# Sürekli tekrar eden savaş ve çatışma koşullarının demokratik siyasetin imkânlarını hızla bitirdiğine, barış içinde bir arada yaşamanın zeminini çökerttiğine, genel olarak barış tezkerelerine ihtiyaç olduğuna, parlamentoların asli görevinin söz kurmak, nizam kurmak olduğuna; son zamanlarda sıkça kendi yaşamına son veren gençlere, öğrencilere; kanun hükmünde kararnamelerle işine son verilip görevine iade edilen yurttaşlara; iyi bir yasama dönemi dilediğine ilişkin konuşması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 28. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sırrı Süreyya Önder (DEM Parti, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 8. Birleşim
- **Tarih:** 17 Ekim 2023
- **Gündem:** Sürekli tekrar eden savaş ve çatışma koşullarının demokratik siyasetin imkânlarını hızla bitirdiğine, barış içinde bir arada yaşamanın zeminini çökerttiğine, genel olarak barış tezkerelerine ihtiyaç olduğuna, parlamentoların asli görevinin söz kurmak, nizam kurmak olduğuna; son zamanlarda sıkça kendi yaşamına son veren gençlere, öğrencilere; kanun hükmünde kararnamelerle işine son verilip görevine iade edilen yurttaşlara; iyi bir yasama dönemi dilediğine ilişkin konuşması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=117675
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sirri-sureyya-onder-2023-10-17-surekli-tekrar-eden-savas-ve-catisma-kosullarinin-demokratik-siyasetin

> Sırrı Süreyya Önder (DEM Parti), 17 Ekim 2023 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 8. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Sürekli tekrar eden savaş ve çatışma koşullarının demokratik siyasetin imkânlarını hızla bitirdiğine, barış içinde bir arada yaşamanın zeminini çökerttiğine, genel olarak barış tezkerelerine ihtiyaç olduğuna, parlamentoların asli görevinin söz kurmak, nizam kurmak olduğuna; son zamanlarda sıkça kendi yaşamına son veren gençlere, öğrencilere; kanun hükmünde kararnamelerle işine son verilip görevine iade edilen yurttaşlara; iyi bir yasama dönemi dilediğine ilişkin konuşması); konuşma 250 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

BAŞKAN - Demokratik siyasetin en önemli meselesi, nefretin denetim altına alınmasıdır. Sürekli tekrar eden savaş ve çatışma koşulları nefretin dizginlerinden boşalmasına yol açmaktadır. Sırf bu nedenle bile demokratik siyasetin imkânlarını hızla bitirir, barış içinde bir arada yaşamanın zeminini çökertir.

Ülkemizin, dünyanın ve bölgemizin genel olarak barış tezkerelerine ihtiyacı var, barış kervanlarına ihtiyacı var; diğer yollar yeterince denendi tarih içerisinde, her defasında önümüzdeki menzili uzatmak ya da barış zeminini tahrip etmekle sonuçlandı. Hem iç güvenliğimizin hem dış güvenliğimizin en önemli sigortası adil bir barış, herkesin kendini içinde hissedebileceği demokratik bir düzlemdir diye düşünüyorum.

Parlamentoların asli görevi söz kurmak, nizam kurmak olarak özetlenebilir. Bunun dışındaki yollar kendi asli görevini başka kurumlara devretmek anlamına geliyor. Bu husustaki düşüncelerimi paylaşmak istedim.

Onun dışında, yine, izniniz olursa bir hususu daha takdirlerinize sunmak istiyorum. Son zamanlarda sıkça kendi yaşamına son veren gençlerimizi, öğrencilerimizi duyuyoruz ve bunlar genellikle ekonomik yetmezliklerden, hayatla baş edememekten, gelecek duygusunu yitirmekten kaynaklı şeyler. Bir gencimizin bile kendini bu anlamda emniyette hissetmemesi hepimizin ortak vebalidir. Yeni yasama yılında başta öğrenci gençliğimiz olmak üzere tüm gençliğin en azından asgari ihtiyaçlarının, barınma, giyinme, karnını doyurma ihtiyaçlarının karşılanması da hepimizin ortak sorumluluğu ve vebalidir diye düşünüyorum.

Dün, bütün parti gruplarını ya da en azından kabul edenleri ziyaret eden, kanun hükmünde kararnamelerle işine son verilen birçok yurttaşımız var. Bunların bir kısmı görevlerine tekrar iade ediliyorlar ama hani "Basra harap olduktan sonra" gibi bir şey var; bu konuda da Meclisimizin gereken duyarlılığı göstermesini diliyorum.

Hepimize iyi bir yasama dönemi dileyerek başlatıyorum. (Yeşil Sol Parti ve CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Sırrı Süreyya Önder (DEM Parti, İstanbul). “Sürekli tekrar eden savaş ve çatışma koşullarının demokratik siyasetin imkânlarını hızla bitirdiğine, barış içinde bir arada yaşamanın zeminini çökerttiğine, genel olarak barış tezkerelerine ihtiyaç olduğuna, parlamentoların asli görevinin söz kurmak, nizam kurmak olduğuna; son zamanlarda sıkça kendi yaşamına son veren gençlere, öğrencilere; kanun hükmünde kararnamelerle işine son verilip görevine iade edilen yurttaşlara; iyi bir yasama dönemi dilediğine ilişkin konuşması”. TBMM Genel Kurulu, 8. Birleşim tutanağı, 17 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sirri-sureyya-onder-2023-10-17-surekli-tekrar-eden-savas-ve-catisma-kosullarinin-demokratik-siyasetin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=117675

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.