# Genel Kurul konuşması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Selami Yiğit (CHP, Kars)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim
- **Tarih:** 8 Temmuz 2004
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/selami-yigit-22-2004-07-08

> Selami Yiğit (CHP), 8 Temmuz 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim oturumunda konuştu; konuşma 343 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

SELAMİ YİĞİT (Kars) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz tasarının 68 inci maddesi üzerinde söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, yerel yönetimlerin, Hazineye, 2003 yılı sonu itibariyle, 6,5 katrilyon lira olan vadesi geçmiş borçları 8 katrilyon liraya, toplam borçları ise 12,6 katrilyon liraya çıkmıştır. Buna karşılık, 2004 yılının ilk üç ayında, belediyeler, borçlarının ancak 72 trilyon lirasını ödeyebilmişlerdir. Yine aynı dönemde, belediyeler, 110 trilyon liralık Hazine garantili borçlarını devlete ödettirmişlerdir.

Değerli milletvekilleri, Hazine-belediye ilişkilerinin gevşemesiyle ve 28 Mart seçimlerinin etkisiyle, belediyelerin vadesi geçmiş borçlarında 1,5 katrilyon liralık bir artış gözlenmiştir. Türkiye'de, Hazinenin vadesi geçmiş alacak stoku, Mart 2004 itibariyle 20 katrilyon liradır. Burada, yerel yönetimlerin payı -yukarıda belirttiğim gibi- 8 katrilyon liradır. Hazinenin vadesi geçmiş alacak stokunda en büyük oranını, yerel yönetimlerin borcu teşkil etmektedir.

Değerli milletvekilleri, bu aşamada, alacaklı Hazine, borçlu belediyedir. Dışborç verenler ise, alacaklarını alıp aradan çekilmişlerdir; sorun, bir içsoruna dönüşmüştür. Şimdi, Hazine, bu alacakları belediyelerden tahsil edebilmek için, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunu kullanmakta ve haciz işlemlerini yürütmektedir. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Hazine tarafından 2002'den bu yana kullanılmaktadır. Bundan önce bir yaptırım kullanılmıyordu. Buradaki yaptırım, Hazinenin, defterdarlıklar aracılığıyla, belediyenin taşınır-taşınmaz mallarına ve gelirlerine haciz koydurması anlamına gelmektedir. Bu yaptırımla birlikte ortaya çıkan manzara şudur: Hazine, alacaklı adına belediye üzerinde haciz işlemi yapan kuruluşa dönüşmüştür. Bir başka deyişle, Hazine, kamu idarelerimize karşı, alacaklıların güvence ve iflas aracı olmuştur. Hazine Müsteşarlığı, çağdaş Düyunu Umumiye İdaresi haline gelmiştir. Tabiî, bu arada, haciz işlemleri bazı belediyeler için çok hızlı, bazı belediyeler için ise ağırdan alınmaktadır.

Değerli milletvekilleri, yine, maddenin (b) bendi İller Bankasını ilgilendirmektedir ve (b) bendinde, İller Bankası, kendisinden yatırım ve nakit kredisi isteyen belediyelerin geri ödeme planını yeterli görmezse, belediyelerin kredi talebini reddedecektir deniliyor. Tasarı, İller Bankasını, piyasa koşullarında rekabette sıkıştırmış, kamu bankası olmanın üstünlüklerinden yoksun bırakmıştır. Değerli eski belediye başkanlarımız, İller Bankasıyla ilgili olarak geniş bilgiler verdiler bu kürsüden.

Bu tasarıyla birlikte, belediyeler, asıl olarak, dış ve iç para piyasalarına dayalı, kamu kredi sisteminin hiçbir rolünün bulunmadığı yeni bir borçlanma dönemine adım atmaktadırlar.

Değerli milletvekilleri, bu durumu takdirlerinize bırakıyorum, saygılarımı sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Selami Yiğit (CHP, Kars). “Genel Kurul konuşması”. TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim tutanağı, 8 Temmuz 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/selami-yigit-22-2004-07-08 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.