# İstanbul Milletvekili Mustafa Sezgin Tanrıkulu'nun, (2/1311) esas numaralı Türk Ceza Kanununda ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi'nin doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/88) münasebetiyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 26. Dönem) - **Konuşmacı:** Selina Doğan (CHP, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 78. Birleşim - **Tarih:** 7 Mart 2017 - **Gündem:** İstanbul Milletvekili Mustafa Sezgin Tanrıkulu'nun, (2/1311) esas numaralı Türk Ceza Kanununda ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi'nin doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/88) münasebetiyle - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=58430 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/selina-dogan-26-2017-03-07-istanbul-milletvekili-mustafa-sezgin-tanrikulu-nun-2-1311-esas-numa > Selina Doğan (CHP), 7 Mart 2017 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 78. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İstanbul Milletvekili Mustafa Sezgin Tanrıkulu'nun, (2/1311) esas numaralı Türk Ceza Kanununda ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi'nin doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/88) münasebetiyle); konuşma 584 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) SELİNA DOĞAN (İstanbul) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yarın 8 Mart Dünya Kadınlar Günü. Bu günle ilgili aslında pek çok şey söylendi, pek çok şey yazılıp çiziliyor ancak ne Türkiye'de ne de dünyada bu sorunla ilgili kayda değer bir iyileşme sağlanmış değil. Demek ki doğru bir tartışma yürütmüyoruz ya da söylenen sözler samimiyetten uzak ve aslında gündemi geçiştirmek için söyleniyor. Yüzyıllardır ataerkil düzenin yarattığı bu sistemi elbette bugünden yarına değiştirmek mümkün değil biliyoruz, biz kadınlar olarak bunun bilincindeyiz ancak yine de insan, her 8 Martta erkek siyasetçilerin verdikleri sözleri en azından 9 Martta unutmamalarını, yerine getirmelerini istiyor. Yarın da bu umudu tekrar taşıyor olacağız. Bugün eğer biz bu Parlamentoda hâlâ İç Tüzük’te cinsiyetçi, ayrımcı sözleri cezalandırmak için bir düzenleme getirmediysek, ilköğretimde toplumsal cinsiyet eşitliği dersini zorunlu hâle getirmediysek, aslında kadına yönelik şiddet sorununu, toplumsal cinsiyet anlamında eşitsizlik sorununu da ciddi anlamda ele almıyoruz demektir. Aslına bakarsanız bugün kadınlar olarak kadının insan hakları açısından omuzlarımızdaki sorumluluklar daha da fazla. Her tarafımız savaş ve çatışmalarla dolu. Bu savaşların en büyük mağdurları her zamanki gibi kadınlar. Hemen yanı başımızda, biliyorsunuz, IŞİD’in köle etmek istediği kadınlar bugün bizim ülkemizde yaşıyorlar. Yine, ülkemizdeki çatışmalı sürecin ve olağanüstü hâlin en büyük mağdurları kadınlar. Bunu da unutmamamız gerekiyor. Şimdi, ben aldığım bu söz vesilesiyle tarihin bana yüklediği bir görevi yerine getirmek istiyorum. Dünyada ve Türkiye'de yüz yılı aşkın bir kadın hakları mücadelesi, bir feminizm mücadelesi var biliyorsunuz. Dünyanın birçok yerinde kadınların mülk edinmek, siyasal hakları elde etmek için ciddi anlamda mücadeleleri oldu. Ancak ülkemizde bu tarih yazılırken her zaman pek çok konuda olduğu gibi ötekiler, azınlıklar es geçildi, unutuldu, unutulması tercih edildi. Örneğin Halide Edip, tabiatıyla, saygıyla anılırken, onun dönemdaşı, mektuplaştığı Zabel Yesayan yok sayıldı. Değerli Sabiha Sertel bu ülkenin feminizm tarihinde haklı olarak çok önemli bir yerde dururken, yine çağdaşı Elbis Gesaratsyan akıllara bile gelmedi. Ya da kadınların seçme ve seçilme hakkı için mücadele eden ve benim de saygıyla andığım Nezihe Muhiddin feminizm tarihi yazarken aynı yıllarda mevkidaşı, on dört yıl boyunca kesintisiz olarak bir kadın dergisi çıkaran Hayganuş Mark hiç hatırlanmadı. Ben bu vesileyle, bu topraklarda kadın mücadelesine emek veren, Ermeni feminist yazar, düşünür, aktivistleri olan Elbis Gesaratsyan, Sırpuhi Düsap, Zabel Asadur, Zabel Yesayan ve Hayganuş Mark’ı biraz sizlere tanıtmak istiyorum müsaadenizle. Bu beş değerli kadını anlatan bir kitap var elimde, ismi “Bir Adalet Feryadı.” Sevgili akademisyen arkadaşlarım Lerna Ekmekçioğlu ve Melisa Bilal hazırladılar bu kitabı. Kitap Aras Yayıncılık tarafından yayımlandı. Bu kitap sadece Ermeni toplumundaki kadınların mücadelesini değil, aynı zamanda Osmanlı toplumundaki kadın hakları mücadelesi açısından da çok değerli bir kaynak. O yüzden, hepinize okumayı öneriyorum. Kitap, ismini Hayganuş Mark’ın “Bir kadın olarak yüklendiğim sorumlulukların altında ezilirken bunun karşılığında bana verilen haklar yok denecek kadar azdı. Feminizmin bir adalet feryadı olduğuna iyiden iyiye inanmıştım.” sözlerinden alıyor. İşte, bu toprakların önemli düşünürleri, yazarları, aktivistleri olan bu feminist kadınlar hakkında size biraz bilgi vermek istiyorum. Elbis Gesaratsyan 1830’da İstanbul’da doğdu. İlk Ermenice kadın dergisi olan “Gitar”ı yayımladı. Yazılarında cinsler arasındaki eşitsizliğin nedenlerini çözümledi ve toplumun ilerlemesi için kadının özgürleşmesi gerektiğini söyledi. Sırpuhi Düsap 1841’de İstanbul’da doğdu. Romanlarında evlilik ve aileyle ilgili yenilikçi fikirleri ve kadınlar üzerindeki baskıları dillendirdi. Eserleriyle geleneksel aile kurumuna zarar verdiği gerekçesiyle yoğun tepkiler aldı ancak bundan hiçbir zaman vazgeçmedi. Zabel Asadur 1873’te İstanbul’da doğdu. Döneminin en önemli yazar, şair ve aktivistlerinden biri oldu. Kadınlar arasında örgütlü dayanışmayı savundu. Daha 17 yaşındayken kurduğu kadın örgütüyle taşradaki kız çocuklarının eğitilmesi için çaba gösterdi, öğretmenlik yaptı, ders kitapları hazırladı. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) SELİNA DOĞAN (Devamla) – Başkanım, bir dakika daha süre rica edebilir miyim Kadınlar Günü vesilesiyle? --- **Kaynak gösterme:** Selina Doğan (CHP, İstanbul). “İstanbul Milletvekili Mustafa Sezgin Tanrıkulu'nun, (2/1311) esas numaralı Türk Ceza Kanununda ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi'nin doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/88) münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 78. Birleşim tutanağı, 7 Mart 2017. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/selina-dogan-26-2017-03-07-istanbul-milletvekili-mustafa-sezgin-tanrikulu-nun-2-1311-esas-numa (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=58430 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.