# 14 mart tıp bayramı nedeniyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Süleyman Gündüz (AK Parti, Sakarya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim - **Tarih:** 14 Mart 2007 - **Gündem:** 14 MART TIP BAYRAMI NEDENİYLE - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/suleyman-gunduz-22-2007-03-14-14-mart-tip-bayrami-nedeniyle > Süleyman Gündüz (AK Parti), 14 Mart 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 14 MART TIP BAYRAMI NEDENİYLE); konuşma 2.026 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) SÜLEYMAN GÜNDÜZ (Sakarya) - Sayýn Baþkan, deðerli milletvekilleri; 14 Mart Týp Bayramý ve Saðlýk Haftasý üzerine gündem dýþý söz almýþ bulunuyorum. Hepinizi saygýyla selamlýyorum. 14 Mart Týp Bayramý ve Saðlýk Haftasý dolayýsýyla tüm saðlýk camiasýný kutluyorum. Sayýn Baþkan, deðerli milletvekilleri; 14 Mart 1827'de Týphane-i Amire ve Cerrahhane-i Amirenin kurulmasýyla, ülkemiz saðlýk ve týp alanýnda önemli bir deðiþime kapý araladý. Bu tarihî olayýn 180'inci yýl dönümünü idrak ettiðimiz bugün bulunduðumuz noktayý bir baþka açýdan deðerlendirmek faydalý olur. Sayýn Baþkan, deðerli milletvekilleri; týp pazarý küreselleþmektedir. Çok uluslu þirketlerin patenti altýnda küresel pazara giren teþhis ve tedavi teknolojisi beþerî ve hayvani ilaçlar, aþýlar ve beslenme ürünleri saðlýða ve týbba yön vermekte, hastalýða bakýþýmýzý þekillendirmektedir. Týp eðitimi ve pratiði týp endüstrisine teslim olmakta, küresel pazara baðýmlý hâle gelmektedir. Çok uluslu þirketler ve lobileri sýnýrsýz kârý hedeflediklerinden, dünya kaynaklarýnýn ve insan bedeninin sýnýrlarýný taciz etmektedir. Bütün bu geliþmeler, saðlýk profesyonellerini, saðlýklý kalmak ve saðlýða kavuþmak için baþvurulabilecek yerel ve geleneksel imkânlardan uzaklaþtýrmaktadýr. Ýþ birliði ile hedefler, sýnýrlar ve imkânlar yeni baþtan ortaya konmadýkça, insanlarý saðlýklý kýlmak için var olan týp sistemi, insanlarýn saðlýðý ve geleceði için risk oluþturacaktýr. Öte yandan, modern týp yöntemlerine ulaþýlmasý, bu yöntemlerin çoðu zaman pahalý ve yan etkili olmasý, geleneksel yöntemlere ise kolay eriþilmesi, ucuz ve yan etki ihtimalinin az olmasý dolayýsýyla, dünya nüfusunun önemli bir bölümü geleneksel tedavi yollarýna baþvurmakta, baþta týbbi bitkiler olmak üzere, yerel kaynaklardan, doðal tedavilerden, insan ruhuna vurgu yapan yöntemlerden oluþan bu zengin birikim, tek baþýna veya modern yöntemlerle birlikte kullanýlmaktadýr. Sayýn Baþkan, deðerli milletvekilleri; kalkýnmakta olan ve kalkýnmýþ ülkelerde yerel halkýn biyo kaynaklarý ve yüzlerce yýllýk bilgi birikimi biyo korsanlýkla elde edilmekte ve yeni keþfedilmiþ gibi patentleþtirilmektedir. Latin Amerika ve Karayiplerde yerel halkýn kullandýðý 13 bin bitki türünün 5 bini çok uluslu þirketler tarafýndan