# Kuzey atlantık antlaşmasına slovak cumhuriyetinin katılımına ilişkin protokolün onaylanmasına ilişkin (s.s.232)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Selami Yiğit (CHP, Kars)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim
- **Tarih:** 5 Kasım 2003
- **Gündem:** KUZEY ATLANTIK ANTLAŞMASINA SLOVAK CUMHURİYETİNİN KATILIMINA İLİŞKİN PROTOKOLÜN ONAYLANMASINA İLİŞKİN (S.S.232)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/selami-yigit-22-2003-11-05-kuzey-atlantik-antlasmasina-slovak-cumhuriyetinin-katilimina-iliskin-p

> Selami Yiğit (CHP), 5 Kasım 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KUZEY ATLANTIK ANTLAŞMASINA SLOVAK CUMHURİYETİNİN KATILIMINA İLİŞKİN PROTOKOLÜN ONAYLANMASINA İLİŞKİN (S.S.232)); konuşma 740 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA SELAMİ YİĞİT (Kars) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Kuzey Atlantik Antlaşmasına Slovak Cumhuriyetinin Katılımına İlişkin Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı üzerinde söz almış bulunuyorum.

Sayın milletvekilleri, 1 Ocak 1993'te bağımsızlığına kavuşan Slovakya, aynı yıl içerisinde NATO'ya tam üyelik yönündeki siyasî iradesini ortaya koymuş, 1994'te Barış İçin Ortaklık Programına taraf olan ilk ülkelerin arasında yer almıştır.

Şimdi, sizlere, Slovakya'nın NATO ile bütünleşme sürecinin siyasî ve askerî boyutlarından kısaca bahsedeceğim.

1996'nın mayıs ve haziran aylarında NATO ile yapılan iki oturumun neticesinde, sivil-asker ilişkileri, silahlı kuvvetlerin demokratik açıdan denetlenmesi, askerî altyapı ve yurtdışına asker gönderilmesine ilişkin yasal düzenlemeler konusunda doğrudan görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Aynı yıl içinde görüşmelerin üçüncü turu gerçekleştirilmiş; NATO'nun genişleme sürecine Slovakya'nın bakışı, ülkenin ekonomik yönden gelişimi gibi konular ele alınmıştır. 1997 yılının şubat ayında NATO, bir önceki sene birebir diyalog başlattığı ülkelerle danışmalara devam edeceğini duyurmuştur. Bundan bir ay sonra Bratislava'da Slovakya ve NATO Konferansı düzenlenmiş; üyeliğin, siyasî, ekonomik ve sosyal açıdan etkileri ile diğer ülkelerin ittifakla bütünleşmesi sürecinde yaşadığı deneyimler konusunda mümkün olduğunca çok bilgi edinilmesi sağlanmıştır.

1997 yılının nisan ayında, dönemin Dışişleri Bakanı, NATO Konseyi toplantısında, ülkesinin öncelikli dışpolitika hedefi olan NATO'ya üyelik kriterlerini karşıladığını dile getirmiş ve Slovakya'nın

(x) Açıkoylama kesin sonuçlarını gösteren tablo tutanağın sonuna eklidir.

(xx) 232 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

aynı yılın temmuz ayında Madrid'te açıklanacak olan NATO'nun ilk genişleme grubuna niçin dahil edilmediğini sorgulamıştır. Temmuzda, gerçekten de, Slovakya, demokratikleşme karnesinin zayıflığı sebebiyle ittifakta yer alamamıştır. NATO Genel Sekreteri Javier Solana, ülkeye yaptığı ziyaret sırasında, ülkenin tekrar ittifaka davet edilmesi için gerekli kriterleri yerine getirmesi yolunda çağrıda bulunmuştur.

1998 yılının sonunda, Slovakya, örgüte katılım sürecini tekrar başlatmaya karar vermiş ve bunun üzerine, NATO, geniş kapsamlı müzakereler yürütme kararı almıştır. Mart 1999'da, Slovak Hükümeti ülkenin hava sahasının NATO'nun Yugoslavya'da Müttefik Güçler Operasyonu bağlamında görev yapan uçaklara açılması kararını onaylamıştır.

Nihayet, Nisan 1999'da Slovakya, NATO'nun Washington Zirvesinde adaylığa kabul edilmiş ve yine, aynı zirvede, üyelik koşullarını taşıyan ülkelerin kabul edildiği Üyelik Eylem Programına katılmıştır. Slovak Hükümeti, çerçevede hazırladığı bir ulusal programı kabul etmiştir.

Değerli milletvekilleri, Slovakya NATO'ya hızlı bir şekilde entegre olmak için önemli adımlar atmış, parlamentoda bu amaçla bazı milletvekilleri bir grup kurmuşlar, yeni bir güvenlik stratejisini parlamentodan geçirmişler, ulusal programlarını güncelleştirmişlerdir.

