# Kahramanmaraş mv. durdu özpolat ve 20 mv. nin (10/3), tekirdağ mv. enis tütüncü ve 38 mv. nin (10/8), kırklareli mv. tansel barış ve 23 mv. nin (10/12), adana mv. nevin gaye erbatur ve 23 mv. nin (10/28), bartın mv. muhammet rıza yalçınkaya ve 22 mv. nin (10/31), çanakkale mv. ahmet küçük ve 22 mv. nin (10/33), konya mv. hasan angı ve 19 mv. nin (10/38), konya mv. orhan erdem ve 28 mv. nin (10/42), çanakkale mv. mustafa kemal cengiz ve 27 mv. nin (10/47), aydın mv. ahmet ertürk ve 21 mv. nin (10/56), izmir mv. selçuk ayhan ve 25 mv. nin (10/59), afyonkarahisar mv. halil ünlütepe ve 23 mv. nin (10/62), izmir mv. mehmet ali susam ve 29 mv. nin (10/64), adıyaman mv. şevket köse ve 23 mv. nin (10/65), izmir mv. bülent baratalı ve 26 mv. nin (10/68), artvin mv. metin arifağaoğlu ve 24 mv. nin (10/71), afyonkarahisar mv. abdülkadir akcan ve 21 mv. nin (10/84), van mv. kayhan türkmenoğlu ve 19 mv. nin (10/87), kahramanmaraş mv. mehmet akif paksoy ve 23 mv. nin (10/89), ısparta mv. mevlüt coş

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Selçuk Ayhan (CHP, İzmir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 87. Birleşim
- **Tarih:** 8 Nisan 2008
- **Gündem:** KAHRAMANMARAŞ MV. DURDU ÖZPOLAT VE 20 MV. NİN (10/3), TEKİRDAĞ MV. ENİS TÜTÜNCÜ VE 38 MV. NİN (10/8), KIRKLARELİ MV. TANSEL BARIŞ VE 23 MV. NİN (10/12), ADANA MV. NEVİN GAYE ERBATUR VE 23 MV. NİN (10/28), BARTIN MV. MUHAMMET RIZA YALÇINKAYA VE 22 MV. NİN (10/31), ÇANAKKALE MV. AHMET KÜÇÜK VE 22 MV. NİN (10/33), KONYA MV. HASAN ANGI VE 19 MV. NİN (10/38), KONYA MV. ORHAN ERDEM VE 28 MV. NİN (10/42), ÇANAKKALE MV. MUSTAFA KEMAL CENGİZ VE 27 MV. NİN (10/47), AYDIN MV. AHMET ERTÜRK VE 21 MV. NİN (10/56), İZMİR MV. SELÇUK AYHAN VE 25 MV. NİN (10/59), AFYONKARAHİSAR MV. HALİL ÜNLÜTEPE VE 23 MV. NİN (10/62), İZMİR MV. MEHMET ALİ SUSAM VE 29 MV. NİN (10/64), ADIYAMAN MV. ŞEVKET KÖSE VE 23 MV. NİN (10/65), İZMİR MV. BÜLENT BARATALI VE 26 MV. NİN (10/68), ARTVİN MV. METİN ARİFAĞAOĞLU VE 24 MV. NİN (10/71), AFYONKARAHİSAR MV. ABDÜLKADİR AKCAN VE 21 MV. NİN (10/84), VAN MV. KAYHAN TÜRKMENOĞLU VE 19 MV. NİN (10/87), KAHRAMANMARAŞ MV. MEHMET AKİF PAKSOY VE 23 MV. NİN (10/89), ISPARTA MV. MEVLÜT COŞ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/selcuk-ayhan-23-2008-04-08-kahramanmaras-mv-durdu-ozpolat-ve-20-mv-nin-10-3-tekirdag-mv-eni

