# (10/5, 2602, 2612 ve 2644) No.lu Tıbbi ve Aromatik Bitki Çeşitliliğinin Korunmasında, Üretiminde ve Pazarlamasında Karşılaşılan Sorunlar ve Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Maksadıyla Bir Meclis Araştırması Açılmasına İlişkin önergelerin ön görüşmeleri münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 26. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sibel Yiğitalp (Halkların Demokratik Partisi, Diyarbakır)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim
- **Tarih:** 27 Mart 2018
- **Gündem:** (10/5, 2602, 2612 ve 2644) No.lu Tıbbi ve Aromatik Bitki Çeşitliliğinin Korunmasında, Üretiminde ve Pazarlamasında Karşılaşılan Sorunlar ve Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Maksadıyla Bir Meclis Araştırması Açılmasına İlişkin önergelerin ön görüşmeleri münasebetiyle
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=68173
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sibel-yigitalp-26-2018-03-27-10-5-2602-2612-ve-2644-no-lu-tibbi-ve-aromatik-bitki-cesitliligini

> Sibel Yiğitalp (Halkların Demokratik Partisi), 27 Mart 2018 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: (10/5, 2602, 2612 ve 2644) No.lu Tıbbi ve Aromatik Bitki Çeşitliliğinin Korunmasında, Üretiminde ve Pazarlamasında Karşılaşılan Sorunlar ve Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Maksadıyla Bir Meclis Araştırması Açılmasına İlişkin önergelerin ön görüşmeleri münasebetiyle); konuşma 416 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HDP GRUBU ADINA SİBEL YİĞİTALP (Diyarbakır) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye’de gerek iç tüketimde kullanılan gerekse dış satımı yapılan tıbbi aromatik bitkilerde üretimi artırmak ve istenilen kalitede ürünü elde etmek için, tıbbi ve aromatik bitki çeşitliliğinin korunması, floraya zarar vermeden sürdürülmesi ve değerlendirilmesi için gerekli her türlü yasal düzenlemenin yapılarak hayata geçirilmesi, yetiştirme tekniklerinin her bitkiye ve ekolojik koşullara göre saptanması ve buna dair her türlü çalışmanın yapılması konusunda partimizin olumlu bir bildirimi vardır ve bizim de bunu desteklediğimizi belirterek konuşmama geçmek istiyorum.

Evet, biz hep bahsediyoruz “aromatik bitkiler” diye ama aromatik bitkilerin… Aslında Türkiye çok zengin bir ülke ve özellikle bizim o taraflarda çok daha zenginlik var. Gabar’a, Cudi’ye, Lice’ye bir baktığınızda çok fazla zenginlik var, yer altı, yer üstü zenginliği var ama bombardımandan kaynaklı, yoğun çatışmalardan kaynaklı, belki yüzyıllık birikim, yer altı, yer üstü zenginlikleri maalesef heba ediliyor, yok ediliyor ve insan eliyle.

Şimdi, burada, mesela öyledir ki bizim büyüklerimiz “…”(X) derdi Kürtçe, ebegümeci, bunları iyi biliriz. Yani buna benzer onlarca Kürtçe isim sayacağım ama literatürlere yansımayan, bilinmeyen ama yerelde bilinen birtakım aromatik bitkiler var. Tabii ki dilimizi, kültürümüzü yok saydığınız için, bunu da buna katmadığınızdan dolayı bunu da bir kenara koyarak söylemek istiyorum.

Şimdi -burada bizler konuşmamıza başlamadan önce- bu ülkenin çok önemli 2 tane sorunu var. Şu anda aktif, ağır ve can yakıcı olan problemlerinden bir tanesi Afrin. Afrin üzerinden hiçbir şekilde konuşmaya açık değilsiniz, tartışmaya açık değilsiniz, eleştiriye açık değilsiniz. Öyle ki insanların en ufak bir reddetme ya da itiraz etme noktasında hızlıca bir refleks geliştiriliyor ve hemen yargı mekanizması tek çalışan alan olarak savaş karşıtları üzerinden işlev görüyor.

Şimdi, sormak istiyorum, siz bu ÖSO’yu çok sahipleniyorsunuz ama özellikle CHP’ye de sormak istiyorum…

ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – ÖSO’yu sahiplenen yok, onlara sor.

SİBEL YİĞİTALP (Devamla) – AKP’ye de sormak istiyorum.

ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) – Biz Mehmetçik’e, biz Silahlı Kuvvetlere saygı duyarız, ÖSO’yu onlar tutuyor.

SİBEL YİĞİTALP (Devamla) – ÖSO’nun sizin komşunuz olmasını ister miydiniz? ÖSO’ya hayatınızı teslim eder misiniz?

HASAN BASRİ KURT (Samsun) - Ettik, ettik, merak etme.

SİBEL YİĞİTALP (Devamla) – ÖSO’ya malınızı, mülkünüzü teslim eder misiniz, evinizi teslim eder misiniz, sokağınızı teslim eder misiniz?

HASAN BASRİ KURT (Samsun) – Şu anda Türk ordusuyla beraber omuz omuza savaşıyorlar.

SİBEL YİĞİTALP (Devamla) – Ya da siz laik seküler bir bakış açısına sahip olup kendi yaşamınızın garantisi olarak ÖSO’yu görüyor musunuz?

HASAN BASRİ KURT (Samsun) – Türk ordusuyla omuz omuza savaşıyorlar. Bırak bunları.

SİBEL YİĞİTALP (Devamla) – Bunların hepsi birer sorudur ve bunların hepsi de sizlerin yüzleşmesi gereken sorulardır ve yanıtlardır.

---

**Kaynak gösterme:** Sibel Yiğitalp (Halkların Demokratik Partisi, Diyarbakır). “(10/5, 2602, 2612 ve 2644) No.lu Tıbbi ve Aromatik Bitki Çeşitliliğinin Korunmasında, Üretiminde ve Pazarlamasında Karşılaşılan Sorunlar ve Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Maksadıyla Bir Meclis Araştırması Açılmasına İlişkin önergelerin ön görüşmeleri münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim tutanağı, 27 Mart 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sibel-yigitalp-26-2018-03-27-10-5-2602-2612-ve-2644-no-lu-tibbi-ve-aromatik-bitki-cesitliligini (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=68173

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.