patentleþmiþtir. Þifahi yolla aktarýlan geleneksel bilgiye dair yazýlý kanýt bulunmasýndaki güçlük, patent iptalini çoðu zaman imkânsýz kýlmaktadýr. Biyo korsanlýðý önlemek için geleneksel bilgiler kayýt altýna alýnmaya baþlanmýþtýr. Yerel ve geleneksel týp, düþük gelirli ülkelerde kolay eriþilebilir olsa da, hükûmetler, geleneksel týp ve týbbi bitki türlerinin sürdürülebilir kullanýmý konusunda genellikle ya politika oluþturmamýþlardýr ya da kýsýtlayýcý politikalar oluþturmuþlardýr. 2000 yýlý itibarýyla, 70 kadar ülkede bitkisel ürünlerle ilgili kayýt ve düzenleme ve yalnýz 25 ülkede geleneksel týpla ilgili ulusal politikalar vardý. Dünya Saðlýk Örgütünün 10 ülkedeki merkezleriyle geleneksel týbbý desteklemesi oldukça yetersiz kalmaktadýr. Týbbi bitkilerde güvenlik, etkinlik çalýþmalarýnýn azlýðý, uygun eðitimin ve kalite deðerlendirmesinin olmamasý, bitkisel ürünlerin pazarlamasýyla ilgili uluslararasý iþ birliði ve bilgi paylaþýmýnýn eksikliði, geleneksel týp uygulayýcýlarý arasýnda düzenli bir iletiþim bulunmamasý, geleneksel týbbýn rasyonel kullanýmýný engellemektedir. Sayýn Baþkan, deðerli milletvekilleri; yeryüzünde 25 bin ile 75 bin arasýnda týbbi bitki türü yaþadýðý tahmin edilmektedir. Kullanýlan týbbi bitki türü ise 21 bin kadardýr. Ticareti yapýlan týbbi bitkilerin yüzde 50'si gýda, yüzde 25'i kozmetik, yüzde 25'i ilaç sanayisinde kullanýlmaktadýr. Türkiye, farklý iklim tiplerinin bir aradalýðý, jeolojik ve jeomorfolojik çeþitlilik, zengin su kaynaklarý, büyük yükseklik farklarý, habitat çeþitliliði dolayýsýyla zengin bir floraya sahiptir. Türkiye, yaklaþýk 10 bin bitki türünü barýndýrmaktadýr ve bunlarýn üçte 1'i yalnýz Türkiye'de bulunmaktadýr, yani endemiktir. Avrupa'nýn tamamýnda ise yaklaþýk 12 bin bitki türü yetiþmektedir, bunlarýn 2.500 kadarý endemiktir. Diðer yandan, Türkiye'de gýda, kozmetik ve ilaç olarak kullanýlan týbbi bitki türü 500 iken, mesela Fransa'da 1.500 civarýndadýr. Aktarlarda satýlan 300 kadar týbbi bitki türünün yüzde 20'si yurt dýþýndan gelmekte, 100 kadar bitki türü iþlenmeden yurt dýþýna gitmektedir. Türkiye'deki týbbi bitkilerin hemen hemen tamamý doðal olarak yetiþmektedir. Çok az bir kýsmý kültüre alýnmýþtýr ve üretimleri, diðer kültür bitkilerine göre çok dar alanda yapýlmaktadýr. Sayýn Baþkan, deðerli milletvekilleri; saðlýk için doðal ve geleneksel imkânlardan yararlanmanýn, doðru beslenmenin ve saðlýk israfýný önlemenin yollarýný araþtýracak, geleneksel ve modern týbbýn bir arada kullanýmý konusunda güvenilir bilgi üretecek kurumlara ihtiyaç vardýr. (Mikrofon otomatik cihaz tarafýndan kapatýldý) BAÞKAN - Sayýn Gündüz, lütfen toparlayýnýz. Buyurun. SÜLEYMAN GÜNDÜZ (Devamla) - Þüphesiz, Týp Bayramý'ný kutladýðýmýz bugünlerde, bunlara da dikkat etmemiz gerekmektedir. 