Slovakya'nın NATO ile askerî alanda işbirliğine gelince; Slovakya, 1993 yılında o zamanki adıyla Kuzey Atlantik İşbirliği Konseyine üye olmuş ve bilahara bunun devamı olan Avrupa-Atlantik İşbirliği Konseyinin kurucu ülkeleri arasında yer almıştır.

Slovakya'nın, barışı koruma operasyonları kapsamında asker personel ve ekipmanla iştirak ettiği başlıca uluslararası askerî güçler arasında, Bosna-Hersek'teki SFOR ve Kosova'daki KFOR bulunmaktadır. Diğer taraftan, Slovakya, Afganistan ve Irak'a yönelik olarak düzenlenen operasyonlara, askerî mühendislik birlikleriyle iştirak etmiştir.

Öte yandan, Slovakya'nın, Bulgaristan ve Romanya ile birlikte NATO üyeliği gerçekleştiğinde, Avrupa'nın doğusuna doğru, NATO üyesi ülkeler arasında kesintisiz kara bağlantısı ve stratejik bir derinlik sağlanmış olacaktır.

2002 Kasım ayında Prag'ta yapılan NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesinde alınan ikinci genişleme kararıyla, Slovakya, Romanya, Bulgaristan, Slovenya, Estonya, Letonya ve Litvanya NATO üyeliğine davet edilmişlerdir.

Slovakya, merkezî ekonomiden piyasa ekonomisine zorlu bir geçişin üstesinden gelmeyi başarmış, yapısal reformlar konusunda önemli bir ilerleme kaydetmiştir. Avrupa'da 2000 ve 2001'de görülen durgunluğa rağmen, ülke ekonomisi, beklentilerin büyük ölçüde üstünde bir performans sergilemiştir. Yüksek işsizlik oranı, bütçe kesintileri gibi birtakım zorluklara karşın, kişi başına düşen gayri safî millî hâsıla 12 000 dolar dolayındadır ve enflasyon oranı yüzde 3 seviyesindedir.

NATO bünyesindeki silahlı güçlerinin büyüklüğü 33 000'dir. 1993'te 188 000 000 euro olan savunma harcamaları, 2001'de 417 000 000 euroya yükselmiştir. Askerî harcamaların gayri safî millî hâsıladaki payı 2002 yılı için yüzde 2'dir.

NATO üyeliğinin Slovakya için ne anlam ifade ettiği konusuna gelince; iki kıtayı birbirine bağlayan bir ittifakın içerisinde yer almak ülkeye yeni bir güvenlik anlayışı kazandıracak, bu güvenlik kuşağında yatırımlar ve refah artacaktır. İkinci olarak, Slovakya, Avrupa güvenlik ve işbirliği politikasında daha belirleyici bir role sahip olacaktır. Ayrıca, ülkenin uluslararası ilişkilerdeki statüsü güçlenecek, İttifak içinde oybirliği esası geçerli olduğu için, Fransa ve İngiltere'yle eşit bir konumda olacaktır.

Ülkemiz, NATO'nun genişlemesini ve üyelik kriterlerini yerine getiren aday ülkeler için, İttifakın, açık kapı politikasını desteklemekte, NATO'nun genişlemesinin coğrafî açıdan dengeli olması gerektiğine inanmaktadır.

Bu çerçevede, biz Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak, Slovakya'nın NATO üyeliğini desteklemekteyiz. İttifak üyeliğinin, Güneydoğu Avrupa bölgesindeki ülkelerin demokrasilerinin güçlendirilmesine ve barış ve istikrarın kalıcı hale getirilmesine muhtemel katkıları gözönünde bulundurularak, müteakip açılımlarda, genişlemenin, diğer Güneydoğu Avrupa ülkelerini de içermesi gerektiğini savunmaktayız.

NATO'nun bu büyük genişlemesi, 2004'te fiilen gerçekleşecek Avrupa Birliği genişlemesiyle ele alındığında, soğuk savaş sonrası dönemde, Avrupa'daki en önemli ve en kapsamlı bütünleşmeyi oluşturacaktır.

Bu vesileyle, hepinize saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Selami Yiğit (CHP, Kars). “Kuzey atlantık antlaşmasına slovak cumhuriyetinin katılımına ilişkin protokolün onaylanmasına ilişkin (s.s.232)”. TBMM Genel Kurulu, 14. Birleşim tutanağı, 5 Kasım 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/selami-yigit-22-2003-11-05-kuzey-atlantik-antlasmasina-slovak-cumhuriyetinin-katilimina-iliskin-p (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
