# Tobb kanununda değişiklik yapılması hak.kan.tekl.(s.s.724)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Soner Aksoy (AK Parti, Kütahya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 53. Birleşim
- **Tarih:** 2 Şubat 2005
- **Gündem:** TOBB KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAK.KAN.TEKL.(S.S.724)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/soner-aksoy-22-2005-02-02-tobb-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hak-kan-tekl-s-s-724

> Soner Aksoy (AK Parti), 2 Şubat 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 53. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TOBB KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAK.KAN.TEKL.(S.S.724)); konuşma 1.118 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA SONER AKSOY (Kütahya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yüce Meclisin huzuruna gelen Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifiyle ilgili olarak kısaca bilgi vermek istiyorum.

724 sıra sayılı bu yasa teklifi, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu, 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun ve 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununda değişiklik yapılmak üzere hazırlanmıştır.

Tamamen sınaî, ticarî ve tarımla alakalı kesimlerin çalışmalarını ilgilendiren yasaları tanzimde, kendilerinin problem olarak gördükleri hususların düzeltilmesi için onlardan almış olduğumuz bilgiler ve girdiler doğrultusunda bu kesimin sorunlarını kolaylaştırmak bakımından hazırlanmış olan bir tekliftir. Bu teklifin hazırlanmasında Cumhuriyet Halk Partili arkadaşlarımız olmuştur, AK Partili arkadaşlarımız olmuştur. Konsensüs halinde hazırlanan bu teklif, Sanayi ve Ticaret Komisyonunda görüşülerek, huzurunuza 724 sıra sayısıyla gelmiştir.

Biliyorsunuz, hükümetimiz, daha önce, ticarî rehinle alakalı, şirket kuruluşlarını kolaylaştırmakla alakalı, yabancı sermaye şirketlerinin kısa zamanda kuruluşuyla alakalı ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin Yasasıyla alakalı önemli yasaları çıkarmak suretiyle, bu kesime hayli rahatlatıcı imkânlar sağlamış idi. Biliyorsunuz, bugün, şirket kurma işlemi, artık, âdeta, sanayi ve ticaret odalarında iki saat gibi kısa bir mesafeye inmiştir. Bu doğrultuda var olan bazı pürüzleri de -şimdi arz edeceğim çok kısa olarak- ortadan tamamen kaldırıcı mahiyette hazırlanmıştır. Bunlar, mesela 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yasası üzerinde yapılan üç önemli değişiklik vardır. Mümkün olduğu kadar vaktinizi iyi kullanmak istiyorum, özet olarak konuşacağım. Bunlardan bir tanesi; odalarda üye olmak, rey kullanmak vesaire için 83 üncü maddede birtakım hükümler var; bu hükümlerin içerisinde bazı değişiklikler getiriliyor. Bunlardan bir diğeri, mesela, 6 aydan daha az hüküm almış olan bazı kişiler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesi gereğince memur olabiliyor da, Odalar Birliğine veya odalara üye olamıyor veya rey kullanamıyor. Burada, bu yasayla paralellik getiren bir hüküm getiriyoruz. Bir de, ahzükabzla alakalı bir madde var yasanın anasında, yani, 5174 sayılı Yasada. Bunu da, ahzükabzı da bu süreçte, kısa bir süreç içerisinde bunu temin etmede zorluk olacağından -çünkü 6 ay evvelinden bu hakkı tanımak gibi hususlar var- katılımı zorlaştıracak ve demokratik platform olan bu sivil toplum örgütlerinde katılımın azalmasını önlemek bakımından bu maddeyi, ahzükabzı geçici olarak, sadece bu seçim süreci içerisinde kaldıralım diyoruz. Bir diğeri de siyaset yapmakla alakalı konmuş olan bir yasayı da, yine, geçici olarak kaldırmak istiyoruz. O da, mesela, belediye meclisi üyesi olmuş veya il genel meclisi üyesi olmuş arkadaşımız; ama, odalarda görev alamıyor. İşte, bir geçici süre için, bu sefer için görev alsın; ama, milletvekili ve belediye başkanıysa alamasın, önümüzdeki dört sene içerisinde artık durumunu düzeltsin ondan sonra da almasın şeklinde bir düzenleme getiriyoruz. Bu çerçeve içerisinde 5174 sayılı Yasa üzerinde söylediğim bu üç ana değişiklik, yani 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu paraleline uydurmak, ahzükabzla alakalı düzenlemeyi yapmak ve siyaset yapma imkânını, katılımı artırma imkânını sağlamak.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; diğeri ise, 16.6.2000 tarihinde yürürlüğe giren 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatifi ve Birlikleri Hakkında Kanun var biliyorsunuz. Bu kanunun genel amacı tarım satış kooperatifi ve birliklerinin malî ve özerk bir yapıya kavuşturulması için yeniden yapılandırılması öngörülmekte bu yasada. Söz konusu amaca ulaşmak üzere bahsedilen kanunun geçici 1/D maddesine göre bir yeniden yapılandırma kurulu oluşturulmuş ve bu kurulun süresi de, 2002 yılında kurulduğuna göre, dört yılla sınırlandırılmış olan bu süre 6. 1.2005 tarihinde bitmiş. Yani, tarım satış kooperatifi ve birliklerinin malî ve özerk yapıya kavuşturulmasıyla ilgili düzenlemeyi yapacak olan kurulun ömrü dört sene içerisinde bitmiş; yapılması gereken reformlar ise bitmemiş. Dolayısıyla, mesela, Dünya Bankasından birtakım krediler alınmış, bu kredilerin dağıtımıyla alakalı işlemler başlamış; ama, bizim kurulun görevi bittiği için bir problem ortaya gelmiş. Bu alınmış kredilerin ikraz anlaşmaları uzatılmış; ama, kurulun görevi 2005 yılında bitmiş; bunları düzenlemek bakımından...