14 Mart Týp Bayramý ve Saðlýk Haftasý dolayýsýyla, az önce anlattýðým çerçevede baþarýlý olmaya çalýþan bir giriþimden ve kurumdan bahsedeceðim. Ýþte, bu kurumlardan biri, 2001 yýlýnda kurulan ve ismini Ýstanbul Zeytinburnu'nda metfun, mesir macununu terkip etmekle meþhur, gönül insaný Merkez Efendi'den alan Merkezefendi Geleneksel Týp Derneðidir. Merkezefendi Geleneksel Týp Derneði ile Zeytinburnu Belediyesi, yedi yýldýr kutlanan Geleneksel Týp Festivali ile Türkiye'nin geleneksel birikimini tanýtmak konusunda çaba harcamaktadýr. Zeytinburnu Belediyesine ait olan ve Derneðin sorumluluðunda bulunan Zeytinburnu Týbbi Bitkiler Bahçesi, Türkiye'nin ilk týbbi bitkiler bahçesi olarak, týbbi bitkileri araþtýrmak, üretmek, tanýtmak, etkin ve güvenli kullanýmlarýný teþvik etmek ve biyolojik çeþitliliðin korunmasýna katkýda bulunmak açýsýndan bir dönüm noktasý teþkil etmektedir. Zeytinburnu Týbbi Bitkiler Bahçesi Saðlýk Araþtýrmalarý Merkezi, doðal ve kültürel saðlýk mirasýmýzý ilmî bir metotla deðerlendirerek gelecek nesillere aktarmak ve küresel ölçekte insan ve doða dengesine duyarlý, eriþilebilir, adil bir týp yaklaþýmýný oluþturmak üzere araþtýrmalar yapmakta, referans kütüphanesi, yayýnlarý, kurslarý, proje çalýþmalarýyla bir endüstri niteliði kazanmaktadýr. Baþta Belediye Baþkaný Sayýn Murat Aydýn'ýn þahsýnda, emeði geçenleri huzurunuzda tebrik ediyorum. Bu örnek çalýþmayý, hiç kuþkusuz, baþkalarý takip edecektir. Sayýn Baþkan, deðerli milletvekilleri; 14 Mart, ülkemizde ilk defa 1919'da Ýstanbul'un iþgaline tepkilerini göstermek isteyen Týbbiye öðrencileri tarafýndan Týp Bayramý olarak kutlanmýþtý. Bugün, ilim ve kültür dünyamýzda bir baþka yabancý iþgalini yaþadýðýmýzý söylemek abartý olmayacaktýr. Týp Bayramý'nýzý, bizi bu iþgalden kurtaracak yeni bir ruhun canlanacaðý ümidiyle kutluyorum, hepinizi saygýyla selamlýyorum. (AK Parti sýralarýndan alkýþlar) BAÞKAN - Teþekkür ediyorum Sayýn Gündüz. Gündem dýþý konuþmalara Hükûmet adýna Saðlýk Bakaný Recep Akdað cevap vereceklerdir. Buyurun Sayýn Bakan. (AK Parti sýralarýndan alkýþlar) SAÐLIK BAKANI RECEP AKDAÐ (Erzurum) - Saygýdeðer Baþkaným, yüce Meclisimizin deðerli milletvekilleri; hepinizi saygýlarýmla selamlýyorum. Bugün, bildiðiniz gibi, 14 Mart günü. 14 Mart, biz hekimler için, saðlýk camiasý için, saðlýk ailesi için çok özel bir gündür. Aslýnda, 14 Mart, Türkiye'de modern týbbýn baþlangýç tarihidir ve modern týbbýn baþlangýç tarihi olan bugünü, biz saðlýkçýlar, biz týp mensuplarý, Türkiye'de hem saðlýkla ilgili meselelerimizi bir kere daha tartýþmak için vesile olarak kullanýrýz hem de bu güzel günde bir araya geliriz, güçlerimizi birleþtiririz, ülkemiz insanýna saðlýk hizmetlerini daha iyi nasýl sunacaðýmýzýn peþine düþeriz. Ne yazýktýr ki, son birkaç yýldýr, bazý meslek örgütleri, bir bayram günü olan bu