığına bağlı Gümrük Muhafaza Umum Kumandanlığı kurulmuştur. 1936 yılında, 3015 sayılı Gümrük Muhafaza Genel Komutanlığı Emrinde Deniz Teşkilatının Askerîleştirilmesi Hakkında Kanunun yürürlüğe girmesiyle, anılan kumandanlık emrindeki deniz teşkilatına askerî kimlik kazandırılmış ve karasularımızın güvenliği ve emniyeti, bahse konu teşkilata verilmiştir. Deniz sınırlarının güvenliği ve personelin eğitimi bakımından Genelkurmay Başkanlığı bünyesinde bulunan Gümrük Muhafaza Umum Kumandanlığı, görev yönünden, Gümrük ve Tekel Bakanlığına bağlı olarak, 1956 yılına kadar faaliyetlerini sürdürmüştür. 1956 yılında, 6815 sayılı, Sınır, Kıyı ve Karasularımızın Muhafaza ve Emniyeti ve Kaçakçılığın Meni ve Takibi İşlerinin Dahiliye Vekaletine Devri Hakkında Kanunun yürürlüğe girmesiyle, sınır, kıyı ve karasularımızın korunması ve güvenliği ile kaçakçılığın meni ve takibi işleri, Jandarma Genel Komutanlığına devredilmiş ve Gümrük Muhafaza Umum Kumandanlığının hukukî (1) 54 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir. varlığı da sona ermiştir. Bu tarihten itibaren, Samsun, İstanbul, İzmir ve Mersin'de, Jandarma Genel Komutanlığına bağlı olarak, jandarma deniz bölge komutanlıkları kurulmuştur. 1960'lı yılların başlarından itibaren uluslararası konjonktürde gözlenen değişiklikler, uluslararası deniz hukuku konferansları, savunma sanayiinde ortaya çıkan modernleşme süreci, Türkiye'nin jeostratejik konumu, kıyılarının uzunluğu gibi unsurlar, yeni bir sahil güvenlik teşkilatı kurulması ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Diğer taraftan, bazı bakanlıkların, karasuları ve denizle ilgili hizmetlerinde, kanunlarla öngörülen çeşitli yasakları uygulayacak yeterli güvenlik güçlerinin bulunmaması hususu da gözönünde bulundurularak, 1967 yılından itibaren, Sahil Güvenlik Komutanlığı kurulması çalışmalarına hız verilmiştir. Bu çerçevede yapılan çalışmalar sonucunda, 9 Temmuz 1982 tarihli ve 2692 sayılı Kanunla Sahil Güvenlik Komutanlığı kurulmuş ve üç yıl süreyle, Jandarma Genel Komutanlığına bağlı olarak görev yapmıştır. Sahil Güvenlik Komutanlığı, 1 Ocak 1985 tarihinden bu yana barışta ve hizmet yönünden İçişleri Bakanlığına bağlı, silahlı bir güvenlik kuvveti olarak faaliyetlerini sürdürmekte olup, olağanüstü durumlarda Genelkurmay Başkanlığının isteği üzerine, savaş halinde ise doğrudan Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrine girecektir. Denizdeki yegâne kolluk kuvveti olarak görev ve yetkilere sahip bulunan Sahil Güvenlik Komutanlığının görev alanı, muhtelif kanun, tüzük, yönetmelik ve kararnamelerle yakından ilgilidir. 2692 sayılı kuruluş yasasıyla Sahil Güvenlik Komutanlığına tevdi edilen görevler genel hatlarıyla; Bütün sahillerimizi ve karasularımızı, içsularımız olan Marmara Denizini, boğazlarımızı, liman ve körfezlerimizi korumak ve güvenliğini sağlamak. Uluslararası Arama Kurtarma Sözleşmesinin öngördüğü düzeyde arama, kurtarma görevlerini icra etmek; denizlerde ulusal kanunları ve uluslararası mevzuatı uygulamak; denizyoluyla yapılan her türlü kaçakçılık olaylarını önlemek; denizlerimizdeki kirlenmeye mâni olmak; gerektiğinde ülke savunmasına katkıda bulunmaktır. Belirtilen görevler, 8 333 kilometrelik sahil şeridi boyunca, karasuları, münhasır ekonomik bölge ve arama kurtarma sahalarını kapsayan toplam 377 714 kilometrekarelik sorumluluk sahasında denizlerle ilgili yürürlükteki mevzuat kapsamında koordine ve icra edilmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sahil Güvenlik Komutanlığı, Samsun, İstanbul, İzmir ve Mersin'deki 4 bölge komutanlığı, İzmir Adnan Menderes Havaalanında konuşlu Sahil Güvenlik Hava Komutanlığı, Antalya'da konuşlu Sahil Güvenlik Eğitim Merkezi Komutanlığı ile bölge komutanlıklarına bağlı 6 grup komutanlığından teşkil edilmiştir. Sahil Güvenlik Komutanlığı envanterinde bulunan 83 sahil güvenlik botu, Karadeniz'de Hopa'dan Akdeniz'de Çevlik'e kadar 64 üs, liman, koy ve körfezde konuşlu olarak görevlerini icra etmektedir. Uçar birlik olarak ise, İzmir'de Adnan Menderes Havaalanında konuşlu Sahil Güvenlik Hava Komutanlığı envanterinde, halihazırda 2 adet helikopter ve 3 adet de uçak mevcuttur. Sahil Güvenlik Komutanlığının personel kadrolarına, 9 Temmuz 1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu gereğince, Türk