> Selçuk Ayhan (CHP), 8 Nisan 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 87. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAHRAMANMARAŞ MV. DURDU ÖZPOLAT VE 20 MV. NİN (10/3), TEKİRDAĞ MV. ENİS TÜTÜNCÜ VE 38 MV. NİN (10/8), KIRKLARELİ MV. TANSEL BARIŞ VE 23 MV. NİN (10/12), ADANA MV. NEVİN GAYE ERBATUR VE 23 MV. NİN (10/28), BARTIN MV. MUHAMMET RIZA YALÇINKAYA VE 22 MV. NİN (10/31), ÇANAKKALE MV. AHMET KÜÇÜK VE 22 MV. NİN (10/33), KONYA MV. HASAN ANGI VE 19 MV. NİN (10/38), KONYA MV. ORHAN ERDEM VE 28 MV. NİN (10/42), ÇANAKKALE MV. MUSTAFA KEMAL CENGİZ VE 27 MV. NİN (10/47), AYDIN MV. AHMET ERTÜRK VE 21 MV. NİN (10/56), İZMİR MV. SELÇUK AYHAN VE 25 MV. NİN (10/59), AFYONKARAHİSAR MV. HALİL ÜNLÜTEPE VE 23 MV. NİN (10/62), İZMİR MV. MEHMET ALİ SUSAM VE 29 MV. NİN (10/64), ADIYAMAN MV. ŞEVKET KÖSE VE 23 MV. NİN (10/65), İZMİR MV. BÜLENT BARATALI VE 26 MV. NİN (10/68), ARTVİN MV. METİN ARİFAĞAOĞLU VE 24 MV. NİN (10/71), AFYONKARAHİSAR MV. ABDÜLKADİR AKCAN VE 21 MV. NİN (10/84), VAN MV. KAYHAN TÜRKMENOĞLU VE 19 MV. NİN (10/87), KAHRAMANMARAŞ MV. MEHMET AKİF PAKSOY VE 23 MV. NİN (10/89), ISPARTA MV. MEVLÜT COŞ); konuşma 1.007 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

SELÇUK AYHAN (İzmir) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; balık çiftliklerinin kıyılarımızda yarattığı kirlilik, bu kirliliğin turizm sektörü üzerindeki olumsuz etkileri ve bu iki sektörün ortak sorunlarının çözümü üzerine Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak vermiş olduğumuz araştırma önergesi için söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle yüce Meclisi ve bizleri izleyen yurttaşlarımızı saygıyla selamlarım.

Turizm potansiyeli açısından dünyanın önde gelen turizm bölgelerinden biri olan Ege kıyılarımız, plansız programsız bir şekilde kurulan balık çiftliklerimizin tehdidi altındadır. Ruhsatlı-ruhsatsız olarak kurulan ve sayıları hızla artan bu çiftliklerin yarattığı çevre kirliliğinin önlenmesi hem turizm potansiyeli hem de doğanın korunması açısından önem arz etmektedir. Acil tedbirler alınmadığı takdirde doğal ve tarihî değerlerimiz üzerinde var olan ciddi tehditler devam edecektir. Yüzyılların meydana getirdiği, dünyada eşi ve benzeri olmayan kıyı koylarımız ve denizlerimiz, geri dönüşü olmayan bir biçimde, plansız ve programsız politikaların, kanun tanımaz uygulamaların kurbanı olacaktır. Bu nedenle turizmimiz büyük yara alacaktır. Turizm ülkemizin ciddi üstünlüklere sahip olduğu önemli bir alandır. Bu olumsuzluklar hem ekonomide büyük umutlar bağladığımız turizm gelirlerine hem de sektördeki yatırımcılara büyük darbe vuracaktır.

Değerli arkadaşlar, ülkemizin rekâbet gücü en yüksek sektörü turizmdir. Sadece cari açık sorununu çözmek için değil, istihdamı artırmak, Türkiye’yi güzelleştirip sosyalleştirmek ve daha yaşanabilir kılmak, hatta tanıtmak için de turizm altın bir sektör konumundadır.

2007’de ülkemize 23 milyon 341 bin yabancı turist gelmiş ve bu rakam 2006 yılına göre yüzde 18, 2005 yılına göre de yüzde 10,5’luk bir büyüme sağlamıştır. Bu da, turizmin anahtar sektörlerden biri olduğunun önemli göstergelerindendir.

Özellikle son yıllarda turizmi olumsuz yönde etkilemesi açısından balık çiftlikleri kamuoyunu meşgul etmektedir. Giderek derinleşen bu sorun hem balıkçılık hem de turizm açısından ele alınıp kalıcı politikalar üretilmelidir.

Üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemiz, doğanın kendisine armağan ettiği bu potansiyeli ve üstünlüğü turizm ve balıkçılıkta kullanamamış ve olması gereken düzeylere ulaştıramamıştır.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; su ürünleri üretiminde bulunduğumuz noktaya baktığımızda tablonun ülkemiz açısından çok iyi olmadığını görebiliriz. Dünyada 55,6 milyon tonla ilk sırada bulunan Çin’den sonra, Avrupa Birliği ülkeleri su ürünlerinde 7,5 milyon tonluk üretimle ikinci sırada yer almaktadır. Ülkemizde ise bu üretim ancak 662 bin tonda kalmıştır.

