# Tasarruf sahiplerinin mağduriyetlerine yol açan holdinglerin faaliyetlerinin araştırılarak alınması gereken önlemler ve holding adı altında gerçekleştirdikleri izinsiz halka arz yoluyla oluşan mağduriyetin neden ve sonuçlarıyla bu süreçte spk'nın sorumluluğunun araştırılması hk. (10/18-282) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Şevket Orhan (AK Parti, Bursa) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim - **Tarih:** 29 Mart 2005 - **Gündem:** TASARRUF SAHİPLERİNİN MAĞDURİYETLERİNE YOL AÇAN HOLDİNGLERİN FAALİYETLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER VE HOLDİNG ADI ALTINDA GERÇEKLEŞTİRDİKLERİ İZİNSİZ HALKA ARZ YOLUYLA OLUŞAN MAĞDURİYETİN NEDEN VE SONUÇLARIYLA BU SÜREÇTE SPK'NIN SORUMLULUĞUNUN ARAŞTIRILMASI HK. (10/18-282) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sevket-orhan-22-2005-03-29-tasarruf-sahiplerinin-magduriyetlerine-yol-acan-holdinglerin-faaliyetl > Şevket Orhan (AK Parti), 29 Mart 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TASARRUF SAHİPLERİNİN MAĞDURİYETLERİNE YOL AÇAN HOLDİNGLERİN FAALİYETLERİNİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER VE HOLDİNG ADI ALTINDA GERÇEKLEŞTİRDİKLERİ İZİNSİZ HALKA ARZ YOLUYLA OLUŞAN MAĞDURİYETİN NEDEN VE SONUÇLARIYLA BU SÜREÇTE SPK'NIN SORUMLULUĞUNUN ARAŞTIRILMASI HK. (10/18-282)); konuşma 879 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ŞEVKET ORHAN (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; az evvel peşin hükümlü bir şekilde konuşan milletvekilimiz gibi değil de, ben, daha yapıcı, hakikaten mağdur olmuş insanlarımızın derdine çare olabilir miyiz diye kürsüye çıkmış bir milletvekili arkadaşınızım. V. HAŞİM ORAL (Denizli) - Onlar da aynı niyetle çıktı. ŞEVKET ORHAN (Devamla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bazı girişimcilerin holding adı altında gerçekleştirdikleri izinsiz halka arz yoluyla oluşan mağduriyetin neden ve sonuçlarıyla bu süreçte Sermaye Piyasası Kurulunun sorumluluğunun araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla vermiş olduğumuz (10/262) esas numaralı araştırma önergemiz üzerinde ilk imza sahibi olmam nedeniyle söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi ve tüm halkımızı saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, Türkiye ekonomisinde sermaye hareketleri 1980'li yıllardan itibaren çeşitlilik kazanmış, buna karşılık sistemin işleyişi gerekli hukuksal düzenlemeleri taşımadığı ve ilgili denetim otoriteleri yeterli önlemleri zamanında almadığı için, yatırımcıların malî açıdan büyük zarara uğradıkları olumsuz gelişmeler yaşanmıştır. 1990'lı yılların başından itibaren finansman ihtiyacını kredi sistemi dışında arayan bazı girişimciler, holding adı altında örgütlenerek, mevzuata aykırı bir şekilde, faaliyet gelirleriyle bağlantısı olmaksızın kâr payı ödemesi ve sermayedarların talebi halinde, hiçbir yasal anlam taşımayan ortaklık belgelerini geri almak vaadinde bulunarak, çoğunluğu yurt dışındaki vatandaşlarımızdan oluşan geniş bir kesimin mağduriyetiyle sonuçlanan izinsiz halka arz fiilini gerçekleştirmişlerdir. Bu şekilde faaliyet gösterdikleri daha sonra tespit edilen 74 şirket hakkında, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından, 107 suç duyurusu yapılmış; ancak, alındığı belirtilen birçok idarî tedbir ve yargı sürecinin işlemesine rağmen, bahse konu holdinglerin defter kayıtlarına, gerçek ortak sayısı ve hisse nispetlerine, üzerindeki malî risklere, para toplayan aracıların kimliklerine ulaşılmasında büyük güçlükler çekildiği görülmüştür. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye ekonomisi, geride bıraktığımız on yıl boyunca, bankacılık, finans sektörü, yaşanan krizlerin yanı sıra, izinsiz halka arz yoluyla, ağırlıklı olarak yurt dışından sermaye transferi sağlayan bazı holdinglerin yol açtığı sorunlar nedeniyle ciddî ölçüde sarsılmıştır. Bunun doğal sonucu olarak, piyasalar, reel sektörün ihtiyaç duyduğu fonları sağlamada güçlük çekmiştir. Ülke ekonomisinin gerek duyduğu yabancı sermaye girişi de, yaşanan bu olumsuzluklardan etkilenmektedir. Bu sorunun ortaya çıkmasında, ilgili otoritelerce alınması gereken yasal ve idarî tedbirlerin yerinde ve zamanında alınmaması etkili olmuştur. Önergemize konu edilen izinsiz halka arzlar nedeniyle sermaye piyasalarında haksız rekabet ortamı yaratılmış, vergi kayıpları ortaya çıkmıştır ve hepsinden önemlisi, çok geniş bir kesim, bu holdinglere yatırdığı tasarrufları büyük ölçüde yitirmiştir. Gerçek sayıları hakkında bilgi edinilemeyen bu kesimin malî kayıpları hakkında da, tahmindışı fikir yürütülememektedir; ancak, yaşanan bu dramatik tablonun ekonomimize verdiği kayıplar, başta güven kaybı olmak üzere çok