# İç Tüzük’e göre, hiçbir vekilin bir diğer vekile fiilî müdahale hakkı olmadığına ve hatiplerin Başkanlık Divanı ile Genel Kurula hitap etmesi gerektiğine ilişkin konuşması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 28. Dönem)
- **Konuşmacı:** Sırrı Süreyya Önder (DEM Parti, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim
- **Tarih:** 16 Aralık 2024
- **Gündem:** İç Tüzük’e göre, hiçbir vekilin bir diğer vekile fiilî müdahale hakkı olmadığına ve hatiplerin Başkanlık Divanı ile Genel Kurula hitap etmesi gerektiğine ilişkin konuşması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=133115
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/sirri-sureyya-onder-2024-12-16-ic-tuzuke-gore-hicbir-vekilin-bir-diger-vekile-fiili-mudahale-hakki

> Sırrı Süreyya Önder (DEM Parti), 16 Aralık 2024 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İç Tüzük’e göre, hiçbir vekilin bir diğer vekile fiilî müdahale hakkı olmadığına ve hatiplerin Başkanlık Divanı ile Genel Kurula hitap etmesi gerektiğine ilişkin konuşması); konuşma 282 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

BAŞKAN - Arkadaşlar, İç Tüzük'te -ben muhalefetten ya da hatipten talep gelince, huzuru ve akışı bozmamak için uyarıda bulunuyorum ama- hiçbir vekilin bir diğer vekile fiilî müdahale hakkı yok; bir.

İkincisi: Arkadaşlar İç Tüzük'e bakınca göreceklerdir ki hatip bakana ya da komisyona dönük konuşmaz, bunun için özel bir talepte bulunmanız gerekmiyor, "Hatip, Genel Kurula ve Başkanlığa dönük konuşur." der, o daha önceki selamlama bahsi de bu yüzdendir yani Başkanlık Divanına ve Genel Kurula hitap eder, bunu böyle bilmekte fayda var. Ben akış bozulmasın diye zarif bir ricada bulundum ama kalkıp müdahale falan kabul edilebilir bir şey değildir, bunu da bu vesileyle belirtmiş olayım.

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Efendim, o zaman Sayın Bakan soruları nasıl cevaplandıracak?

BAŞKAN - Efendim, kulak denen bir şey var, sizi dinler.

LÜTFÜ TÜRKKAN (Kocaeli) - Sayın Bakan niye burada o zaman Sayın Başkan?

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sayın Başkanım, herhangi bir hakaretimiz, saygısızlığımız yok, meramımızı anlatmaya çalışıyoruz.

BAŞKAN - Hayır, hayır; göz teması kurmanız gerekmiyor. Bazı yetenekli insanlar vardır, 3 işi birden yapabilirler. Konuşma tutanağınızı isteyebilirler yani ille ben sizin ruberu temasınızı sağlamaya muhtar değilim yani. Onun için...

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Doğru ama Sayın Başkan, ben de Sayın Bakanlardan bize bakmalarını talep etmedim, sadece ben baktım.

BAŞKAN - Tamam, tamam.

Size de, efendim, işte, İç Tüzük'te tarif edilmiş "Genel Kurula ve Başkanlığa hitap ederler." diye.

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Böyle bir şey yok Sayın Başkan.

BAŞKAN - Madde 60, eğer hafızam beni yanıltmıyorsa, bakın bakalım madde 60'ta nereye hitap eder?

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Öyle bir şey yok.

BAŞKAN - Bir bakın efendim, peşin peşin şey etmeyin.

Arkadaşlar, İç Tüzük madde 60: "Konuşma, Başkanlığa ve Genel Kurula hitap ederek kürsüden yapılır." Madde 60, üçüncü fıkra.

Teşekkür ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Sırrı Süreyya Önder (DEM Parti, İstanbul). “İç Tüzük’e göre, hiçbir vekilin bir diğer vekile fiilî müdahale hakkı olmadığına ve hatiplerin Başkanlık Divanı ile Genel Kurula hitap etmesi gerektiğine ilişkin konuşması”. TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim tutanağı, 16 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/sirri-sureyya-onder-2024-12-16-ic-tuzuke-gore-hicbir-vekilin-bir-diger-vekile-fiili-mudahale-hakki (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=133115

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.