Görülüyor ki balıkçılık, turizm gibi ülkemizin potansiyeli yüksek olan alanlarından biri olması gerekirken ve çiftlikler yoluyla deniz beslenmesi dünyada giderek önem arz ederken, maalesef, yanlış politikalar nedeniyle dünya pazarında rekabet edebileceğimiz bir konuma getirilememiştir. Tüm ihmal ve yanlışlarımıza karşın, kültür balıkçılığının geliştirilmesi hem istihdam hem de ülke ekonomisine sağladığı katkı açısından büyük önem taşıyacaktır.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; Ege Bölgemiz hem sanayi açısından hem tarım açısından hem de turizm açısından önemli potansiyele sahiptir. Türkiye’nin ve dünyanın sayılı turizm merkezlerinden biri olan Ege Bölgemizde turizmle ilgili ciddi yatırımlar yapılmıştır. Gerek yerli gerekse yabancı turistlerin yoğun bir şekilde rağbet ettiği bu bölgede, son yıllarda ciddi çevre sorunları yaşanmaktadır. Bu sorunların başında, sayıları hızla artan ve büyük kısmı ruhsatsız olarak kurulan balık çiftlikleri yer almaktadır. Doğanın binlerce yılda inşa ettiği, doğa harikası koylar izinsiz olarak faaliyet gösteren çiftlikler yüzünden doğa katliamıyla karşı karşıya kalmıştır.

Turizm Bakanlığı, doğal bir kaynak olarak gördüğü kıyıların korunması ve akılcı kullanımı için yasal ve idari düzenlemeleri yeniden gözden geçirmelidir. Doğal, tarihî ve kültürel değerlerimizin korunması, turizm politikamızın önde gelen hedeflerinden biri olmalıdır. Maalesef, üç tarafı denizle çevrili ülkemizde kirlenme ve bilgisizce avlanma gibi nedenlerle balık nesli gün geçtikçe azalmakta hatta yok olmaktadır. Kültür balıkçılığının önem kazanmasıyla kıyılarımızdaki balık çiftlikleri hızla ve kontrolsüz bir şekilde artmaktadır.

Değerli arkadaşlarım, konunun iki tarafı bulunmaktadır. Terazinin bir kefesinde turizm diğer kefesinde ise balıkçılık sektörü yer almaktadır.

Şimdi, sorunun taraflarından biri olan balıkçılığımıza ve balıkçılığın sorunlarına da değinmek istiyorum. Dünyada kişi başına ortalama 16 kilogram, Avrupa Birliğinde ortalama 23 kilogram balık tüketilmesine karşın, ülkemizde ise ancak 5,5 kilogram balık tüketilmektedir. Türkiye’de uzun yıllar ağırlıklı olarak avcılık yoluyla balıkçılık yapılmıştır. İç sularda 1970’li yıllarda, denizlerde ise 1980’li yıllarda kültür balıkçılığı yapılmaya başlanmıştır. Türkiye’nin 662 bin ton olan toplam su ürünleri üretiminin yüzde 20’si yetiştiricilik yoluyla, yüzde 78’i avcılık yoluyla yapılmaktadır.

Türkiye’de balıkçılık sektörü de büyük sorunlar yaşamaktadır. Su ürünleri konusunu Tarım Bakanlığınca genel müdürlük düzeyinde ele almayışımız, sektörün sorunlarının çözümünü güçleştirmektedir. Balık çiftlikleri ile turizm, kültür varlıkları ve diğer deniz faaliyetleri arasında olumsuzluklar baş göstermekte, sektörü âdeta bir günah keçisi hâline getirmektedir. Kıyı yönetim ve çevre düzeni planları, gereksinimleri karşılayamamaktadır. Yetiştiricilik sektöründe su ve alan kiraları, Avrupa Birliği ülkelerine göre çok yüksektir. Çiftliklerin kirlilik yükü açısından izlenebilirliği, yeterince sağlanamamaktadır. Yem, enerji, akaryakıt gibi girdi bedelleri de oldukça yüksektir.

Kamu kaynaklı yasal sorunlar aşılamamakta, var olan çalışmalarda ve mevzuat hazırlama aşamasında konuyla ilgili tarafların ortak görüşleri alınmamaktadır. En önemlisi, denizlerimizin kullanım planlarının oluşturulması, haritalarının çizilmesi ve yatırımların bu planlara uygun olarak yapılması, yaşamsal önemdedir.

