# Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma - **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem) - **Konuşmacı:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa) - **Yer:** TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu - **Tarih:** 12 Kasım 2026 - **Gündem:** Tutanak Metni - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92331 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/senol-sunat-2026-11-12-ham-tutanak-1 > Şenol Sunat (İYİ Parti), 12 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 1.690 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ŞENOL SUNAT (Manisa) - Teşekkür ediyorum. Sayın Bakan ve değerli bürokratlar; hoş geldiniz diyorum. Sayın Bakan, konuşmanızın yarısından çoğunu maneviyat soslu eğitim sunumunuzla, velinin, öğretmenin ve öğrencinin yaşadığı hayat arasındaki uçurumu konuşalım istiyorum. Evet, bu arada "Türk Dünyası Yolculuğu" kitabını çok beğendiğimi de ifade etmek isterim. Sayın Bakan, bu bütçenin sahibi siz değil, geleceğini emanet attığınız çocuklarımızdır. Bu bütçe hangi çocuğun hayatında neyi değiştirecek? Öğrencilerin yüzde 34,3'ü maddi yoksunluk çekiyor. Her 3-4 çocuktan biri okula aç gidiyor, bu biliniyor artık. Bütün devlet okullarında ücretsiz 1 öğün sağlıklı yemek ve temiz içme suyunun maliyetini hesapladınız mı? Kir ve mikrop içindeki okulları veliler nöbetleşe temizliyor, öğretmenler paspaslıyor. Neden yöneticiyi para bulmaya, öğretmeni açığı kapatmaya, veliyi ödeme yapmaya zorluyorsunuz? Türkiye Yüzyılı vizyonunuz bu mu? Beslenmeyi hayırseverlere, temizliği velinin topladığı parayı bırakarak fırsat eşitliği kuramazsınız Sayın Bakan. En zengin ve en yoksul hanelerin eğitim harcamaları arasında 28 kat fark var. Biri özel ders ve kursla yarışıyor, diğeri beslenme çantasını dolduramıyor. Aynı çocuktan aynı dikkatle öğrenmesini nasıl bekleyeceğiz? Evet Sayın Bakan, öğrencilerimizin yüzde 53'ü okulu düzenli aksatıyor veya devamsızlık yapıyor. Okullaşma oranları 2012'nin de gerisinde. 600 bini geçkin kayıtsız çocuk koltuğu bu eğitim platformları tarafından ifade ediliyor. Zorunlu eğitim çağında kayıtsız, kayıtlı olup devamsız, örgün eğitimden ayrılmış veya açık öğretime geçmiş çocukların sayılarını birbirine karıştırmadan açıklamanızı istiyorum. Neden okuldan uzaklaştıklarını biliyor musunuz? Yoksulluktan mı çalışıyorlar, ulaşım, zorbalık veya başarısızlık duygusu yüzünden mi vazgeçiyorlar diye araştırmak zorundayız. Kız çocukları evde bakım yüküyle mi eğitimden kopuyor? Nedeni ortadan kaldırmadan aileye "Çocuğunu okula gönder." demek yetmez. Devamsızlık başlar başlamaz öğretmeni, rehberliği ve sosyal hizmetleri buluşturan takip sistemi bütün okullarda işletilmelidir. Her boş sıra kaybedilebilecek bir ömürdür. Ortaöğretime geçiş hâlâ en kritik kopuş eşiğidir. Yine soruyorum: Okul öncesi okullaşma oranı neden geriye gidiyor? Ücretsiz, zorunlu okul öncesi hedefine ne zaman ulaşılacak? Özel eğitim ihtiyacı olan bütün çocukların verisi bile yokken hizmet dışında kalanların nasıl bulacaksınız? Verisini tutmadığınız çocuğun sorununu çözemezsiniz. Evet, Sayın Bakan, şişirilmiş not iddiaları araştırılmalı, okullar arasında notlandırma farklarının üniversiteye yerleştirmeye etkisi açıklanmalıdır. Emekle alınan not ile denetimsiz verilen not aynı yarışta kullanılıyorsa adalet nerededir? Ortak sınav kararı aldınız, evet, bu kararınızla 81 ilde fırsat eşitsizliği sürerken, Hakkâri'nin köy okulu ile İstanbul'un imkânlı okuluna aynı merkezî soruları yöneltiyorsunuz. Aynı müfredat aynı öğrenme imkânı demek