büyüktür. Zira, çoğu yurt dışında yerleşik vatandaşlarımızın gurbette bin bir güçlükle edindikleri birikimleri, gerçekdışı vaatlerde bulunan bazı holding yöneticileri tarafından istismar edilmiş; her zaman anavatanlarında değerlendirme arzusu taşıdıkları birikimlerini, artık, eski boyutlarıyla yurda gönderme inancını zedelemiştir. Haklarını yasal yoldan aramaya çalışan bazı hissedarlar olsa da, açtıkları davaların yasal dayanakları, sorumlular tarafından dolandırıcılık suçlamasından öte anlam taşımadığından, oluşan malî kayıplarına çözüm bulamamışlardır. Değerli milletvekilleri, bir kısmına değinilen mağduriyetin nedenleri ve sonuçları ile yaşanan bu süreçte Sermaye Piyasası Kurulunun sorumluluğunun araştırılması zarureti vardır. Bu doğrultuda yürütülecek çalışmalarda, özellikle aşağıdaki sorulara açıklık kazandırılması yararlı olacaktır. 1- Holdinglerin kurucu ortakları ile yurt dışındaki temsilcilikleri kimlerdir? 2- Ortaklık ilişkileri hangi kayıtlarda tutulmuştur? 3- Ortakların pay nispetleri nasıl belirlenmektedir? 4- Bu paylar, holding kayıtlarına nasıl yansıtılmıştır? 5- Sermaye Piyasası Kurulu, sermayedarların mağduriyetini önleyecek gerekli tedbirleri almış mıdır? 6- Holdingler hangi yöntemleri kullanarak bu çapta parayı toplamıştır? 7- İzinsiz halka arzda bulunan holdinglerin reklam ve ilanlarının sorumlu kurumlar tarafından takibi yapılmış mıdır? 8- Sorumlular hakkında ne tür yasal işlemler yapılmıştır? 9- İşlem yapıldıysa, malî kayıpların giderilmesi sağlanmış mıdır? 10- Yurt dışındaki vatandaşlarımızın Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılan tescil çağrılarına ilgisizliği, tasarrufların yurtdışı makamlarca araştırılması sonucu geçmişe yönelik vergi cezası veya sosyal yardımlardan mahrumiyet gibi cezalar nedeniyle midir? Bu konuda yurtiçi ve yurtdışı resmî makamlar arasında ne gibi ilişkiler kurulmuştur? Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; işte, saymış olduğumuz durumlardan dolayı, yıllardır yurt dışında çeşitli ağır işlerde çalışıp üç beş birikim elde etmeye çalışan vatandaşlarımızın birikimlerinin, bugün bu şekilde birtakım holdingler tarafından çarçur edilmesi, ama yasalardaki bazı eksiklikler, ama art niyetli insanların bu insanları kandırması neticesinde ortada bir sıkıntı söz konusudur. Bankaların bu memlekette açtığı yaralar, finans sektörlerinin ülkemizde açtığı yaralar, ardından da bu tür holdinglerin ülkemizde açtığı yaralar, çok üzüntü verici şey. Hep beraber üzülüyoruz. Elimizdeki, duyumlar neticesinde aldığımız bilgiler çerçevesinde yaklaşık 150 ila 200 milyar euro civarında, yurt dışındaki vatandaşlarımızın birikimlerinin olduğunu öğrenmekteyiz. Yazık, günah değil mi; o yatırımları bu ülkede güven ortamının tekrar tesis edilip, ama bankalar vasıtasıyla, ama ciddî ve dürüst yatırımcılar vasıtasıyla ülkemizin ekonomisine katkıda bulundurma noktasında bir çalışma içinde olsak doğru olmaz mı?! Az evvel, sayın CHP'li milletvekili arkadaşlarımızın sözleri elbette bizi incitti. İstemiyoruz... MUHARREM KILIÇ (Malatya) - Niye üstünüze alınıyorsunuz?! ŞEVKET ORHAN (Devamla) - Hırsızların dini olmaz, sahtekârların dini, inancı olmaz, milletini gasbedenlerin inancı olmaz; biz, hep buna katılıyoruz. (CHP sıralarından alkışlar) Eğer bu tür sahtekârlıklar yapılıyorsa, bunu da İslamî kisve altında yapıyorsa, bu zaten onun için en büyük günahtır. (CHP sıralarından alkışlar) V. HAŞİM ORAL (Denizli) - Onlara söyleyeceksin! ŞEVKET ORHAN (Devamla) - Onun altından zaten kalkamaz; ama, şu kadarını söyleyeyim; AK Parti Grubunun bir mensubu olarak, biz, bu olayın üzerine gideceğiz ve inanıyorum ki, bu araştırma komisyonu kurulacak; bu milletimizin fedakârca elde ettiği bu birikimleri çarçur eden, çalan çırpan insanlara hesabı sorulacaktır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) ŞEVKET ORHAN (Devamla) - Bu çerçevede, bu doğrultuda, bütün milletimizi ve başta Yüce Meclisimizi saygıyla selamlıyor, hepimiz için bu kanunun hayırlı olacağına, tekrar güven ortamının kurulacağına inanıyor, saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Şevket Orhan (AK Parti, Bursa). “Tasarruf sahiplerinin mağduriyetlerine yol açan holdinglerin faaliyetlerinin araştırılarak alınması gereken önlemler ve holding adı altında gerçekleştirdikleri izinsiz halka arz yoluyla oluşan mağduriyetin neden ve sonuçlarıyla bu süreçte spk'nın sorumluluğunun araştırılması hk. (10/18-282)”. TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim tutanağı, 29 Mart 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sevket-orhan-22-2005-03-29-tasarruf-sahiplerinin-magduriyetlerine-yol-acan-holdinglerin-faaliyetl (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.