# Findiktakı fiyat politikasına ilişkin ( 6/27)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Şevket Arz (CHP, Trabzon)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim
- **Tarih:** 15 Ocak 2003
- **Gündem:** FİNDİKTAKI FİYAT POLİTİKASINA İLİŞKİN ( 6/27)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sevket-arz-22-2003-01-15-findiktaki-fiyat-politikasina-iliskin-6-27

> Şevket Arz (CHP), 15 Ocak 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: FİNDİKTAKI FİYAT POLİTİKASINA İLİŞKİN ( 6/27)); konuşma 459 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ŞEVKET ARZ (Trabzon) - Sayın Başkan, söz istiyorum.

BAŞKAN - Buyurun Sayın Arz.

Süreniz 5 dakika.

ŞEVKET ARZ (Trabzon) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; fındıkla ilgili sorunlar nedeniyle vermiş olduğum sözlü soru önergesi için söz almış bulunuyorum. Sözlerime başlamadan önce, sizleri ve bizi izleyenleri saygıyla selamlıyorum.

Fındıkla ilgili sorunlar, ülkemizde yaşayan 8 000 000 insanımızın doğrudan ve dolaylı sorunlarıdır.

Fındık, dalından koparılan bir dünya ürünü, genel ihracatımız içinde tek başına önemli bir yeri olan, tarımsal ürünlerde ilk sırada yer alan bir döviz kaynağıdır.

Karadenizin en önemli geçim kaynağı fındık, evlenmek isteyen gençlerin imdadına yetişir, düğünler fındık toplama mevsimine göre yapılır. Türkülere konu olan, yeşil zulufların harmanlarda kahverengi kabuklara dönüştüğü bir altındır.

Bazı kaynaklara göre fındığın 4 üncü Yüzyılda Doğu Karadeniz'de üretildiği tespit edilmiş, ilk ihracatımız 1403 yılında gerçekleştirilmiştir.

Fındık üretimi, önceleri Trabzon, Giresun, Ordu'da yapılmaktayken, bugün 30 ilimize yayılmıştır.

Fındık, başta çikolata sanayii olmak üzere bisküvi, şekerleme, tatlı, pastacılık, dondurma üretiminde önemli yer tutar. Ayrıca, yüksek kaloriye sahip olduğundan, kabuğu yakacak olarak da kullanılmaktadır.

Fındık, yağ, gıda ve kimya sanayiinde, özellikle de kozmetikte kullanılmaktadır.

Türkiye en büyük fındık üreticisi ve ihracatçısıdır. Yıllık ihracat geliri 700 000 000 dolardır.

Fındığın dünyadaki yıllık üretimi 850 000 ton civarındadır. Türkiye'nin yıllık üretimi 650 000 tondur. Bu üretim, yıllara göre eksilip çoğalmaktadır.

Türkiye, ürettiği fındığın yüzde 75'ini, yaklaşık 500 000 tonunu ihraç etmektedir; iç piyasada ise 60 000 ton civarında tüketim gerçekleşmektedir. Ülkemizdeki fındık üreticisi, Batı standartlarında üretim yapamamaktadır. Üreticinin yüzde 80'i, yılda 1,5 tonun altında fındık üretmektedir; dolayısıyla, fındık üreticisinin geliri düşüktür.

Dünyada fındık üretimi tüketiminden fazla olduğundan, birçok problem yaşanmaktadır. Ülkemizde, her yıl üretim fazlası 100 ilâ 150 000 ton civarında fındık depolarda stoklanmak zorunda kalınmaktadır. Stoklarda bekletilen fındık, daha sonra, satılamayınca yağlığa ayrılmaktadır. Yağlığa ayrılan bu fındıklardan rafine yağ elde edilmektedir.

57 nci hükümet tarafından, fındığa 2001 yılında 1 415 000 TL, 2002 yılında 1 615 000 TL fiyat verilmiş, uyguladığı fiyat politikasıyla, Karadenizli fındık üretici iki yıldır enflasyonun altında bırakılarak mağdur edilmiştir.

AKP Genel Başkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Doğu Karadeniz'deki 3 Kasım 2002 seçimi çalışmalarında, AKP'nin iktidara gelmesi halinde, fındık tabanfiyatının en az 2 000 000 TL olacağına dair söz vererek, Karadenizli seçmenin oyunu almıştır. Fındık üreticisine verdiğiniz bu sözü tutarak, fındığın 2 000 000 TL yapılmasını, aradaki 385 000 TL fiyat farkını, tüm fındık üreticilerine, ayırımsız, gecikmeden vermenizi diliyorum. Fındık için verilen sözlerin birçok konuda verilen sözler gibi; örneğin, mazot ve zorunlu tasarruf (nema) gibi olmamasını diliyorum.

Üretim fazlası fındık için amaç, önce, ürettiğimiz fındığın tamamını ihraç edebilmek ve fındığa uygun fiyatlarda yeni pazarlar bulmak olmalıdır. Fiskobirlik depolarında çürümeye ve yağlığa terk edilen fındıktan 20 000-30 000 tonu, Uzakdoğu ülkelerine tanıtım amacıyla, promosyon olarak dağıtılabilir.

İhracatta büyük sorun oluşturan aflatoksin problemini, üreticinin eğitilmesiyle çözmeliyiz. Fındık üreticisine doğrudan destekleme amaçlı prim sistemi uygulanmalıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Şevket Arz (CHP, Trabzon). “Findiktakı fiyat politikasına ilişkin ( 6/27)”. TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim tutanağı, 15 Ocak 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sevket-arz-22-2003-01-15-findiktaki-fiyat-politikasina-iliskin-6-27 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.