# Bayındırlık ve iskan eski bakanı yaşar topçu hakkında soruşturma (9/9)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Şevket Arz (CHP, Trabzon)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim
- **Tarih:** 6 Ocak 2004
- **Gündem:** BAYINDIRLIK VE İSKAN ESKİ BAKANI YAŞAR TOPÇU HAKKINDA SORUŞTURMA (9/9)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sevket-arz-22-2004-01-06-bayindirlik-ve-iskan-eski-bakani-yasar-topcu-hakkinda-sorusturma-9-9

> Şevket Arz (CHP), 6 Ocak 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAYINDIRLIK VE İSKAN ESKİ BAKANI YAŞAR TOPÇU HAKKINDA SORUŞTURMA (9/9)); konuşma 445 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ŞEVKET ARZ (Trabzon) - Sayın Başkan, Yüce Meclisin değerli üyeleri; Bayındırlık ve İskân eski Bakanı Yaşar Topçu hakkında soruşturma açılmasına ilişkin önerge üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum.

Karadeniz sahil yolu, Bakanlar Kurulu tarafından, 2886 sayılı İhale Kanununun 89 uncu maddesine dayanılarak, fakat İhale Kanunu kapsamı dışına çıkarılarak ihaleye sunulmuştur. Böylece, İhale Kanununun koşulları, Karadeniz sahil yolunda dikkate alınmayarak, bu ihalenin koşullarını kendileri özel olarak uygulamaya koymuşlardır. Bu da yetmiyormuş gibi, ihaleye girebilecek müteahhitleri kendileri belirlediler. Türkiye'de bu 15 müteahhit firmadan başka yol inşaatı yapan firma yok muydu; tabiî ki vardı. Bu firmalar hiç dikkate alınmadı.

Karadeniz sahil yolu ihale yöntemine CHP sözcüleri karşı çıkınca, Başbakan "şantaj yapıyorsunuz" diyerek olayın gerçek boyutunu görmek istememiştir. 850 000 000 dolara öngörülen bu yol, belli ki, 3 milyar dolara da bitmeyecek gibi.

Bu yöntemle Karadeniz sahil yolunun yapılamayacağını, yapılmaya çalışılırsa da ileride büyük pis kokuların geleceğini muhalefet sözcüleri belirtmişti. İşin başlamasından beri, bu ihaleden pis kokular yayılmaya devam ediyor.

Karadeniz sahil yolunun Sinop-Samsun-Sarp kapısı (Gürcistan sınırı) arasındaki uzunluğu 700 kilometredir. Bu yol, hem Karadeniz hem de ülkemiz için gereklidir. Bu yol, Sinop'tan itibaren 7 il, 9 liman ve birçok ilçe ve beldeyi direkt olarak birbirine bağlamaktadır. Ayrıca, bunların dışında birçok il, ilçe ve belde de bu yoldan yararlanmakta ve ekonomilerine katkı sağlamaktadırlar. Ülkemiz nüfusunun yaklaşık yüzde 10'u bu yoldan yararlanmaktadır. Bu yol tamamlandığı takdirde, Ardahan, Kars, Erzurum, Erzincan, Sivas'ın kuzey bölgeleri ile Gümüşhane, kış aylarında tamamen bu yolu kullanacaktır. Karadeniz sahil yolu, ülkemizi Kafkasya'ya, Bağımsız Devletler Topluluğuna ve de Avrupa'yı Ortaasya'ya bağlamaktadır. Bu açıdan, uluslararası niteliği vardır.

Bölgenin 2 500-3 000 yıla ulaşan tarihi boyunca, en önemli geçim kaynağı ticaret olmuştur. Sovyetler Birliğinin kuruluşu ile yıkılışı arasındaki dönemde (1917-1991) Sarp sınır kapısının kapalı olması ve Kafkaslar ile Ortaasya'nın Sovyetler Birliği egemenliğine girmesi, ticaret imkânlarını neredeyse tamamen ortadan kaldırmıştı. Karadeniz Bölgesinden, önce Zonguldak maden ocaklarına, daha sonra Avrupa'ya ve Türkiye'nin dört bir yanına yoğun göç bu döneme rastlamaktadır.

Sovyetler Birliğinin çöküşü ve Sarp sınır kapısının açılmasıyla beraber, Karadeniz Bölgesinin ticarî faaliyetinde önemli bir canlanma başlamıştır. Bölgeden yapılan ihracat ve transit ticaret yoğunlaşmıştır.

Günümüz Türkiyesinin ihraç ettiği yaş sebze ve meyvenin yüzde 35'i doğu Karadeniz limanlarından yapılmaktadır. Bugün doğu Karadeniz yollarının günlük trafik kesafeti 30 000-35 000 civarındadır. Trabzon şehir geçişinde, bu, 75 000'i bulmaktadır.

Karadeniz sahil yolu kapsamındaki bu işlerin ihalesi, sahil yolu güzergâhına ilişkin herhangi bir onaylı proje olmadan yapılmıştır. Yol yapımı, Hopa-Sarp yolunda olduğu gibi, dağdan başlandı, olmadı; Karadeniz'den, dolgu yapıldı, olmadı. Karadeniz'e dökülen tüm kayaları deniz yutunca, zorunlu olarak, eski yol güzergâhı tercih edildi.

Dünyada eşi görülmemiş bir kıyı ve çevre katliamı yapılmaktadır. 250 kilometre civarındaki bir deniz dolgusuyla yol yapımı gerçekleştirilmektedir. Bu projelerde hâlâ bazı düzeltmeler yapma olanağı vardır; ancak, birçok doğal değer artık kaybedilmiştir.

---

**Kaynak gösterme:** Şevket Arz (CHP, Trabzon). “Bayındırlık ve iskan eski bakanı yaşar topçu hakkında soruşturma (9/9)”. TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim tutanağı, 6 Ocak 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sevket-arz-22-2004-01-06-bayindirlik-ve-iskan-eski-bakani-yasar-topcu-hakkinda-sorusturma-9-9 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.