Silahlı Kuvvetleri insangücü planına göre Deniz Kuvvetleri Komutanlığı içinde yer verilmekte ve bu kadrolar için askerî personel ihtiyacı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından karşılanmaktadır. Mevcut uygulamada, Sahil Güvenlik Komutanlığı kadrolarına atanan subay ve assubaylar, sahil güvenlik görevlerinde 2 ilâ 3 yıl gibi kısa süre görev yapmakta ve bu görevlerinin bitiminde de Deniz Kuvvetleri Komutanlığındaki görevlerine dönmektedirler. Bu uygulamayla, Sahil Güvenlik Komutanlığına atanan personel, görevinin gerektirdiği eğitim düzeyine ve mevzuata hâkim duruma geldiğinde, Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait kadrolara geri ataması yapılmakta, edinilen tecrübelerin gelecek nesillere aktarımında zafiyet oluşmaktadır. Bu nedenle, Sahil Güvenlik Komutanlığının, takip, icra ve denetlemesini yaptığı yasal düzenlemelerin yoğunluğu itibariyle, ihtiyacı olduğu ihtisaslaşmış personel istihdamı büyük ölçüde engellenmekte; personelin, Deniz Kuvvetleri Komutanlığındaki eğitimin genel maksadı itibariyle sahil güvenlik görevlerine yönelik yetiştirilmediğinden, göreve intibakı uzun zaman almakta; meslekî gelecekleri açısından gereksinimlerini Deniz Kuvvetleri Komutanlığı kadrolarında gerçekleştirmek istemeleri nedeniyle, personelin başarı oranı düşmekte; Sahil Güvenlik Komutanlığı kadroları, Deniz Kuvvetleri Komutanlığının kadroları içerisinde gösterildiğinden, Deniz Kuvvetleri Komutanlığının kadro mevcut oranlarını menfi yönde etkilemektedir. Ayrıca, mevcut personel temin ve yetiştirme düzeni içerisinde, Sahil Güvenlik Komutanlığının 2008 yılında ulaşacağı kuvvet yapısı, görevleri, sorumluluk sahası, teşkilat prensipleri, İçişleri Bakanlığı protokolündeki yeri ile üst düzey koordinasyon ve işbirliği gerekleri dikkate alındığında, personel mevcudunun yetersiz kalacağı kıymetlendirilmektedir. Sahil Güvenlik Komutanlığı kuvvet yapısında meydana gelen ve gelecek gelişmelere paralel olarak, personel ihtiyacının karşılanmasında ve istihdamında oluşan sorunların giderilmesi, görevlerin etkin ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesi amacıyla; personel kadrolarında, sahil güvenlik eğitim seviyesi yüksek, yeterli hukukî bilgiye sahip ve tecrübeli personelin uzun süre istihdamının sağlanmasının; Sahil Güvenlik Komutanlığının Master Planı çerçevesinde, gerçekleşecek kuvvet yapısına uygun bir şekilde teşkilatlanmasının; üst düzey adlî ve mülkî makamlarla koordinasyondaki etkinliğin ve ulaşılacak kuvvet yapısı seviyesine uygunluğunun sağlanması maksadıyla, personel rütbe mevcudunun artırılmasının gerekli olduğu değerlendirilmektedir. Sahil Güvenlik Komutanlığı, barış zamanında kamu düzenine yönelik görev yapmakla birlikte, olağanüstü durumlarda, Genelkurmay Başkanlığının isteği üzerine, bir kısmı veya tümüyle, savaş halinde ise tümüyle Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrine girmektedir. Bahse konu tasarının kabulüyle, Sahil Güvenlik Komutanlığının kadrolarında meydana gelecek artışın, seferde Deniz Kuvvetleri Komutanlığına sağlayacağı kuvvet büyüklüğü yönüyle de faydalı olacağı değerlendirilmektedir. Deniz Kuvvetleri Komutanlığına zafiyet vermeden, 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununda belirtilen görevlerin etkin olarak yürütülebilmesi, Sahil Güvenlik Komutanlığı Master Planında öngörülen kuvvet yapısının ve teşkilatının gerek kadro gerekse personel ihtiyacının nitelik ve nicelik olarak karşılanabilmesi maksadıyla, Jandarma Genel Komutanlığında olduğu gibi, kendi personelini yetiştirme ve temin konularında müstakil hale gelmesi de gerekli görülmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak, anılan tasarıyı desteklediğimizi bildirir, konuşmamı noktalarken hepinizi şahsım ve Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına saygıyla, sevgiyle selamlarım. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Sedat Pekel (CHP, Balıkesir). “Sahil güvenlik kom.kan.,tsk iç hizm.kan.ile tsk pers. kan. değ. yap. dair kan. tas. ( s. sayısı : 54 )”. TBMM Genel Kurulu, 95. Birleşim tutanağı, 18 Haziran 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sedat-pekel-22-2003-06-18-sahil-guvenlik-kom-kan-tsk-ic-hizm-kan-ile-tsk-pers-kan-deg-yap-d (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.