# Kaçak akaryakıt konusunda

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sedat Pekel (CHP, Balıkesir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim
- **Tarih:** 2 Aralık 2004
- **Gündem:** KAÇAK AKARYAKIT KONUSUNDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sedat-pekel-22-2004-12-02-kacak-akaryakit-konusunda

> Sedat Pekel (CHP), 2 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAÇAK AKARYAKIT KONUSUNDA); konuşma 465 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

SEDAT PEKEL (Balıkesir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; akaryakıt sektöründe uzun yıllardır önemli ölçüde vergi kayıplarına, çevre ve güvenlik sorunlarına neden olan kaçak akaryakıt konusunun ekonomik ve sosyal boyutlarını irdelemek ve sizlerin bilgisine sunmak üzere gündemdışı söz almış bulunuyorum; konuşmama başlamadan önce Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, Türkiye'de kaçak akaryakıt, başta ülke ekonomisini kemiren, ülkemizin doğal kaynaklarını, yani, çevreyi büyük ölçüde tehdit eden, acilen çözümlenmesi gerekli önemli bir sorun olarak karşımızda durmaktadır. Özellikle 1990 Körfez Savaşından sonra yoğun olarak ülke gündemini işgal eden ve bu savaş sonrasında çeşitli dönemlerde ve büyüklükte kendini göstermeye devam eden kaçak akaryakıt sorununa karşı 1993 yılında çeşitli önlemler alınmış ve bu önlemler sayesinde ülkeye kaçak akaryakıt girişi kısmen azaltılmıştır. Kaçak akaryakıtın ülkeye girişi, son zamanlarda Irak'ta yaşanan savaşla yeniden önemli boyutlara ulaşmış bulunmaktadır.

Sayın milletvekilleri, kaçak akaryakıtın ne denli büyük bir sorun olduğuna dikkat çekmek için bazı sayısal verilere değinmek istiyorum. Türkiye'de en kötü şartlarda bile akaryakıt kullanım oranları, yüzde 5-6 düzeyinde artmaktadır. 2003 yılı akaryakıt tüketimi 11 800 000 tondur, bugünlerde 12 000 000 tonu aştığı tahmin edilen tüketimin sadece 8 000 000 ilâ 9 000 000 tonunun güvenli olduğu, kalan 3 000 000 ilâ 4 000 000 ton akaryakıtın kaçak yollardan girdiği ve tüketildiği bilinmektedir. Yani, ülkeye işlenmiş olarak giren ve tüketilen yaklaşık 12 000 000 ton akaryakıtın, yine, yaklaşık üçte 1'i kaçaktır. Bu rakam, geçtiğimiz aylarda Emniyet Genel Müdürlüğünün hazırladığı akaryakıt kaçakçılığı raporunda dile getirilen "piyasadaki akaryakıtın yüzde 18'i kaçak" ifadesindeki rakamı da aşmaktadır. Yine, kaçak akaryakıt nedeniyle devletin uğradığı vergi kaybı ise 2 500 000 000 dolar, yaklaşık 4 katrilyon lira civarındadır.

Petrol Ofisi Genel Müdürü Sayın Ertuğrul Tuncer'in, geçtiğimiz mart ayında, Türkiye'de kaçak akaryakıt sorunu ve ekonomiye etkilerine ilişkin kamuoyuna yaptığı açıklamada, son sekiz yıllık dönemde akaryakıt tüketiminin artmamasına rağmen, aynı dönemde otomobil ve ağır vasıta sayısının önemli artış gösterdiğine dikkat çekerek, kaçak akaryakıt tüketiminin ne kadar vahim bir boyutta olduğuna işaret etmiştir.

Değerli milletvekilleri, kaçak akaryakıt nedeniyle ortaya çıkan sorunlardan biri de otomotiv sektörünü olumsuz yönde etkilemesidir. Türkiye'de akaryakıt kalitesinin Avrupa standartlarına uygun olmaması otomotiv sanayiini tehdit etmektedir. Bazı otomobil firmaları, kaçak akaryakıt tehdidi yüzünden, ekonomik olmasına rağmen dizel otomobil modellerini Türkiye'ye getirme konusunda kararsız kalmaktadırlar. Bununla birlikte, özellikle kalitesiz, katışıklı benzin ve motorinin sınır kapılarından kaçak olarak sokulması ve şehirlerde dahi yeterli denetime tabi tutulmadan tüketiciye ulaşması, kullanılması araçların arızalanmasına yol açmakta ve tüketiciyi ciddî ekonomik kayıplara uğratmaktadır. Sayısal bir değer verecek olursak, kaçak ürünlerin araçlara verdiği zararın ekonomiye maliyeti yıllık 1 milyar dolar civarındadır.

Sayın milletvekilleri, ekonomimizi bu denli büyük zarara uğratan kaçak akaryakıt ülkemize nasıl girmektedir? Bu konuda yapılan araştırmalara göre, kaçakçılık faaliyetleri üç ayrı grupta toplanmaktadır.

Bunlardan ilki, güneydoğu ve doğu bölgelerimizde, ağırlıklı olarak, Irak ticaretiyle ilgili geçişlerden yapılan kaçakçılıktır. Bu şekilde ülkeye giren kaçak akaryakıt miktarının 45 000-50 000 metreküp/ay olduğu tahmin edilmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Sedat Pekel (CHP, Balıkesir). “Kaçak akaryakıt konusunda”. TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim tutanağı, 2 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sedat-pekel-22-2004-12-02-kacak-akaryakit-konusunda (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.