midir? Yaptırımın ölçütü nedir? Sonucu düşük çıkan okula önce hangi öğretmen, materyal ve telafi desteği vereceksiniz? Ortak sınav için okulların koşullarının eşitlenmesi gerektiğini bir kere daha hatırlatmak istiyorum. Önerim şudur Sayın Bakan: İlk önce aslında yapılması gereken 4, 8 ve 11'inci sınıflarda okuma anlama, temel Matematik ve problem çözme ölçülsün, her okulun öğrenme kaybının haritası çıkarılsın, eşiğin altındaki çocuklara en az bir dönem destek verilsin, programa alınanların en az yüzde 70'i yıl sonuna kadar eşiğe ulaştırılsın. Sayın Bakan, bazı sınavları da 10 Kasıma koydunuz, tepkiler üzerine "Ertesi günü koysaydık sınava çalışmak için törene gelmeyeceklerdi, geldikleri güne sınav koyduk. Ne güzel gelmiş olacaklar." dediniz. Geçen yıl anmanın tatile denk gelmesini, takvimle açıklayıp art niyet olmadığını ifade ettiniz, biz de inandık. Hatırlatırım, Atatürk'ü anma bilincini ve çocukların sevgisini sınavla yoklama taktiğine indirgemek pedagojiden ve devlet adamlığı ciddiyetinden uzaklaşmaktır demek istiyorum. Sayın Bakan, öğrenci ve öğretmenlerimizin PISA başarısını asla küçümsemiyoruz ancak Türkiye'nin puan artışıyla OECD ortalamalarının gerilemesini ayırmadan bütün sonucu politikalarınıza mal edemezsiniz. Yükselen ortalama her çocuğun iyi eğitim aldığı anlamına gelmez. PISA'ya seçilen öğrencilere özel hazırlık yapıldığı iddialarını da açıklığa kavuşturun. Hangi okulda ne yapıldı? Ölçme kurallarına uygunluğu nasıl değerlendirildi? Peşinen usulsüzlük hükmü kurmuyorum, denetleyebilir bir bilgi istiyorum sizden. Seçilen öğrencilere gösterilen ilgiyi bütün çocuklara sağlayın. Sonuçları "tarihî başarı" diye sunarken şu gerçekleri gizleyemezsiniz: PISA'da en üst ve en alt yüzde 25'lik gelir grupları arasında matematikte 96 puan yani 4,8 yıllık eğitim farkı var, okumada fark 73 puan yani 3,7 yıl, fende 81 puan yani 4,1 yıl. Türkiye, OECD ülkeleri ve 89 katılımcı ülke arasında başarının okul türüne göre en çok ayrıştığı 3'üncü ülke. Okul, çocuğun kaderine dönüşüyor. Devlet okulları arasındaki makas politikalarınızla giderek açılıyor. O yüzden, özel okul sayısı 3 kat arttı Sayın Bakan. Matematikte her 3, okumada her 4, fende her 5 öğrenciden 1'i temel yeterliliğin altında işlevsel okuryazarlıktan uzak kalıyor. Sayın Bakan, bir yandan atama bekleyen öğretmenler, diğer yandan ücretli görevlendirmeyle kapatılan açıklar var. Ücretli öğretmenliği kalıcılaştırarak bir açığı mı kapatıyor, maliyetini güvencesiz öğretmene mi yüklüyorsunuz? Aynı zamanda, aynı sorumluluğa bu kadar farklı çalışma koşulları neden? Hep bunu soruyoruz, birçok hatip de aynı şeyi soruyor: Özel eğitim gibi uzmanlık alanlarında görevlendirmelerin yeterliliğini nasıl denetliyorsunuz? Özel okul öğretmenlerinden artık bahsedemiyoruz bile, hâlen problemleri çözülmedi Sayın Bakan. Millî Eğitim Akademisinin eğitim fakülteleriyle görev paylaşımı nedir? Hangi eksikliği, hangi ölçülebilir sonuçla gidereceksiniz? Eğitim fakülteleri her yıl 40 bin, 50 bine yakın mezun veriyor. Bu dönem akademiye ne kadar öğrenci alacaksınız? Ha, şu anda akademide olanlar da hiç memnun değil hayatlarından, onu da ifade etmek isterim. Adayın hakkını arayabileceği açıklığı sağlıyor musunuz? Öğretmenin emeğini koruyamayan bir yönetim öğrenciye adaleti nasıl öğretecek? Aile birliği mazereti kabul edildiği hâlde yer değiştiremeyen öğretmenlerin mağduriyetini ne zaman çözeceksiniz Sayın Bakan? İki evin giderini karşılamanın, çocuğunu görmek için yollara düşmenin maliyetini, yorgunluğunu ve ayrılık acısını düşünebiliyor musunuz? Plansızlığınızın