günü, kendi ideolojik maksatlarý adýna farklý bir biçimde kamuoyunun önüne çýkarmaya çalýþýyorlar. Çok da yanlýþ bir iþ yapýyorlar aslýnda, özellikle, vatandaþýmýz ile saðlýk çalýþanýný, o güzelim beyaz önlük ile insanýmýzý karþý karþýya getirebilecek yanlýþ davranýþlarýn, daha doðrusu yanlýþ davranýþlara davetiye çýkaracak birtakým teþebbüslerin içerisinde bulunuyorlar. Ama, ben sizin huzurunuzda, yüce Meclisin huzurunda, Türk kamuoyunun huzurunda, Türk kamuoyunun huzurunda, bir kere daha, bütün saðlýk çalýþanlarýna, deðerli hekim arkadaþlarýma teþekkürü bir borç biliyorum. Deðerli meslektaþlarým, saðlýk camiasýnýn deðerli mensuplarý büyük bir basiret göstererek, bu kabil davranýþlara, bu kabil ideolojik davranýþlara asla itibar etmediklerini, bu 14 Mart Týp Bayramý'nda da mükemmel bir biçimde göstermiþlerdir. MEHMET SEMERCÝ (Aydýn) - Sayýn Bakan, savcýlara talimat verdiniz. SAÐLIK BAKANI RECEP AKDAÐ (Devamla) - Birileri yalnýzca… Ý. SAMÝ TANDOÐDU (Ordu) - Ne diyorsun? Tehdit edildiler… BAÞKAN - Sayýn Tandoðdu, gündem dýþý konuþtunuz. Lütfen, sayýn milletvekilleri… MEHMET SEMERCÝ (Aydýn) - Savcýlara talimat verdiniz. Yazýklar olsun size! SAÐLIK BAKANI RECEP AKDAÐ (Devamla) - Birileri yalnýzca gösteri yapmakla kalmýþtýr. Maalesef… Ý. SAMÝ TANDOÐDU (Ordu) - Ya, Sayýn Bakan, ayýp oluyor yani. Aba altýnda sopa gösteriyorsunuz onlara. BAÞKAN - Sayýn Tandoðdu, lütfen! Hakkýnýzý kullandýnýz, gündem dýþý konuþtunuz. Ý. SAMÝ TANDOÐDU (Ordu) - Ama, lütfen Sayýn Baþkaným yani. SAÐLIK BAKANI RECEP AKDAÐ (Devamla) - Deðerli milletvekilleri, bakýnýz, maalesef… MEHMET SEMERCÝ (Aydýn) - Savcýlar sizin kulunuz mu, yargý organlarý sizin kulunuz mu? SAÐLIK BAKANI RECEP AKDAÐ (Devamla) - …þu anda sesleri kamuoyumuza, deðerli vatandaþlarýmýza ulaþmayan, ama, öteden sataþan bazý ana muhalefet partisinden arkadaþlarým var. Büyük bir hata yapýyorsunuz deðerli arkadaþlar. Sizi, þu yüce Meclisin çatýsý altýndan uyarma ihtiyacýný duyuyorum. Çok büyük bir hata yapýyorsunuz. Çünkü, "vatandaþa saðlýk hizmeti vermeyeceðim" demek, aslýnda, bu ülkenin insanýna yapýlacak en büyük saygýsýzlýktýr. Ý. SAMÝ TANDOÐDU (Ordu) - Biz öyle bir þey söylemiyoruz. SAÐLIK BAKANI RECEP AKDAÐ (Devamla) - Eðer içinizden, milletin vekilleri olarak bu meseleye taraf olduðunuzu, bu meseleyi benimsediðinizi söylüyorsanýz -ki, hiçbirinizin böyle bir þey söyleyeceðinize ihtimal vermiyorum- siz de yanlýþ yapmýþ oluyorsunuz. Yani, ben vatandaþ olarak saðlýk hizmeti almak üzere hastaneye gideceðim ve orada diyecekler ki: "Biz senin saðlýk hizmetini vermeyeceðiz, kusura bakma." "Niçin?" "Bugün Týp Bayramý." Ý. SAMÝ TANDOÐDU (Ordu) - Olur mu öyle þey caným! Sayýn Bakan, ayýp oluyor yani. SAÐLIK BAKANI RECEP AKDAÐ (Devamla) - Onun için, deðerli arkadaþlarým, burada ben, deðerli saðlýk çalýþanlarýna bir