Diğer yandan da, Tarım Reformu Uygulama Projesi (ARİP) denilen bir proje var biliyorsunuz. Bu projenin uygulama süresinin 2000 yılı sonuna kadar da uzatılması yönünde karar alınmış. Dolayısıyla, bu kurulun 2007 yılına kadar görevde kalabilmesi bakımından, bunun da süresinin uzatılmasını temin eden, yasada bir düzenleme yapıyoruz.

Diğer taraftan, yeniden yapılandırma çalışmaları kapsamında, biliyorsunuz, bu kurul birtakım önemli girişimlerde bulunmuş; kendi yasasında bulunan tahkim esaslarına göre, mesela 8 tane birliğin toplam 748 trilyonluk borcunu silmişti; ayrıca, iki birlik -Taskobirlik ve Kayısıbirlik- hakkında da, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun gereğince uygulamalar başlatmış; diğer birliklerle ilgili olarak da, borçların silinme sürecini devam ettirmektedir. Bu işlemlerin devamını sağlamak bakımından bir düzenleme getiriyoruz. Ayrıca, biliyorsunuz, birliklerin lisanslı depoculuk yapması... Şu anda, Mecliste görüşülmekte olan -yarısını görüştüğümüz- devrim niteliğinde, çok önemli, lisanslı depoculuk yasa tasarımız var. Bu tasarımızla ilgili olarak da, tarım kredi kooperatiflerinin ve toprak mahsulleri ofislerinin bundan yararlanabilmesi bakımından ve bununla ilgili hibe olarak verilmiş olan 35 000 000 dolarlık kaynağın da kullanılmasının önünü açmak bakımından bu tashihatı yapmış bulunuyoruz.

Ayrıca, başka pek çok faydalar da sağlıyoruz; bir iki madde de oradan size açıklama yapayım. Yani, bu 4572 sayılı Kanunun geçici 1/D maddesinde bu değişikliği yapmak suretiyle, yeniden yapılandırma çalışmalarının süresinin dolduğu, 6.1.2005 tarihi ile bu teklifin yasalaşacağı tarih arasındaki eylemlerin, işlemlerin hukukî dayanağını sağlamış olacağız; biri bu.

İkincisi; birliklere kullandırılan ve kullandırılacak olan Destekleme Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kredilerinin geri ödeme ve takiplerinin bir bütünlük içinde yapılabilmesini sağlayacağız.

Bir diğeri; birliklerin personel kadrolarında yapmış oldukları düzenlemeler sonucunda, projeden karşılanan kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesinde bir sorun yaşanmamış olacak.

Diğeri de, proje çerçevesinde sunulmaya devam edilen eğitim hizmetlerinin kesintiye uğramaması sağlanacak. Bu bakımdan, bu değişiklik yapılmış oluyor.

Bir diğer yönüyle de, hazırlanan, esnaf ve sanatkârlar, meslek kuruluşları kanun tasarısıyla, esnaf ve sanatkârlar odalarının, esnaf ve sanatkârlar odaları birliklerinin ve esnaf ve sanatkârlar federasyonlarının, meriyette bulunan 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununa göre, 2005 yılında olağan genel kurullarının ve seçimlerinin yapılması gerekmekte.

Ancak, Bakanlığın, şu anda, esnaf ve sanatkârlar birliği ve bunlarla ilgili, odalarıyla alakalı yapmış olduğu bir çalışma var. Bu çalışma "e-esnaf ve sanatkârlar projesi."

Biliyorsunuz, bu çok önemli. Türkiye, bir bilgi toplumu olma niteliğinde önemli adımlar atmaktadır ve pek çok konuda, elektronik ortama olayları taşımakta ve elektronik ortamda halkın daha kolay, daha kısa zamanda işlerini görebilmesini sağlamaktadır. Bu bakımdan, her şey kompütürize edilmektedir. Bu e-esnaf projesi de bu kapsamdadır ve bütün esnaflarımız, e-esnaf projesi kapsamı altında kayıt altına alınmaktadır. Bu kayıt işlemlerinin bitmesi, mükemmel hale gelmesi ve buradaki kayıtlara göre daha demokratik, daha doğru, daha katılımcı bir toplantının, kongrelerin yapılabilmesi için, 2005'te yapılacak olan genel kurulların 2006'ya aktarılmasını talep ediyoruz; üçüncü isteğimiz de budur. Bunun dışında başka bir şey yoktur. Bu nedenle, yürürlükteki 507 sayılı Kanununa göre, esnaf ve sanatkârlar odaları, birlikleri, federasyonları, konfederasyonları genel kurul ve seçimlerinin, e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından yararlanılarak -delege seçimlerinde filan o veri tabanından yararlansınlar diye- daha demokratik ve şeffaf bir seçimin gerçekleşmesi amacıyla, 2006 yılında yapılması hüküm altına alınmış; anılan tasarının kanunlaşmasına bağlı olarak seçimlerin ertelenmesi ihtiyacı doğmuştur.

Değerli milletvekili kıymetli kardeşlerim, 5174, 4572 ve 507 sayılı Kanunlardaki bu değişiklikleri içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifine katkı ve desteklerinizi bekliyor, hepinizi saygılarımla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Soner Aksoy (AK Parti, Kütahya). “Tobb kanununda değişiklik yapılması hak.kan.tekl.(s.s.724)”. TBMM Genel Kurulu, 53. Birleşim tutanağı, 2 Şubat 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/soner-aksoy-22-2005-02-02-tobb-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hak-kan-tekl-s-s-724 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.