Yukarıda ifade ettiğimiz ve balıkçılık sektörü temsilcileri tarafından dile getirilen bu sorunlar, bir an önce masaya yatırılmalıdır. Sektörün içinde bulunduğu durum, yasal ve idari anlamda çözüme kavuşturulmadığı sürece, var olan başıbozukluk devam edecek ve balık çiftliklerine karşı gelişen olumsuz tepkiler de sektöre büyük zararlar verecektir. Öncelikle, bu konuda Turizm Bakanlığı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığının görev ve sorumluluklarının sınırlarını belirlemek gerekmektedir. Bu iki bakanlığın arasında bu konuda ciddi bir koordinasyonun olduğu -tecrübeyle sabit- söylenemez.

Turizm sektörü ve balık çiftliklerinde yaşanan sorunların enine boyuna tartışılması, her iki sektörde de var olan sorunların çözümü için etkin politikaların belirlenmesi, yasal ve idari boyutta bakanlıkların görev ve sorumluluklarının tekrar gözden geçirilmesine gereksinim bulunmaktadır.

Çevrenin korunması, doğal, tarihî ve kültürel değerlerimizin gelecek kuşaklara sağlıklı bir şekilde aktarılması için su ürünleri yetiştiricilik faaliyetlerinin etkin bir şekilde planlanması, çevreye ve turizme zararlı etkilerinin en aza indirgenmesi zorunlu hâle gelmiştir.

Turizm ile balık çiftliklerinin uyumlu bir biçimde, birbirlerini engelleyen değil, birbirlerini tamamlayan sektörler olarak organize edilmesi gerekmektedir. Gelişmiş ülkeler bunu nasıl başardıysa, biz de başarmak zorundayız. Üniversitelerimizi, su ürünleri fakültelerimizi, çevre mühendisliği bölümlerimizi bu çalışmaların içine katmak durumundayız.

Bodrum kıyılarındaki çiftliklerde, biz bu araştırma önergesini verdikten sonra oluşan tonlarca balık ölümü ve milyarlarca zarar da konunun ne kadar elzem olduğunun önemli bir göstergesidir. Her ne kadar su sıcaklık farkından olduğu söylense de ve bu doğru da olsa, sonuç itibarıyla orada ciddi zarar oluşmuştur. Bu, üreticinin de altından kalkmakta zorlanacağı bir yük hâline gelmiştir.

Değerli arkadaşlarım, yukarıda açıklamaya çalıştığım gibi, var olan sorunların çözümü ülke ve bölge ekonomimizi yakından ilgilendirmektedir. Bu nedenle, verdiğimiz önergeye desteğinizi bekliyor, saygılarımı sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Selçuk Ayhan (CHP, İzmir). “Kahramanmaraş mv. durdu özpolat ve 20 mv. nin (10/3), tekirdağ mv. enis tütüncü ve 38 mv. nin (10/8), kırklareli mv. tansel barış ve 23 mv. nin (10/12), adana mv. nevin gaye erbatur ve 23 mv. nin (10/28), bartın mv. muhammet rıza yalçınkaya ve 22 mv. nin (10/31), çanakkale mv. ahmet küçük ve 22 mv. nin (10/33), konya mv. hasan angı ve 19 mv. nin (10/38), konya mv. orhan erdem ve 28 mv. nin (10/42), çanakkale mv. mustafa kemal cengiz ve 27 mv. nin (10/47), aydın mv. ahmet ertürk ve 21 mv. nin (10/56), izmir mv. selçuk ayhan ve 25 mv. nin (10/59), afyonkarahisar mv. halil ünlütepe ve 23 mv. nin (10/62), izmir mv. mehmet ali susam ve 29 mv. nin (10/64), adıyaman mv. şevket köse ve 23 mv. nin (10/65), izmir mv. bülent baratalı ve 26 mv. nin (10/68), artvin mv. metin arifağaoğlu ve 24 mv. nin (10/71), afyonkarahisar mv. abdülkadir akcan ve 21 mv. nin (10/84), van mv. kayhan türkmenoğlu ve 19 mv. nin (10/87), kahramanmaraş mv. mehmet akif paksoy ve 23 mv. nin (10/89), ısparta mv. mevlüt coş”. TBMM Genel Kurulu, 87. Birleşim tutanağı, 8 Nisan 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/selcuk-ayhan-23-2008-04-08-kahramanmaras-mv-durdu-ozpolat-ve-20-mv-nin-10-3-tekirdag-mv-eni (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.