kere daha þükranlarýmý arz ediyorum. Elbette, biz Hükûmet olarak, vatandaþýn bize verdiði sorumluluðu ve yetkiyi kullanmak durumundayýz. Açýkça ifade ettim, daha önce ifade ettim, yine de ifade ediyorum: Benim vatandaþýmýn, insanýmýn, Türk halkýnýn saðlýk hizmetini aksatmak konusunda, bir tanesinin kýlýna zarar getirecek bir iþi kim yaparsa, ben, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti adýna, elbette, ona tavýr göstereceðim, gereken idari soruþturmayý da, adli soruþturmayý da yaptýracaðým. (AK Parti sýralarýndan alkýþlar) Ben, bana oy veren ve bu þekilde, beni iktidara getiren milletim adýna, halkým adýna elbette bu sorumluluðu göstereceðim… MEHMET SEMERCÝ (Aydýn) - Sayýn Bakan, sen savcýlara talimat veremezsin! Öyle bir yetkin yok! Tiran mýsýn! YÜKSEL ÇORBACIOÐLU (Artvin) - Hak aramak suç mu! SAÐLIK BAKANI RECEP AKDAÐ (Devamla) - Ama, söylediðim gibi, deðerli saðlýk çalýþanlarýmýz, görevlerinin baþýnda hizmetlerini en mükemmel biçimde yürütmeye devam ettiler. Bunun için, ben, saðlýk camiamýza bir kere daha teþekkürü bir borç biliyorum. Saygýdeðer milletvekilleri, aslýnda, Saðlýkta Dönüþüm Programý, bir zihniyet dönüþümünün adýdýr. Bu zihniyet dönüþümünü hazmedemeyenler var. Türkiye'de menfaatleri zedelenenler, maalesef, bugün bu dönüþümün karþýsýndalar. Bakýn, ben size çok basit bir þey anlatacaðým: Saygýdeðer milletvekilleri, biz iktidara geldiðimizde Türk hekimlerinin -uzman hekimleri size örnek olarak vereyim- uzman hekimlerimizin yalnýzca yüzde 10'u kamuda tam zamanlý olarak çalýþýrlardý ve biraz önce burada ana muhalefet partisinden Deðerli Milletvekilimiz Sayýn Tandoðdu bir husustan bahsettiler, hekimlere verilen maaþtan bahsettiler. Doðru, maaþlarý da çok düþüktü ve o gün yönetimler, o gün sistem bir acziyet içerisinde hekimlerine ve vatandaþýna þunu söylüyordu, diyordu ki: "Ey hekimlerim, ben size yeterince gelir temin edemem, siz, gidin dýþarýda bir muayenehane açýn, özel bir yerde çalýþýn, vatandaþtan bu parayý alýn, bu þekilde ihtiyacýnýzý karþýlayýn." Deðerli Milletvekilimizin ifade ettiði rakamlar, maaþ rakamlarý da gerçekten çok düþüktü. Bakýn, dönemimizde döner sermaye kaynaklarýna dayanan bir ek ödeme sistemi geliþtirdik ve hizmet ettikçe, vatandaþýn iþini yaptýkça, vatandaþa hizmet götürdükçe, deðerli hekim arkadaþlarýmýz bu ek ödemelerden yararlanýyorlar, bütün diðer saðlýk çalýþanlarýyla birlikte. Þöyle ifade edeyim: 2006 yýlýnda Saðlýk Bakanlýðýmýza, Saðlýk Bakanlýðýmýzýn hastanelerine, saðlýk ocaklarýna ve diðer kurumlarýna ödenen toplam paranýn, yani, bizim hasýlatýmýzýn yüzde 40'ýný biz saðlýk çalýþanlarýna daðýttýk. Bu rakam aslýnda çok önemli bir rakamdýr. Yani, toplam katma deðerimizin yüzde 40'ýný saðlýk çalýþanlarýna ve hekimlere daðýtmak suretiyle þunu söyledik: Siz, yeter ki vatandaþýmýzdan bunu