bedelini öğretmen neden cebinden ve aile hayatından ödesin? Tabii ki, isteğe bağlı tayin bekleyenlerin haklarını koruyan kalıcı bir aile birliği mekanizmasını oluşturmanızı temenni ediyorum. Evet Sayın Bakan, Manisa'da deprem riski nedeniyle boşaltılan -ki Türkiye'nin hemen hemen her yerinde aynı durum var- okulların öğrencileri daha kaç yıl başka binalarda eğitim görmek zorunda kalacak? Her okul için kesin tamamlanma tarihini açıklayacak mısınız? Başka okullara taşınan öğrenciler nedeniyle sınıflar kalabalıklaşıyor, ikili eğitim yaygınlaşıyor. Manisa'da okul yetersizliği nedeniyle kaç öğrenci ikili öğretim görüyor? Türkiye çapında 4 milyona yakın öğrenci ikili eğitimde, ben Manisa'yı soruyorum. Evet, ikili eğitimi sona erdirecek takviminiz nedir? Bazı okul arsaları yıllardır boş bekliyor Manisa'da, Mehmet Akif Ersoy Lisesi, Manisa Anadolu Lisesi Pansiyonu ve Akhisar'daki bazı okullar bu kapsamda sayılıyor. Soma Madenciler İlkokulu ve Ortaokulunun 485 öğrencisi başka bir binada ikili eğitim görüyor Turgutlu'da, hani o menfur olayın olduğu okuldan taşınan öğrenciler. 1.380 öğrencinin eğitim gördüğü Hasan Ferdi Endüstri Meslek Lisesinin yerine yeni okul yapılacak mı? Bunu bütün Turgutlu halkı soruyor. Bu öğrenciler başka okullara taşındı, öğrencilerin atölye ve uygulamalı eğitim ihtiyacı nasıl karşılanacak? Turgutlu Cumhuriyet İlkokulu neden bitirilemedi? Öğrenciler kendi okullarına ne zaman dönecek? Salihli'de ikili eğitimin yaygın olduğu belirtiliyor. İlçenin derslik açığı ne kadar? Bu açığı kapatmak için kaç yeni okul planladınız? Manisa'nın en uzak ilçesi Demirci'de mesleki eğitim merkezi ihtiyacı var. Çocuklar uzak olmasına rağmen başka illere gidiyor. Akhisar'da Misak-ı Milli, Atatürk ve Ülkü Okullarının yıkılan binaları veya blokları için neden hâlâ çözüm üretilmedi? Yeni binalar ne zaman yapılacak Sayın Bakan? Manisa'nın çocuklarına kendi okullarında güvenli ve tam gün eğitim için hangi müjdeli tarihi vereceksiniz? Evet, gelelim okul saldırıları: Hepimizin içini çok acıtan çok acı olaylar yaşadık. Olayları tek tek açıklamak istemiyorum. Veli çocuğunun sağ salim döneceğinden emin olmalı, öğretmen sınıfa can kaygısıyla girmemelidir, asgari güvenlik standartlarını belirlediniz mi Sayın Bakan? Bugün kaç okul bu standartları karşılamıyor, eksiklikleri hangi tarihe kadar gidereceksiniz? 2027 bütçesinde kaç eğitimli güvenlik personeli için ne kadar ödenek ayırdınız? Bu personel hangi statüde çalışacak? Uzman erbaşlar ve çavuşlar haber bekliyoruz sizden. Bahçe görevlisinin güvenlik personeli olmadığını siz de söylüyorsunuz. O hâlde, görev, yetki ve eğitim bakımından güvenliği bugün kim sağlıyor? Kamera, turnike ve acil durum sistemlerinin maliyetini Bakanlık mı karşılayacak, yine okul yönetimleri ile veliler mi? Güvenlik, yalnızca kapıya görevli koymak değildir; erken uyarı, psikolojik destek, aile iş birliği ve etkili müdahale gerekir. Bakın, Sayın Bakan, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunduğum 48 maddelik okul güvenliği ve çocuk koruma kanun teklifinde bütün bu konular var, lütfen yararlanın. Sayın Bakan, eğitim bütçesini savunmak, o bütçeden harcanan her kuruşun hesabını vermekle başlar. Eğitime ayrılan paranın yüksek bedelli alımlarla zarara uğratıldığı ve ardından denetim sürecine müdahale edildiği iddiasını biraz önce Sayın Özçağdaş dile getirdi. Bu bütçenin her kuruşunda çocukların hakkı, milletin emeği var. Bakanlığınızın ihalelerine ilişkin ağır iddialara genel ifadelerle değil, belgelerle cevap vermenizi bekliyoruz. Yine kitap basım ihalelerinin