talep etmeyin, böyle bir mecburiyetin içinde bulunmamanýz için biz bunu size temin ediyoruz. Sonuç: Uzman hekimlerimizin yüzde 60'ýna yakýn bir kýsmýnýn bugün muayenehanelerini kapatýp tam gün zamanlý olarak vatandaþýmýza hizmet ettiði yeni bir sisteme döndük. Deðerli milletvekili arkadaþlarým, bu kolay bir iþ deðildi. Bu yüz yýllýk kültürü deðiþtirebilmek için, kararlý bir hükûmetin, saðlýða çok önem veren bir baþbakanýn hükûmetinin istikrarlý bir biçimde bir dönüþüm programýný bu þekilde yürütmesi gerekiyordu ve biz bunu baþardýk. Bugün vatandaþýmýz, büyük ölçüde, devletin saðlýk kuruluþlarýna baþvurduðunda, dýþarýda herhangi bir ödeme yapmasýna gerek kalmadan saðlýk hizmetini almaktadýr. Belki yer yer hâlâ bu eski alýþkanlýklar devam ediyor; ama, bu eski alýþkanlýklarý hep birlikte, hekim arkadaþlarýmla, deðerli saðlýk çalýþanlarýyla birlikte deðiþtirdik. Dile kolay deðerli arkadaþlarým, yüz yýllýk bir kültürü dört senenin içerisinde deðiþtireceksiniz. Muayenehanecilik kültürünü, vatandaþa "gel benim muayenehaneme, ben sana ancak böyle hizmet ederim" kültürünü deðiþtireceksiniz. Bunu söylerken de ben deðerli hekim arkadaþlarýmý asla suçlamýyorum. Elbette, yetersiz gelirlere onlarý mahkûm ederseniz -geçmiþ dönemlerde bu böyleydi- alacaðýnýz sonuç budur. Ama, bakýnýz, bugün, benim mesai arkadaþlarým, hekim arkadaþlarým, yine uzman arkadaþlarýmýzý örnek olarak verebilirim, maaþlarýnýn ortalamada 4 katý kadar, 3,5 katý kadar ek ödeme alýyorlar ve toplamda 2002'deki gelirleriyle kýyasladýðýmýzda, kamuda tam gün çalýþan bir uzman arkadaþým, o gün kazandýðý paranýn, bir ayda kazandýðý paranýn 4 mislini alýyor. Biz bunu hem deðerli saðlýk çalýþanlarýmýz için, hekimlerimiz için yaptýk hem de kuþkusuz vatandaþýmýz için yaptýk. Böyle olmasý gerekiyordu, adaletli bir sistemin, bir sosyal hukuk devleti sisteminin böyle olmasý gerekiyordu ve bu dönüþümü bugün arkadaþlarýmla birlikte gerçekleþtiriyoruz. Deðerli milletvekilleri, bu zihniyet dönüþümü, saðlýk çalýþanlarýnýn arka çýktýðý, destek verdiði, uygulamalarýna sarýldýðý bu zihniyet dönüþümü sayesinde gerçekten çok mesafe aldýk. Bugün, ülkenin bütün kýrsalýna 112 acil saðlýk hizmeti veriyoruz. Þehirlerde ilk on dakikada, köylerde ilk otuz dakikada vatandaþýmýzýn talebine yüzde 90 oranýnda karþýlýk verebiliyoruz. Bütün kýrsalýmýzda gezici saðlýk hizmetleri veriyoruz. Anne ölümleri, 1998'lerde yüz binde 70'ler civarýndayken þu anda yüz binde 28'ler civarýna geriledi. --- **Kaynak gösterme:** Süleyman Gündüz (AK Parti, Sakarya). “14 mart tıp bayramı nedeniyle”. TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim tutanağı, 14 Mart 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/suleyman-gunduz-22-2007-03-14-14-mart-tip-bayrami-nedeniyle (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.