belirli firmalarda yoğunlaştığı, yüksek fiyatla basım yapıldığı ve aynı içeriğe tekrar telif ödendiği iddiaları var. 2 tane matbaa var; Özgün ve Tuna. Bu firmaların ortak girişimler dâhil bu dönemde aldığı ihalelerin toplam tutarı kaç liradır? Hangi firmaya kaç lira ödendiğini, fiyatın nasıl belirlendiğini ve aynı kitaba tekrar telif ödenip ödenmediğini soruyorum. Sayın Bakan, gençlerin meslek öğrenmesi, üretime katılması ve nitelikli iş bulması için güçlü atölyeler, iyi öğretmenler ve güvenli uygulama ortamları gerekir. Evet, MESEM işletmelerinin kaçını yerinde denetlediniz? İşin çocuğun yaşına ve eğitim programlarına uygunluğunu nasıl izliyorsunuz? İş güvenliği ihlallerine hangi yaptırımları uyguladınız? 37 öğrencimiz hayatını kaybetti. Öğrenci ve velinin başvurabileceği etkili mekanizma nedir? Evlatlarımız ucuz iş gücü olamaz Sayın Bakan; hiçbir üretim hedefi veya teşvik bir çocuğun hayatından değerli değildir. Sayın Bakan, yine mülakatla elenen 1.611 öğretmenin kadro beklentisini neden PİKTES kapsamında geçici ve güvencesiz istihdamla karşılamaya çalışıyorsunuz? Projede yıllardır çalışan 3 bini aşkın eğitimcinin güvencesizlik sorununu çözmeden neden aynı belirsizliğe yeni öğretmenler ekliyorsunuz? Gemi yapımı, uçak bakım ve kuyumculuk gibi branşlardan öğretmenleri Türkçe öğreticisi olarak görevlendirmenin pedagojik gerekçesi nedir? Bu ödemeler Avrupa Birliği denetiminde uygun bulunmaz ve kamu bütçesine yük doğarsa sorumluluğu kim üstlenecek? Öğretmenlerin kendi branşlarında güvenceli biçimde atanması için somut adımı ne zaman atacaksınız? Bir de Sayın Bakan, her ilde "Türkiye Eğitime Destek Platformu" adı altında MEB'in il müdürlerinin de katıldığı İlim Yayma Cemiyeti, Ensar Vakfı, TÜGVA, TÜRGEV, İHH, Cihannüma, Hayrat Vakfı gibi belli amaçlara hizmet eden kuruluşlarla toplantılar yapmak nedir? millî eğitim müdürleri ve okul yöneticilerinin platform toplantılarına katılımı hangi yazılı talimata veya idari onaya dayanmaktadır? Eğitime onlar mı yön verecek Sayın Bakan? Her çocuğun geleceği kamunun güvencesinde olmalıdır. Evet, YÖK Başkanımıza da soracağım çok soru var ama şunu sormak istiyorum: Lisans programlarının yaklaşık yüzde 80'inde, ön lisans programlarının yüzde 96'sında program akreditasyonu bulunmamasını nasıl açıklıyorsunuz? Bu açığı hangi takvimle kapatacaksınız? Atölyesi, laboratuvarı ve uygulama imkânı yetersiz programlarda öğrencinin aldığı eğitimi nasıl güvenceye alıyorsunuz? Kontenjanları belirlerken mezunların nerede, hangi ücretle eğitimlerine ne kadar uygun işlerde çalıştığını dikkate alıyor musunuz? Hangi kararlarınızı bu verilere göre değiştirdiniz? Bilimde de biliyorsunuz yalnız yayın sayısıyla övünemeyiz, atıf etkisinin de dünya ortalamasına altında kaldığını bir kere daha hatırlatmak istiyorum. Biz, İYİ Parti olarak cumhuriyetin eğitim vaadine göre çocuğun geleceğini ailenin gelirine ve mahallesinin imkânlarına mahkûm etmemek olduğunu ifade ediyoruz. Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk'ün mirasına sahip çıkmak, öğretmenin itibarını korumak, kız çocuklarının yolunu açmak, bilimi rehber edinmek ve yoksul çocuğa yükselme imkânı sağlamanın çok önemli olduğunu bir kere daha vurguluyor. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. --- **Kaynak gösterme:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tutanağı, 12 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/senol-sunat-2026-11-12-ham-tutanak-1 (erişim: 13 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92331 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.